Aile Hukuku
Boşanma avukatı; anlaşmalı veya çekişmeli boşanma davalarında müvekkillerin yasal haklarını koruyarak süreci yöneten, aile hukuku alanında çalışmalarını yoğunlaştırmış avukattır. Velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi bağlı hukuki konularda da dava takibi ve hukuki danışmanlık hizmeti sunar. Türk hukukunda avukatlıkta resmî uzmanlaşma sistemi bulunmamakla birlikte; pek çok avukat çalışmalarını belirli hukuk alanlarında yoğunlaştırmaktadır.
Boşanma; yalnızca hukuki bir süreç değil, duygusal, mali ve ailesel boyutları olan karmaşık bir yaşam değişikliğidir. Bu süreçte haklarınızı doğru biçimde güvence altına almak, doğru bilgi edinmek ve süreci ehil bir avukatla yürütmek büyük önem taşır. İstanbul boşanma avukatı olarak İstanbul Fatih'te faaliyet gösteren Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında, velayet, nafaka ile mal paylaşımı süreçlerinde müvekkillerine hukuki destek sunmaktadır.
Boşanma Avukatı Ne İş Yapar?
Boşanma avukatının görevi yalnızca mahkemede müvekkilini temsil etmekle sınırlı değildir. Süreç; ilk danışmanlık aşamasından kararın kesinleşmesine kadar birçok hukuki adımı kapsar.
Hukuki Danışmanlık
Müvekkilin durumunu değerlendirir, boşanma türünü belirler ve süreç hakkında gerçekçi bilgi aktarır.
Dava Hazırlığı
Dava dilekçesini hazırlar, delilleri hukuka uygun biçimde toplar ve mahkemeye sunar.
Mahkeme Temsili
Duruşmalarda müvekkili temsil eder, itirazları yönetir, tanık beyanlarına itirazda bulunur.
Protokol Hazırlama
Anlaşmalı boşanmalarda taraflar arasındaki boşanma protokolünü hazırlar ve hâkim onayına sunar.
Bağlı Davalar
Velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi bağlı davalarda da hukuki temsil sağlar.
Karar Sonrası Süreç
Kararın kesinleşmesi, icrası ve gerektiğinde itiraz başvuruları için de hukuki destek sunar.
Anlaşmalı Boşanma mı, Çekişmeli Boşanma mı?
Boşanma davasını açmadan önce hangi boşanma türünün uygulanacağının belirlenmesi; süreç, maliyet ve sonuç açısından büyük farklılık yaratır. Aşağıdaki tablo iki boşanma türünü temel kriterler üzerinden karşılaştırmaktadır.
| Kriter | Anlaşmalı Boşanma | Çekişmeli Boşanma |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | TMK Madde 166/3 | TMK Madde 161–166 |
| Evlilik Süresi Şartı | En az 1 yıl | Zorunlu değil |
| Tarafların Anlaşması | Zorunlu | Zorunlu değil |
| Protokol | Taraflarca hazırlanır, hâkim onaylar | Hâkim resen karar verir |
| Ortalama Süre | 1–3 ay | 1–3 yıl veya daha fazla |
| Duruşma Sayısı | Genellikle tek duruşma | Birden fazla duruşma |
| Velayet ve Nafaka | Protokolde taraflarca belirlenir | Mahkeme tarafından hükmolunur |
| Genel Maliyet | Görece daha düşük | Görece daha yüksek |
Önemli Not: Anlaşmalı boşanmada hâkim, protokolü tarafların ve çocukların menfaatine uygun bulmazsa onaylamak zorunda değildir. Bu nedenle protokolün hukuki açıdan doğru ve eksiksiz hazırlanması kritik önem taşır.
Türk Hukukunda Boşanma Nedenleri
Türk Medeni Kanunu'nda boşanma nedenleri özel ve genel sebepler olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Özel sebepler yalnızca kanunda sayılan hâllerde uygulanırken, genel sebep olan "evlilik birliğinin temelden sarsılması" daha geniş bir kapsama sahiptir.
Özel Boşanma Nedenleri
Eşin evlilik birliği devam ederken başkasıyla cinsel ilişkiye girmesi. Dava hakkı, öğrenmeden itibaren 6 ay ve her hâlde 5 yıl içinde kullanılmalıdır.
Eşin diğerine ya da çocuklara karşı hayata kast, pek kötü muamele veya onur kırıcı davranışta bulunması.
Eşin küçük düşürücü bir suç işlemesi ya da haysiyetsiz bir yaşam sürmesi ve bu nedenle evlilik birliğinin çekilmez hâle gelmesi.
Eşin ortak konutu terk etmesi ya da geri dönmemesi. En az 6 ay sürmüş ve haklı bir nedene dayanmıyor olması gerekir.
Eşin akıl hastası olması ve bu durumun evlilik birliğini çekilmez kılması. Resmî sağlık raporu aranır.
Genel Boşanma Nedeni
Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması — TMK Madde 166: Ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenemeyecek ölçüde ve karşılıklı olarak geçimsizlik yaşayan eşler, bu genel sebebe dayanarak boşanma davası açabilir. Halk arasında "şiddetli geçimsizlik" olarak bilinir. Anlaşmalı boşanmada da bu maddenin 3. fıkrası (TMK 166/3) esas alınır.
Boşanma Davası Süreci: Adım Adım
Boşanma davası; dilekçenin hazırlanmasından kararın kesinleşmesine kadar birkaç temel aşamadan oluşur. Sürecin doğru yönetilmesi, gereksiz uzamaların ve hak kayıplarının önüne geçer.
-
Hukuki Danışmanlık ve Durum Değerlendirmesi Avukat, müvekkilin evlilik koşullarını, mevcut delillerini ve taleplerini değerlendirerek uygulanacak boşanma türünü belirler. Bu aşama, sürecin sağlıklı kurgulanması açısından kritiktir.
-
Delil ve Belge Hazırlığı Boşanma gerekçesine ilişkin deliller (tanık beyanları, mesaj kayıtları, banka dökümleri, sağlık raporları vb.) hukuka uygun biçimde derlenir. Hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller mahkemece kabul edilmez.
-
Protokol veya Dava Dilekçesinin Hazırlanması Anlaşmalı boşanmada tarafların tüm koşullar üzerinde mutabık kaldığı protokol hazırlanır. Çekişmeli boşanmada ise gerekçeli dava dilekçesi yazılarak yetkili aile mahkemesine sunulur.
-
Mahkemeye Başvuru ve Harç Ödemesi Dilekçe, yetkili İstanbul Aile Mahkemesi'ne elden veya e-Devlet/UYAP sistemi üzerinden sunulur. Dava harcı ve başlangıç giderleri bu aşamada ödenir.
-
Duruşma Süreci Anlaşmalı boşanmada genellikle tek duruşmayla sonuçlanır. Çekişmeli davalarda delil sunumu, tanık dinlenmesi ve tarafların beyanları için birden fazla duruşma yapılır.
-
Karar, İtiraz ve Kesinleşme Mahkeme hüküm kurar. Karara itiraz süresi içinde (genellikle 2 hafta) itiraz edilmezse ya da itiraz reddedilirse karar kesinleşir. Kesinleşen karar nüfus müdürlüğüne bildirilir.
Boşanmada Bağlı Hukuki Konular
Boşanma davası çoğunlukla tek bir talepten ibaret değildir. Velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi konular, boşanma davasıyla birlikte ya da ayrı dava olarak gündeme gelebilir.
Velayet
Müşterek çocuğun velayeti, mahkeme tarafından çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda belirlenir. Yargıtay içtihatlarına göre kişisel ilişki düzenlemesi (görüşme hakkı) da bu kapsamda hükme bağlanır.
Nafaka
Dava süresince tedbir nafakası, boşanma sonrası çocuk için iştirak nafakası ve yoksulluğa düşen eş için yoksulluk nafakası talep edilebilir.
Mal Paylaşımı
Türk Medeni Kanunu'nda öngörülen yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi çerçevesinde evlilik süresince edinilen mallar tasfiye edilir.
Tazminat
Boşanmada kusurlu tarafın diğerine karşı maddi ve manevi tazminat ödemesi söz konusu olabilir. Kusur oranı, tazminat hesabında belirleyici rol oynar.
Boşanma sürecinizle ilgili sorularınız için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilir; hukuki durumunuzu değerlendirme için randevu talep edebilirsiniz.
Evlilik Birliğinde Mal Haklarının Korunması
Boşanma sürecinden bağımsız olarak evlilik devam ederken de eşlerin mal hakları hukuki güvence altındadır. Aşağıdaki durumlar, özellikle boşanma öncesi ya da boşanma sürecinde sıklıkla gündeme gelen ve hukuki müdahale gerektiren konular arasında yer almaktadır.
Mal Paylaşımı ve Mal Bölüşmesi
Türk Medeni Kanunu'nda öngörülen yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamında eşler, evlilik süresince elde ettikleri malların yarısı üzerinde hak sahibidir. Mal paylaşımı tasfiyesi; boşanma davasıyla birlikte ya da boşanma kararının kesinleşmesinin ardından ayrı bir dava olarak talep edilebilir.
Mal paylaşımında hangi malın edinilmiş, hangi malın kişisel sayılacağı büyük önem taşır. Evlilik öncesinden gelen mallar, miras ve bağış yoluyla edinilen mallar kural olarak kişisel mal sayılır ve paylaşıma dahil edilmez. Ancak bu ayrımın mahkemede ispatlanması gerekebilir; bu nedenle belgeler titizlikle korunmalıdır.
Taşınmazlarda Arazi ve Sınır Uyuşmazlıkları
Evlilik süresince edinilen ya da eşlerden birine ait taşınmazlar üzerinde sınır ihlali, kadastro hatası veya pay karışıklığı gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Mal rejimi tasfiyesi sırasında bu tür tapu ve arazi uyuşmazlıkları dava sürecini doğrudan etkiler.
Tapu İptali ve Tescil
Eşin rızası alınmadan yapılan tapu devir işlemlerinde tapu iptali ve tescil davası açılabilir. Aile konutu şerhi bu tür işlemlere karşı önemli bir güvence sağlar.
Kadastro ve Pay Uyuşmazlıkları
Tarım arazileri başta olmak üzere taşınmazlarda kadastro kaynaklı hata ya da pay karışıklığı varsa, mal paylaşımından önce bu uyuşmazlıkların çözülmesi gerekebilir.
Paylı Mülkiyet Sorunları
Eşlerin birlikte sahip olduğu taşınmazlarda izaleyi şüyu (ortaklığın giderilmesi) davası gündeme gelebilir. Bu dava boşanma davasıyla eş zamanlı ya da sonrasında açılabilir.
Eşin Rızası Alınmadan Ev veya Aracın Satılması
Türk Medeni Kanunu, aile konutunu ve ortak malları özel güvence altına almaktadır. Eşin rızası alınmadan yapılan bazı tasarruf işlemleri hukuken geçersiz sayılabilir ya da iptal davası konusu olabilir.
Aile Konutu Şerhi — TMK Madde 194: Aile konutu üzerinde eşin rızası olmaksızın kira sözleşmesinin feshi, devir veya taşınmazın başka bir hukuki işleme konu edilmesi mümkün değildir. Tapu kütüğüne "aile konutu şerhi" düşürülmesi bu güvenceyi somutlaştırır ve üçüncü kişilere karşı da hüküm ifade eder.
- Rızasız konut satışı: Diğer eşin rızası alınmadan aile konutunun satılması hâlinde, rızası alınmayan eş bu işlemin iptalini mahkemeden talep edebilir.
- Ortak araçların devri: Her iki eşin ortak kullanımında olan ya da evlilik içinde edinilen araçların tek taraflı devri, mal rejimi tasfiyesinde iptal davasına konu olabilir.
- Muvazaalı işlemler: Mal kaçırmak amacıyla üçüncü kişilere yapılan devir ve temlikler, muvazaa hükümleri çerçevesinde iptal ettirilebilir.
- Tedbir kararı talebi: Boşanma davası süresince mal kaçırma şüphesi varsa mahkemeden ihtiyati tedbir kararı talep edilerek söz konusu malların üzerine tedbir şerhi konulabilir.
Bu tür uyuşmazlıklarda zamanlama kritik önem taşır. Mal devri gerçekleşmeden ya da gerçekleşir gerçekleşmez hukuki adım atılması, hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından belirleyici olabilir.
İstanbul boşanma avukatı ücretleri; davanın türü, süresi ve kapsamına göre farklılık gösterir. Türkiye'de avukatlık ücretleri, Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenmekte; bu tarife asgari sınırı oluşturmaktadır.
Anlaşmalı Boşanma
Süreç görece kısa olduğundan ücretler çekişmeli davalara kıyasla genellikle daha sınırlıdır. Protokol hazırlığı bu ücretin kapsamında değerlendirilebilir.
Çekişmeli Boşanma
Davanın süresi, duruşma sayısı, velayet ve mal paylaşımı gibi bağlı taleplerin varlığı ücret üzerinde belirleyici etki yaratır.
Bağlı Davalar
Velayet, nafaka ve mal paylaşımı gibi ayrı dava konuları, avukatlık ücretini artıran unsurlar arasında yer alır.
Ücrete ilişkin güncel ve net bilgi almak için büroya doğrudan ulaşmanızı öneririz. Her davanın koşulları farklı olduğundan ücret değerlendirmesi ancak durum analizi yapıldıktan sonra yapılabilmektedir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Boşanma davasının süresi; davanın türüne, mahkemenin iş yüküne ve tarafların tutumuna göre önemli ölçüde değişir.
Anlaşmalı Boşanma
Tarafların protokol üzerinde tam mutabakat sağlaması ve belgelerin eksiksiz hazırlanması hâlinde dava genellikle 1 ila 3 ay içinde sonuçlanır.
Çekişmeli Boşanma
İspat aşaması, tanık dinlemeleri ve bağlı talepler nedeniyle bu davalar 1 yıldan birkaç yıla kadar uzayabilir.
İstanbul'da aile mahkemelerinin iş yoğunluğu göz önüne alındığında, dilekçenin eksiksiz ve doğru hazırlanması; gereksiz ek süre kaybının önüne geçilmesi açısından kritik önem taşır.
Boşanmada Delil Kullanımı
Boşanma davasında delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmesi zorunludur. Hukuka aykırı biçimde temin edilen deliller mahkeme tarafından kabul edilmez ve dava stratejisini olumsuz etkiler.
- Tanık beyanları: Boşanma davalarında sıklıkla başvurulan delil türüdür; tanıkların doğrudan bilgi sahibi olması aranır.
- Yazışma ve mesaj kayıtları: Kendi cihazınızdaki ve size ait hesaplardaki yazışmalar delil olarak sunulabilir.
- Banka ve mali kayıtlar: Mal paylaşımı ve nafaka hesaplamalarında gelir belgesi niteliği taşır.
- Fotoğraf ve görüntüler: Hukuka uygun yollarla elde edilmiş, zaman damgalı belgeler mahkemede değerlendirilebilir.
- Resmi belgeler: Hastane raporları, adli tıp belgeleri, icra kayıtları gibi resmî belgeler güçlü delil teşkil eder.
- Sosyal medya içerikleri: Kamuya açık paylaşımlar belirli koşullarda delil olarak kullanılabilir; gizli profillere izinsiz erişim ise hukuka aykırıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma avukatı tutmak zorunlu mudur?
Türk hukukunda boşanma davalarında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak özellikle çekişmeli davalarda, velayet ve mal paylaşımı gibi karmaşık konularda avukat desteği almak hak kayıplarını önlemek açısından büyük önem taşır. Anlaşmalı boşanmada dahi protokolün hukuki açıdan doğru hazırlanması için avukata danışılması önerilir.
Anlaşmalı boşanma için ne gerekir?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Tarafların bizzat ya da vekilleri aracılığıyla birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesi şarttır. Velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi konuları düzenleyen protokolün hazırlanması ve hâkim tarafından onaylanması da zorunludur. Hâkim, protokolü çocukların ve tarafların menfaatine uygun bulmadığı takdirde onaylamaz.
Boşanma davası hangi mahkemede açılır?
Boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme; taraflardan birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son altı ay birlikte yaşadıkları yerdeki mahkemedir. İstanbul'da pek çok ilçede ayrı aile mahkemeleri bulunmaktadır.
Boşanmada çocuğun velayeti nasıl belirlenir?
Velayet, mahkeme tarafından çocuğun üstün yararı ilkesi temel alınarak belirlenir. Çocuğun yaşı, eğitim durumu, ebeveynlerin ekonomik ve sosyal koşulları, çocuğun alıştığı yaşam ortamı ve varsa çocuğun kendi tercihi değerlendirme kapsamına girer. Sosyal inceleme raporu da mahkeme tarafından talep edilebilir.
Nafaka miktarı nasıl hesaplanır?
Nafaka miktarı; nafakayı ödemekle yükümlü tarafın geliri ve mali gücü, nafakayı talep eden tarafın ihtiyaçları ve yaşam standardı ile çocuğun giderleri göz önünde bulundurularak mahkeme tarafından belirlenir. Kanunda sabit bir nafaka tutarı öngörülmemiştir; her dava kendi koşulları içinde değerlendirilir.
Mal paylaşımında hangi mallar kapsama girer?
Türk Medeni Kanunu'nda yasal mal rejimi "edinilmiş mallara katılma rejimidir". Bu rejim kapsamında evlilik birliği süresince edinilen mallar (maaş, alınan taşınmazlar, birikim vb.) paylaşıma tabidir. Miras yoluyla ya da karşılıksız kazanım yoluyla elde edilen kişisel mallar ise kural olarak paylaşıma dahil edilmez. Eşlerin evlilik öncesinde farklı bir mal rejimine ilişkin sözleşme yapmış olması da sonucu değiştirebilir.
Yurt dışında yaşıyorum, İstanbul'da boşanma davası açabilir miyim?
Evet. Türk vatandaşları yurt dışında ikamet ediyor olsalar dahi Türkiye'deki yetkili aile mahkemelerinde boşanma davası açabilir. Avukata vekâletname verilmesi hâlinde duruşmalara bizzat katılmak çoğu durumda zorunlu değildir. Yurt dışındaki konsolosluklar aracılığıyla noter işlemleri de yaptırılabilmektedir.
Boşanma devam ederken nafaka alabilir miyim?
Evet. Dava süresince mahkemeden tedbir nafakası talebinde bulunulabilir. Tedbir nafakası; dava kesinleşene kadar geçerli olan ve hâkimin takdir yetkisiyle belirlenen geçici bir nafaka türüdür. Çocuklar için de ayrıca tedbir nafakası talep edilebilir.
Boşanma sürecinize ilişkin hukuki değerlendirme için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih'te hizmet vermektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.