Aile Hukuku

Kişisel İlişkinin Kaldırılması: Çocuğa Kötü Davranan Ebeveyn

Kişisel İlişkinin Kaldırılması: Çocuğa Kötü Davranan Ebeveyn

Kişisel ilişkinin kaldırılması, çocuğun huzurunu tehlikeye düşüren anne veya babanın çocukla görüşme hakkının mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir (TMK m.324/2). Mahkeme çoğu zaman önce sınırlandırmaya gider. Bunun için gözetimli görüşme, uzman eşliği veya yatılı görüşmenin kaldırılması gibi yollar kullanılır. Tamamen kaldırma istisnaidir ve somut tehlikenin uzman raporlarıyla gösterilmesini gerektirir.

Son güncelleme: 30 Ekim 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

Çocuğa kötü davranan, şiddet uygulayan veya onu tehlikeye sokan bir ebeveynle görüşmeler devam etmek zorunda değildir. Bu rehberde kişisel ilişkinin kaldırılması ve sınırlandırılması için hangi yolların izleneceğini, mahkemenin neye baktığını ve acil durumlarda ne yapılacağını anlatıyoruz.

TMK 324/2KaldırmaÇocuğun huzuru tehlikedeyse
GözetimliSınırlandırmaUzman veya refakatçi eşliği
6284 m.5Acil TedbirŞiddet halinde
İstisnaiTamamen KaldırmaSomut tehlike gerekir

Kişisel İlişkinin Kaldırılması Nedir?

Velayeti kendisinde olmayan ebeveyn, çocukla uygun bir kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir (TMK m.323). Bu hak hem ebeveynin hem de çocuğun hakkıdır.

Ancak bu hak sınırsız değildir. Çocuğun güvenliği ve gelişimi tehlikeye düşerse mahkeme görüşmeleri daraltabilir veya tamamen sona erdirebilir.

Yasal dayanak: Kişisel ilişki 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182, 323 ve 324’te, şiddet halinde koruyucu tedbirler 6284 sayılı Kanun m.5’te düzenlenir.

Kişisel ilişkinin kurulmasını çocukla kişisel ilişki kurulması davası yazımızda anlattık. Bu yazı ise ilişkinin daraltılması ve kaldırılmasına odaklanır.

Hangi Durumlarda Kaldırılır veya Sınırlandırılır?

Çocuğun Huzurunun Tehlikeye Düşmesi

Şiddet, istismar, ağır ihmal, alkol veya madde etkisinde görüşmeye gelme, çocuğu korkutma.

Hakkın Kötüye Kullanılması

Görüşmeyi çocuğu diğer ebeveyne karşı kışkırtmak veya çocuğu saklamak için kullanmak.

Ciddi İlgisizlik

Çocukla ciddi biçimde ilgilenmemek. Ancak uzun süre görüşmemek tek başına yeterli sayılmaz.

Diğer Önemli Sebepler

Çocuğun sağlığı, psikolojik durumu veya uzman raporlarıyla ortaya konan diğer riskler.

İddia değil, kanıt gerekir: Mahkeme, ebeveynler arasındaki gerginliği tek başına kaldırma sebebi saymaz. Tehlikenin doktor raporu, uzman raporu, tanık veya resmî kayıtlarla somut olarak gösterilmesi gerekir.

Sınırlandırma Türleri

Mahkeme çoğu zaman tamamen kaldırmak yerine, çocuğu koruyan daha hafif bir önlemi tercih eder.

Önlem Ne Zaman Uygulanır?
Yatılı görüşmenin kaldırılması Çocuğun gece kalması riskli görülüyorsa, gündüz görüşme devam eder
Kısa süreli görüşme Uzun görüşmeler çocuğu yıpratıyorsa
Gözetimli veya refakatli görüşme Ebeveynin çocukla tek kalması riskliyse
Uzman veya pedagog eşliği Çocuğun psikolojik durumu takip gerektiriyorsa
Çocuk görüşme merkezinde görüşme Güvenli ve tarafsız bir ortam gerekiyorsa
Kişisel ilişkinin kaldırılması Somut ve ciddi tehlike varsa, son çare olarak

Gözetimli görüşme kararı da gerekçelendirilmelidir. Yargıtay, çocuğun üstün yararı ispatlanmadan kurulan gözetim kararlarını bozmaktadır.

Şiddet Halinde 6284 Sayılı Kanun Tedbirleri

Şiddet varsa boşanma veya kişisel ilişki davasını beklemeden 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma istenebilir. Bu tedbirler kısa sürede verilir.

  • Daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa, ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya tamamen kaldırılmasına karar verilebilir (m.5/1-ç).
  • Çocuğa yaklaşmama tedbiri varsa, tedbir süresince kişisel ilişki uygulanmaz.
  • Gizlilik kararı varsa kişisel ilişki uygulanmaz.
  • Tedbiri veren hâkim velayet, nafaka ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir.

Uzaklaştırma kararının şartlarını uzaklaştırma kararı, boşanma sürecindeki şiddeti boşanma davasında şiddet yazılarımızda anlattık.

Çocuğun güvenliği söz konusu olduğunda acil tedbir ve doğru delil sunumu belirleyicidir. Kişisel ilişkinin sınırlandırılması veya kaldırılması sürecini yönetecek bir avukat için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Mahkeme Neye Bakar? SİR ve Çocuğun Dinlenmesi

  1. Sosyal inceleme raporu

    Mahkeme, uzmanlardan aile ve çocuğun durumuna ilişkin rapor alır. Rapor kararın temel dayanaklarından biridir.

  2. Çocuğun dinlenmesi

    İdrak çağındaki çocuk uzman eşliğinde dinlenir. Kanunda kesin bir yaş sınırı yoktur.

  3. Uzman ve doktor raporları

    Psikolog, psikiyatrist veya pedagog raporları çocuğun yaşadığı etkiyi gösterir.

  4. Resmî kayıtlar

    Darp raporu, karakol tutanağı, okul ve rehberlik servisi kayıtları önemlidir.

  5. Tanıklar

    Görüşmelerde yaşananları bilen kişilerin beyanları dinlenir.

Sosyal inceleme raporunun nasıl hazırlandığını boşanma davasında SED raporu yazımızda anlattık.

Ceza Soruşturması Varsa

Çocuğa yönelik şiddet veya istismar şüphesinde ceza soruşturması ile kişisel ilişki davası ayrı yürür. Soruşturma süresince çocuğu korumak için 6284 tedbirleri ve geçici hukuki koruma talep edilebilir.

Ceza davası beraatle sonuçlanırsa mahkeme kişisel ilişkiyi yeniden değerlendirir. Yargıtay, kesinleşmiş beraat kararından sonra gözetim şartının kaldırıldığı bir dosyada tamamen kaldırma talebini reddetmiştir.

Dava Nasıl Açılır?

Konu Kural
Davayı kim açar? Ana veya baba. Hâkim durum değişince kendiliğinden de önlem alabilir (TMK m.183)
Görevli mahkeme Aile mahkemesi
Geçici tedbir Dava sırasında istenebilir, boşanma sürüyorsa TMK m.169 uygulanır
Deliller Uzman raporu, tanık, resmî kayıtlar, sosyal inceleme raporu
Kişisel ilişkinin yeniden kurulması Durum değişirse ilişki yeniden düzenlenebilir

Gözetimli Görüşme Uygulamada Nasıl Yapılır?

Kişisel ilişki kararları 2023’ten bu yana icra daireleri yerine Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri tarafından yerine getirilmektedir.

Görüşme Yeri

Görüşmeler adliye bünyesindeki çocuk dostu görüşme merkezlerinde yapılır.

Uzman Eşliği

Psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacı görüşmede hazır bulunur, gerekirse müdahale eder.

Rapor

Uzman gözlemlerini rapora bağlar. Rapor aile mahkemesine sunulabilir.

Ücret

Bu işlemler harçtan muaftır.

Görüşme kararına uyulmaması halinde izlenecek yolu çocuğu göstermeyen anne veya baba yazımızda anlattık.

Kişisel İlişkinin Kaldırılması Yargıtay Kararları

Somut tehlike varsa kişisel ilişki kurulmaz

Yargıtay 2. HD, E.2019/5808, K.2019/11366, 13.11.2019.
Çocuğa travma sonrası stres bozukluğu tanısı konulan ve uzman raporunun ilişkinin durdurulmasını önerdiği dosyada kişisel ilişki kurulmamıştır.

Uzun süre görüşmemek tek başına kaldırma sebebi değildir

Yargıtay 2. HD, E.2022/437, K.2022/1224, 10.02.2022.
Babanın uzun süredir çocukla görüşmemiş olmasının, somut bir tehlike bulunmadıkça kişisel ilişkinin kaldırılması için yeterli olmadığı kabul edilmiştir.

Beraatten sonra gözetimin kaldırılması

Yargıtay 2. HD, E.2023/9802, K.2024/1843, 18.03.2024.
Baba hakkındaki ceza davasında beraat kararı kesinleştikten sonra pedagog eşliğindeki görüşme kaldırılmış, tamamen kaldırma talebi reddedilmiştir.

İdrak çağındaki çocuğun görüşü dikkate alınır

Yargıtay HGK, E.2017/2069, K.2018/1179, 06.06.2018.
Yatılı kalmak istemeyen çocuğun görüşü dikkate alınarak yatısız bir görüşme düzeni kurulması gerektiği belirtilmiştir.

Gözetim kararı gerekçelendirilmelidir

Yargıtay 2. HD, E.2016/11108, K.2016/12572, 28.06.2016.
Gözetimli görüşmenin ancak çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa ve bu ispatlanmışsa kurulabileceği kabul edilmiştir.

Uzman raporu ve çocuğun dinlenmesi zorunludur

Yargıtay 2. HD, E.2017/3629, K.2017/9265, 12.09.2017.
Uzman raporu alınmadan ve çocuk dinlenmeden kişisel ilişki hakkında karar verilmesi eksik inceleme sayılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Babanın çocukla görüşmesi nasıl engellenir?
Görüşme kendiliğinden engellenemez. Mahkeme kararıyla kurulan kişisel ilişkiye uymamak disiplin hapsi yaptırımına yol açar. Çocuğun güvenliği tehlikedeyse aile mahkemesinde kişisel ilişkinin sınırlandırılması veya kaldırılması davası açılmalı, acil durumda geçici tedbir istenmelidir.
Kişisel ilişki hangi durumlarda kaldırılır?
Çocuğun huzuru tehlikeye düşerse, ebeveyn hakkını kötüye kullanırsa, çocukla ciddi biçimde ilgilenmezse veya başka önemli sebepler varsa kişisel ilişki reddedilebilir veya kaldırılabilir (TMK m.324/2). Tamamen kaldırma istisnai bir önlemdir.
Gözetimli görüşme nasıl yapılır?
Mahkeme kararıyla görüşme, uzman veya refakatçi eşliğinde adliye bünyesindeki çocuk görüşme merkezlerinde yapılır. İşlemleri Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü yürütür. Uzman görüşme sonunda gözlemlerini rapora bağlar.
Çocuk babasını görmek istemezse ne olur?
Uzman önce çocukla ve ebeveynlerle ayrı ayrı görüşür. Ret devam ederse bu durum tutanağa geçirilir ve bir plan hazırlanır. İdrak çağındaki çocuğun görüşü mahkemece de dikkate alınır.
Uzaklaştırma kararı olan baba çocuğu görebilir mi?
Çocuğa yaklaşmama tedbiri veya gizlilik kararı varsa tedbir süresince kişisel ilişki uygulanmaz. 6284 sayılı Kanun kapsamında mahkeme kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya kaldırılmasına da karar verebilir.
Kişisel ilişkinin kaldırılması davası ne kadar sürer?
Süre, sosyal inceleme raporu ve uzman incelemesinin tamamlanmasına bağlıdır. Dava sürerken acil durumlarda geçici tedbir istenebilir. Bu sayede çocuk dava sonuçlanmadan korunur.
Kaç yaşındaki çocuk mahkemede dinlenir?
Kanunda kesin bir yaş sınırı yoktur. İdrak çağına gelmiş, yani kendi görüşünü ifade edebilecek olgunluktaki çocuk uzman eşliğinde dinlenir. Yargıtay bu dinlemenin yapılmamasını eksik inceleme sayar.

Çocuğa kötü davranan ebeveynle kişisel ilişkinin sınırlandırılması veya kaldırılması için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 30 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.