Blog
Boşanma Davasında Çocukla Kişisel İlişki Kararı | Görüş Günleri ve ADM 2026
Boşanma davasında çocukla kişisel ilişki kararı; çocuğun üstün yararı ilkesi göz önüne alınarak, velayeti alamayan ebeveyni ile çocuk arasında kurulan düzenli görüşme takvimini ifade eder. Mahkeme; çocuğun yaşını, psikolojik durumunu ve pedagog/uzman raporlarını değerlendirerek hafta sonları, bayramlar ve yaz tatillerini kapsayan spesifik bir zaman çizelgesi belirler.
Boşanmada çocukla kişisel ilişki kararı; velayeti almayan ebeveynin en temel haklarından biri olan çocuğuyla zaman geçirme hakkını güvence altına alır. 2021’de yürürlüğe giren ADM (Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri) sistemi bu süreci köklü biçimde değiştirmiştir. İstanbul Boşanma Avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; bu rehberde geçici tedbir kararından görüş günlerinin belirlenmesine, ADM yeni sisteminden çocuğu göstermeme cezasına kadar tüm süreci aktarmaktadır.
İçindekiler
- Geçici Tedbir Kararı
- Çocuğun Görüşü — İdrak Çağı
- Kişisel İlişkinin Sınırlandırılması
- Kararın Kesinleşmesi
- Kişisel İlişkinin Kapsamı ve Görüşme Günleri
- Pedagog Raporu ve Uzman Değerlendirmesi
- ADM — Çocuk Tesliminde Yeni Sistem (2021)
- Boşanma Davası Sürerken Çocuğu Göstermeme Cezası
- Üçüncü Kişilerin Kişisel İlişki Hakkı
- Yargıtay Kararlarından Örnekler
- Sıkça Sorulan Sorular
Geçici Tedbir Kararı
Boşanma davası henüz sonuçlanmadan önceki süreçte; velayeti almayan ebeveynin çocukla görüşmesi için aile mahkemesi hâkiminden geçici kişisel ilişki kurulması talebinde bulunulabilir. Bu talep; dava dilekçesine eklenerek ya da ayrı bir ara karar dilekçesiyle yapılabilir. Hâkim; tarafları duymaksızın dosya üzerinden de geçici kararı verebilir.
- Geçici kişisel ilişki kararı; boşanma kararının kesinleşmesine kadar geçerlidir.
- Hâkim; çocuğun yaşını, günlük rutinini ve ebeveynin durumunu dikkate alarak geçici görüşme takvimi belirler.
- Geçici karar; kesin velayet kararını etkilemez ancak ilerleyen süreçte belirleyici emsal oluşturabilir.
- Dava açılmadan önce de TMK m. 197/IV kapsamında eşlerin ayrı yaşaması hâlinde hâkimden geçici önlem istenebilir.
Çocuğun Görüşü — İdrak Çağı
Yargıtay uygulamalarına göre 8 (sekiz) yaşını doldurmuş çocuklar idrak çağında kabul edilir. Mahkeme; bu yaştaki çocukların kişisel ilişki tercihlerini pedagog ve uzmanlar aracılığıyla dinlemek zorundadır. Çocuğun mahkemece bizzat dinlenmesi mümkün olduğu gibi; pedagog, uzman psikolog veya yuva öğretmeni eşliğinde de dinlenebilir.
Çocuğun Görüşü Bağlayıcı mı?
Çocuğun beyanı; hâkimi bağlamamakla birlikte son derece belirleyici bir kriter sayılır. Çocuğun kişisel ilişkiyi reddetmesi hâlinde; bu reddin gerçek bir istekten mi yoksa bir ebeveynin yönlendirmesinden mi kaynaklandığı uzman raporu ile araştırılır.
Ebeveyn Yabancılaştırması
Velayeti elinde bulunduran ebeveynin çocuğu diğer ebeveyne karşı bilinçli olarak olumsuz yönlendirdiğinin tespit edilmesi; pedagog raporu ile ortaya konulabilir. Bu durum; velayet değişikliği davası için güçlü bir gerekçe oluşturur.
Kişisel İlişkinin Sınırlandırılması
Kişisel İlişkinin Sınırlandırılması
Çocuğun eğitimi, sağlığı veya ahlaki gelişimi tehlikeye giriyor ya da ebeveynin tutumu çocuğun huzurunu bozuyorsa; hâkim Türk Medeni Kanunu gereğince kişisel ilişkiyi sınırlandırabilir, kaldırabilir ya da belirli şartlara bağlayabilir.
- Denetimli görüşme kararı: Mahkeme; görüşmelerin pedagog, sosyal hizmet uzmanı veya ADM personeli gözetiminde yapılmasına hükmedebilir.
- Kişisel ilişkinin askıya alınması: Şiddet, istismar veya ağır ihmal durumlarında kişisel ilişki geçici olarak tamamen durdurulabilir.
- Kaldırma kararı: TMK m. 324 kapsamında çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa kişisel ilişki tamamen kaldırılabilir. Bu karar; istisnai durumlarda verilmekte ve yüksek ispat standardı aranmaktadır.
Çocukla kişisel ilişki kararı ve görüş günleriniz için İstanbul Boşanma Avukatı Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Kararın Kesinleşmesi
Kişisel ilişki kurma ve velayet kararlarının icra müdürlükleri — ve artık ADM Müdürlükleri — vasıtasıyla uygulanabilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir. Geçici tedbir kararları ise derhal uygulanabilir niteliktedir; kesinleşme beklenmez.
- Boşanma kararı; istinaftan feragat edildiyse derhal kesinleşir.
- Kesinleşme olmadan ihlaller için ADM’ye değil, icra mahkemesine başvurulur.
- Geçici tedbir kararlarının ihlali; dava süresince hâkime bildirilmek suretiyle yaptırıma bağlanabilir.
Kişisel İlişkinin Kapsamı ve Görüşme Günleri
Mahkemeler; görüşme takvimini çocuğun yaşına ve tarafların koşullarına göre ayrı ayrı belirler. Türkiye genelindeki yaygın uygulama aşağıdaki çizelgeye göre şekillenmektedir.
| Dönem | Standart Görüşme Takvimi | Koşul |
|---|---|---|
| Hafta içi / hafta sonu | İki haftada bir Cumartesi 10:00 — Pazar 18:00 | Taraflar farklı ilçe/şehirde değilse |
| Dini bayramlar | 1. bayramda velayet sahibi, 2. bayramda diğer ebeveyn | Alternatifli bayram düzeni |
| Ulusal bayramlar | Yılına göre dönüşümlü veya eşit bölüşüm | Tarafların uzlaşmasına göre |
| Yaz tatili | Temmuz veya Ağustos’ta 15–30 günlük yatılı | Çocuğun yaşı ve hazırbulunuşluğu |
| Öğretmen toplantısı günleri / sömestr | Varsa sömestr tatilinin yarısı | Tarafların mutabık kalması |
Pedagog Raporu ve Uzman Değerlendirmesi
Pedagog raporu velayet ve görüş günleri kararlarında belirleyici bir araçtır. Mahkeme; kendi atadığı uzman pedagog aracılığıyla hem çocuğun görüşünü hem de ebeveynlerin tutumunu değerlendirir.
Pedagog Raporunda İncelenenler
Çocuğun her iki ebeveyne karşı duygusal bağı. Ebeveyn yabancılaştırması belirtileri. Çocuğun görüş günlerine ilişkin gerçek tercihi. Mevcut görüş düzeninin çocuğa psikolojik etkisi.
Uzman Raporunu Destekleyen Deliller
Çocuğun WhatsApp/sesli mesaj kayıtları (hukuka uygun elde edilmişse). Okul öğretmeni veya psikolojik danışman görüşleri. Görüşme merkezindeki ADM personelinin gözlem raporları.
ADM — Çocuk Tesliminde Yeni Sistem (2021)
30 Kasım 2021 tarihinde yürürlüğe giren 7343 sayılı Kanun ile çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulması yeni sisteme kavuştu. Artık bu işlemler icra daireleri yerine Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) tarafından yürütülmektedir.
ADM’ye Nasıl Başvurulur?
Kişisel ilişki kararı ihlal edildiğinde; kararı elinde bulunduran ebeveyn, en yakın ADM Müdürlüğü’ne mahkeme kararı ile başvurur. ADM; psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı eşliğinde çocuk dostu görüşme merkezlerinde teslimi sağlar.
ADM Ücretsiz midir?
Evet. ADM aracılığıyla gerçekleştirilen çocuk teslimi işlemleri; Adalet Bakanlığı tarafından tamamen ücretsiz olarak karşılanmaktadır. Önceki icra dairesi sistemiyle oluşan masraflar artık söz konusu değildir.
1 Aylık Hak Düşürücü Süre
Kararın ihlalinden itibaren 1 aylık hak düşürücü süre içinde ADM’ye başvurulması gerekir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa o ihlal dönemi için yaptırım talep etme hakkı düşer.
ADM Müdürlükleri hakkında güncel bilgi ve İstanbul ilçelerindeki lokasyonlar için Adalet Bakanlığı ADM sayfasını inceleyebilirsiniz.
Boşanma Davası Sürerken Çocuğu Göstermeme Cezası
Boşanma davası sürerken çocuğu göstermeme cezası; 7343 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında düzenlenmiş ağır disiplin yaptırımlarını kapsamaktadır.
Çocuk teslim emrine aykırı hareket (disiplin hapsi)
Kişisel ilişki kararına aykırı davranma (disiplin hapsi)
Belirlenen süre dolunca çocuğu teslim etmeme (disiplin hapsi)
- Bu cezalar; adli sicile işlemez (disiplin hapsi niteliğinde).
- Para cezasına çevrilemez, ertelenemez.
- İhlali bildirme yetkisi sadece başvuru sahibi ebeveynindir; mahkeme re’sen harekete geçmez.
- Süregelen ihlaller; velayet değişikliği davasında güçlü gerekçe oluşturur.
Üçüncü Kişilerin Kişisel İlişki Hakkı
TMK m. 325 uyarınca; “olağanüstü hâller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir.”
- Büyükanne ve büyükbaba; ayrı yaşadıkları durumlarda mahkemeden kişisel ilişki talep edebilir.
- Kardeşler, teyze, dayı, hala, amca gibi yakınlar da bu kapsama girebilir.
- Talep için; çocukla daha önce kurulmuş ve anne-baba ilişkisine benzer anlamlı bir bağın varlığı aranmaktadır.
Boşanma davasında velayet kararının belirlenmesi ve çocuğun üstün yararı ilkesi hakkında bilgi için Boşanma Davasında Velayetin Belirlenmesi rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
Yargıtay Kararlarından Örnekler
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davası devam ederken çocuğu görmek için ne yapmak gerekir?
Boşanma davası süresince geçici kişisel ilişki kurulması için dava dilekçesine ek talep eklenmesi ya da ayrı bir ara karar dilekçesi verilmesi yeterlidir. Hâkim; dava dosyasını inceleyerek tarafları duymaksızın da geçici görüşme takvimi belirleyebilir. Geçici kararın ardından eş çocuğu göstermezse ADM’ye başvurulabilir. Dava açılmadan da TMK m. 197 kapsamında aile mahkemesine başvurarak geçici tedbir talep edilebilir.
Anne sütü emen bir bebek için babayla yatılı görüşme günü verilir mi?
Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre; anne sütü emen bebeklerde yatılı kişisel ilişki kurulmaz. Bu dönemde baba için gündüz saatleriyle sınırlı, çocuğun bulunduğu konuma yakın bir mekânda veya ADM görüşme merkezinde kısa süreli gündüz görüşmeleri belirlenir. Anne sütü dönemi tamamlanıp çocuğun gelişimi uygun düzeye geldiğinde yatılı görüşme kararı talep edilebilir.
Çocuk, velayeti kendisinde olmayan anne veya babayla görüşmek istemezse zorla götürülür mü?
Hayır, doğrudan zorla götürme yoluna gidilmez. Çocuğun reddi; önce ADM’nin uzman psikolog ve pedagog ekibi tarafından değerlendirilir. Reddin gerçek bir istekten mi yoksa ebeveyn yabancılaştırması nedeniyle mi oluştuğu araştırılır. Gerçek bir istek olduğu anlaşılıyorsa kişisel ilişki askıya alınabilir. Yönlendirme saptanırsa velayet değişikliği davası için güçlü bir gerekçe oluşturulmuş olur.
Çocuk teslimi işlemlerinde herhangi bir ücret veya harç ödenir mi?
Hayır, tamamen ücretsizdir. 2021 yılında yürürlüğe giren ADM sistemiyle çocuk teslimi; Adalet Bakanlığı’na bağlı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri tarafından herhangi bir ücret talep edilmeksizin gerçekleştirilmektedir. Önceki icra dairesi uygulamasında söz konusu olan harç ve masraflar artık uygulanmamaktadır.
Yatılı görüşme gününde çocuğu zamanında teslim etmeyen tarafa ne gibi bir işlem yapılır?
Belirlenen teslim gün ve saatinde çocuğu iade etmeyen ebeveyn hakkında; ADM’ye yapılan başvuru sonucunda ihtar gönderilir. İhtara rağmen teslim gerçekleşmezse 7343 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca üç aya kadar disiplin hapsi kararı verilebilir. Bu ceza adli sicile işlemez, para cezasına çevrilmez.
Velayeti alan taraf çocukla birlikte yurt dışına taşınırsa kişisel ilişki nasıl sürdürülür?
Velayeti elinde bulunduran ebeveyn, çocuğu yurt dışına taşımadan önce mahkemeden izin alması ve kişisel ilişki kararının güncellenmesini sağlaması gerekir. İzinsiz yurt dışına çıkış; Uluslararası Çocuk Kaçırmasına İlişkin Lahey Sözleşmesi kapsamında ciddi hukuki sonuçlar doğurur. Yurt dışına taşınma gerçekleşmişse görüş günleri; yaz tatili, sömestr ve kısa süreli ülkeye dönüş ziyaretleri biçiminde yeniden düzenlenerek mahkeme kararına bağlanır.
Kişisel ilişki günlerinin (görüş günlerinin) değiştirilmesi veya artırılması için dava açılabilir mi?
Evet. Koşulların değişmesi hâlinde kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi için aile mahkemesine başvurulabilir. Başvuru sebepleri şunlar olabilir: çocuğun yaşının ilerlemesi, tarafların yaşadığı yerde değişiklik, ebeveynin çalışma koşullarının değişmesi, geçici karardan kesin karara geçiş. Hâkim; güncel koşulları ve çocuğun üstün yararını değerlendirerek yeni bir takvim belirler.
Çocukla kişisel ilişki kararı, görüş günleri ve ADM başvurusu konusunda hukuki değerlendirme için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.