Ceza Hukuku
Ceza avukatı; hakkında suç isnadı bulunan şüpheli veya sanıkların soruşturma ve kovuşturma aşamalarında müdafiliğini üstlenen, aynı zamanda suçtan zarar gören mağdurların haklarını koruyarak süreci yöneten avukattır. Ceza hukuku alanı; Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve özel ceza mevzuatını kapsar. Ceza avukatı, hem savunma hem de katılım (müdahil) tarafında görev alabilir.
İstanbul ceza avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; soruşturma aşamasından infaz sürecine kadar ceza yargılamasının her evresinde şüpheli, sanık ve mağdurlara hukuki destek sunmaktadır. Ceza davalarında sürecin başından itibaren profesyonel müdafilik hizmeti almak; savunma hakkının etkin kullanılması ve hak kayıplarının önlenmesi açısından kritik önem taşır.
Ceza Avukatı Ne İş Yapar?
İstanbul ceza avukatı; yalnızca mahkeme duruşmalarında temsil etmekle kalmaz. Soruşturmanın başladığı andan kararın kesinleşmesine kadar her aşamada müvekkili adına etkin biçimde hareket eder.
Soruşturma Aşaması Müdafiliği
Savcılık soruşturması başlar başlamaz müvekkili adına savunma stratejisi belirlenir; ifade ve sorgu süreçleri hukuki güvence altına alınır.
Gözaltı ve Tutukluluk
Gözaltına alınan kişinin hakları derhal korunur; tutukluluk kararlarına itiraz edilir ve tahliye talepleri mahkemeye sunulur.
İddianame ve Kovuşturma
İddianamenin hukuki denetimine katılınır; deliller incelenir, tanık listesi hazırlanır ve duruşmalarda sanık adına savunma yapılır.
Mağdur / Katılan Temsili
Suçtan zarar gören mağdurun davaya katılım hakkı kullandırılır; tazminat talepleri ve şikâyet süreçleri yönetilir.
Kanun Yolları
İstinaf ve temyiz başvuruları hazırlanarak üst mahkemede hukuka aykırı kararların bozulması talep edilir.
İnfaz ve Denetimli Serbestlik
Kesinleşen cezaların infazı, denetimli serbestlik uygulamaları ve infaz hâkimliğine itiraz süreçleri takip edilir.
Ceza Mahkemeleri ve Görev Alanları
Türk ceza yargılamasında hangi mahkemenin yetkili olduğu; suçun niteliğine ve öngörülen ceza sınırına göre belirlenir. Yanlış mahkemede açılan ya da takip edilen dava, usul hataları nedeniyle zarar doğurabilir.
| Mahkeme Türü | Görev Alanı | Örnek Suçlar |
|---|---|---|
| Sulh Ceza Hâkimliği | Yargılama değil; tutukluluk, arama, el koyma gibi koruma tedbirlerine karar verir | Tutuklama kararı, itirazlar, adli kontrol |
| Asliye Ceza Mahkemesi | Üst sınırı 10 yıla kadar hapis öngörülen suçlar | Basit yaralama, dolandırıcılık (basit), hakaret, tehdit |
| Ağır Ceza Mahkemesi | Üst sınırı 10 yılı aşan veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar | Adam öldürme, uyuşturucu, yağma, cinsel suçlar, organize suç |
| Çocuk Mahkemesi | Suça sürüklenen ya da suçtan zarar gören çocuklar | 18 yaş altı sanık veya mağdur içeren tüm suçlar |
| Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mah. | Fikri mülkiyet ihlalleri | Telif hakkı ihlali, marka taklit, yazılım korsanlığı |
Sık Görülen Ceza Davası Konuları
Ceza hukukunda her suç tipi farklı ispat koşulları, zamanaşımı süreleri ve savunma stratejileri gerektirir. Aşağıda büromuzun hukuki destek sunduğu başlıca dava türleri yer almaktadır.
TCK 81–89 kapsamındaki suçlar; kastın belirlenmesi, meşru müdafaa ve haksız tahrik gibi savunma araçlarının etkin kullanımı kritik önem taşır.
Kullanım, bulundurma ve ticaret suçları arasındaki hukuki ayrım; ceza miktarı ve denetimli serbestlik imkânı açısından belirleyicidir.
TCK 157–158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık ile bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen suçlar; dijital delil yönetimi gerektiren karmaşık davalardır.
TCK 102–105 kapsamındaki suçlar hassas yargılama kurallarına tabidir; hem sanık savunması hem de mağdur temsili ayrı bir uzmanlık gerektirir.
Sosyal medya dahil her ortamda işlenebilen bu suçlarda şikâyet süreleri ve uzlaşma imkânı davanın seyrini doğrudan etkiler.
TCK 141–149 kapsamındaki suçlar; basit ve nitelikli hâlleri itibarıyla farklı mahkemelerde görülür. Nitelik belirlemesi savunma açısından kritiktir.
Taksirle yaralama ve öldürme suçlarında kusur oranı, etkin pişmanlık ve uzlaşma kurumları önemli savunma araçlarıdır.
6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri, şikâyetten vazgeçme sınırlamaları ve yargılama usulü kendine özgü kurallar barındırır.
Şüpheli ve Sanığın Temel Hakları
Ceza yargılamasında şüpheli ve sanığın hakları, Anayasa ve Ceza Muhakemesi Kanunu tarafından güvence altına alınmıştır. Bu hakların bilinmesi ve zamanında kullanılması, savunmanın etkinliği açısından belirleyicidir.
Bilmeniz Gereken Temel Haklar
- Susma hakkı: Hiç kimse kendisini suçlayan beyanda bulunmaya zorlanamaz.
- Müdafi hakkı: Gözaltının ilk anından itibaren avukattan hukuki yardım alma hakkı mevcuttur.
- Adil yargılanma hakkı: Masumiyet karinesi, silahların eşitliği ve bağımsız mahkeme güvenceleri geçerlidir.
- İsnat edilen suçu öğrenme hakkı: Şüpheliye isnat edilen suç ve gerekçe derhal bildirilmek zorundadır.
- Delillere itiraz hakkı: Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller yargılamada kullanılamaz.
- Tercüman hakkı: Türkçe bilmeyen şüpheli ve sanıklar tercümandan ücretsiz yararlanma hakkına sahiptir.
- Tutukluluk itiraz hakkı: Tutuklama kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir.
Önemli: Gözaltına alındığınızda ya da ifade vermeye çağrıldığınızda avukatınız gelmeden ifade vermemeniz hukuki açıdan son derece önemlidir. Susma hakkı bir hak, reddedemeyeceğiniz bir yükümlülük değildir.
Soruşturmadan Karara: Ceza Yargılaması Süreci
Ceza yargılaması; soruşturma, kovuşturma ve infaz olmak üzere birbirini izleyen üç temel evreden oluşur. Her evrenin kendine özgü usul kuralları ve hak kullanım süreleri bulunmaktadır.
-
Soruşturma Aşaması (Savcılık) Suç ihbarı veya re'sen başlatılan soruşturmada savcılık; gözaltı, ifade alma, arama ve el koyma işlemlerini yürütür. Şüphelinin bu aşamada müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır.
-
İddianame Düzenlenmesi Savcılık, yeterli delil toplandığında iddianame düzenleyerek mahkemeye sunar. İddianamenin iadesi ya da kabul edilmemesi için hukuki itiraz yolları mevcuttur.
-
Kovuşturma (Yargılama) Mahkemede duruşmalar yapılır; deliller incelenir, tanıklar dinlenir ve tarafların savunmaları alınır. Bu aşamada müdafiin duruşmalara etkin katılımı kritik önem taşır.
-
Hüküm Mahkeme; beraat, mahkûmiyet, düşme veya davanın reddi kararlarından birini verir. HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme seçenekleri de değerlendirilir.
-
Kanun Yolları (İstinaf / Temyiz) Verilen karara karşı Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf, ardından Yargıtay'da temyiz yoluna başvurulabilir. Süre ve gerekçe koşullarına uyulması zorunludur.
-
Kesinleşme ve İnfaz Kararın kesinleşmesiyle infaz aşaması başlar. Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve infaz hâkimliğine itiraz gibi mekanizmalar bu aşamada kullanılabilir.
Hakkınızda soruşturma başlatıldıysa ya da ceza davanızla ilgili hukuki destek arıyorsanız Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Ceza Hukukunda Özel Kurumlar
Ceza yargılamasında mahkûmiyet kararının yanı sıra bazı özel hukuki kurumlar; sanığın durumuna, suçun niteliğine ve koşullara bağlı olarak daha avantajlı sonuçlar doğurabilir.
| Kurum | Ne Anlama Gelir | Temel Koşullar |
|---|---|---|
| HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) | Karar 5 yıl denetimde askıda kalır; yeni suç işlenmezse silinir | 2 yıla kadar ceza, daha önce HAGB alınmamış olmak, mağdur zararının giderilmesi |
| Cezanın Ertelenmesi | Ceza infaz edilmez; denetim süresi başarıyla geçirilirse ceza çekilmiş sayılır | 2 yıla kadar ceza, ilk kez suç işlenmiş olması, kişilik değerlendirmesi |
| Adli Para Cezasına Çevirme | Hapis cezası adli para cezasına dönüştürülür | 1 yıla kadar hapis cezaları için uygulanabilir |
| Uzlaşma | Savcılık aşamasında taraflar anlaşırsa dava düşer | Kanunda sayılan belirli suç tipleri (yaralama, hakaret, mala zarar verme vb.) |
| Etkin Pişmanlık | Suçu kabul eden ve zararı gideren sanığa cezada indirim uygulanır | Suça göre değişen koşullar; uyuşturucu, dolandırıcılık, yağma vb. |
| Denetimli Serbestlik | Cezanın son bölümü kapalı yerine dışarıda belirli yükümlülüklerle geçirilir | Koşullu salıverilme öncesi kalan süre, infaz koşullarına uyum |
Tutukluluk ve Adli Kontrol
Tutukluluk; mahkûmiyet kararı verilmeden uygulanan ve kişi özgürlüğünü kısıtlayan en ağır koruma tedbiridir. Bu nedenle tutukluluk kararlarına itiraz ve tahliye taleplerinin zamanında ve doğru biçimde yapılması büyük önem taşır.
Tutukluluk Sürelerine İtiraz
Tutukluluk kararı verildiğinde ya da tutukluluğun devamına karar verildiğinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. Her itiraz reddinde bir üst hâkimliğe başvuru hakkı doğar.
Adli Kontrol
Tutukluluğa alternatif olarak; yurt dışı çıkış yasağı, imza atma, elektronik kelepçe gibi adli kontrol tedbirleri uygulanabilir. Bu tedbirlerin tutukluluğun yerini alması talep edilebilir.
Azami Tutukluluk Süreleri: Asliye ceza mahkemelerinde azami tutukluluk süresi 1 yıl (zorunlu hâllerde 6 ay uzatılabilir), ağır ceza mahkemelerinde 2 yıl (zorunlu hâllerde 3 yıl daha uzatılabilir)dır. Bu süreler dolduğunda sanık tahliye edilmek zorundadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Gözaltına alındım, ne yapmalıyım?
Gözaltına alındığınızda öncelikle susma hakkınızı kullanın ve avukatınız gelmeden ifade vermeyin. Gözaltı sürecinizde bir yakınınıza haber verilmesini isteme hakkınız da mevcuttur. Avukatınız mevcut değilse baro tarafından size nöbetçi avukat görevlendirilmesini talep edebilirsiniz. Gözaltı süresi suçun niteliğine göre değişmekle birlikte genellikle 24 ila 48 saattir.
Ceza davamda avukat tutmak zorunda mıyım?
Türk hukukunda her suçta avukat tutmak zorunlu değildir; ancak alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda müdafi zorunludur ve atanmadan yargılama yapılamaz. Bunun dışında da avukat desteği almadan yürütülen savunmanın ciddi hak kayıplarına yol açabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
HAGB nedir, bana uygulanabilir mi?
HAGB; mahkemenin verdiği kararı 5 yıl boyunca açıklamaması ve bu sürede yeni suç işlenmemesi hâlinde davanın düşürülmesi anlamına gelir. Uygulanabilmesi için cezanın 2 yıl veya altında olması, sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm edilmemiş olması ve mağdur zararının giderilmesi gerekir. HAGB'nin kabulü sanığın onayına bağlıdır; bu nedenle avukatınızla birlikte değerlendirilmesi önerilir.
Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?
Yalnızca şikâyete tabi suçlarda şikâyetten vazgeçme davayı düşürür. Kamu davası niteliğindeki suçlarda ise şikâyetten vazgeçme tek başına davayı düşürmez; mahkeme yargılamaya devam eder. Hangi suç türünün şikâyete tabi olduğu TCK'da ayrıca düzenlenmiştir.
Beraat kararı ne anlama gelir, tazminat alabilir miyim?
Beraat; mahkemenin sanığı suçsuz bulduğu karardır. İki türü vardır: "atılı suçu işlemediği sabit olma" ve "suçun sanık tarafından işlendiğinin ispat edilememesi." Haksız yere tutuklu kalan kişiler, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesi kapsamında devletten tazminat talep edebilir.
Adli sicil kaydım silinir mi?
Adli sicil kaydı; cezanın infaz edilmesinin ardından belirli koşullar altında silinebilir veya arşive kaldırılabilir. HAGB kararıyla sonuçlanan davalarda sicile kayıt yapılmaz. Adli sicil kaydının silinmesi için yasal sürenin dolması ve yeni suç işlenmemiş olması gerekir. Ayrıntılı değerlendirme için avukata danışılması önerilir.
Mağdur olarak davaya nasıl katılabilirim?
Suçtan zarar gören kişi, kovuşturma aşamasında "katılan" sıfatıyla davaya dahil olabilir. Bunun için mahkemeye yazılı ya da sözlü başvuru yapılması gerekir. Katılan sıfatını kazanan mağdur; delil sunabilir, tanık dinletebilir, kararlara itiraz edebilir ve maddi ile manevi tazminat talebini ceza davasında ileri sürebilir.
Uzlaşma teklifi aldım, kabul etmeli miyim?
Uzlaşma; kanunda sayılan belirli suçlarda savcılık veya mahkeme tarafından taraflara sunulan bir çözüm yoludur. Kabul edilmesi hâlinde dava düşer; mağdur zararı karşılanır, sanık ise adli sicilden temiz çıkar. Ancak her uzlaşma teklifini koşulsuz kabul etmek ya da reddetmek yerine avukatınızla birlikte değerlendirmeniz önerilir.
Ceza davanız için hukuki değerlendirme almak üzere Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih'te hizmet vermektedir.
Büromuzun ceza hukuku alanındaki tüm hizmetleri ve güncel içerikler için Ceza Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Ceza Hukuku SayfasıDiğer Hizmet Alanlarımız
Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; ceza hukukunun yanı sıra aile hukuku alanında da hizmet vermektedir. Boşanma, velayet ve nafaka süreçleri için İstanbul boşanma avukatı olarak müvekkillerine hukuki destek sunmaktadır.
Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma ve aile hukuku uyuşmazlıklarında İstanbul boşanma avukatı hizmetleri için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.