Gayrimenkul Hukuku

Kentsel Dönüşümde Müteahhit İnşaatı Bitirmez veya Geç Teslim Ederse Ne Olur? 2026

Kentsel Dönüşümde Müteahhit İnşaatı Bitirmez veya Geç Teslim Ederse Ne Olur?

6306 SAYILI KANUN — MALİK REHBERİ

Kentsel dönüşümde malikler; riskli yapı tespiti, itiraz süresi, salt çoğunluk kararı, arsa payı satışı, müteahhit sözleşmesi, arsa payı ve metrekare dengesi, ek bedel talepleri, tapu devri, vekâletname kapsamı ve teslim-iskân aşaması olmak üzere 10 kritik hukuki noktaya dikkat etmelidir. Sürecin neredeyse tamamı hak düşürücü sürelere ve şekil şartlarına bağlıdır; atılan her imza mülkiyet hakkını doğrudan etkiler.

Kentsel dönüşüm, İstanbul genelinde ve özellikle Fatih gibi yapı stoğu eski ilçelerde on binlerce maliki ilgilendiren; idare hukuku, eşya hukuku ve sözleşme hukukunun kesiştiği çok katmanlı bir süreçtir. Kentsel dönüşüm avukat desteği arayan malikler için Av. Fatma Betül Türkanoğlu tarafından hazırlanan bu rehber, 6306 sayılı Kanun ve güncel değişiklikler ışığında sürecin tamamını 10 kritik başlıkta ele almakta; her başlıkta ayrıntılı alt rehberlerimize yönlendirme yapmaktadır.

1. Riskli Yapı Tespiti ve Tebligat Takibi

Süreç, lisanslı kuruluşlarca yapılan riskli yapı tespitiyle başlar. Tek bir malikin başvurusu dahi tespit için yeterlidir; maliklerin tamamının onayı aranmaz.

Tespit sonucu artık klasik tebligatla değil; tutanağın yapıya asılması, e-Devlet üzerinden bildirim ve muhtarlıkta 15 gün süreyle ilan yoluyla duyurulur. Riskli yapı şerhi, tespit tarihinden itibaren en geç 10 iş günü içinde tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir. Bu nedenle maliklerin e-Devlet bildirimlerini ve bina girişini düzenli kontrol etmesi gerekir; süreler, siz fark etmeseniz de işlemeye başlar.

2. Riskli Yapı Tespitine İtiraz — 15 Günlük Süre

Tespitin hatalı olduğunu düşünen malik, tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz, üniversite öğretim üyeleri ve kamu görevlilerinden oluşan teknik heyetçe incelenir; reddi hâlinde idari yargıda iptal davası ve yürütmenin durdurulması talebi gündeme gelir.

3. Salt Çoğunluk Kararı ve Toplantı Usulü

7471 sayılı Kanun değişikliğiyle, yeniden inşa kararı için aranan üçte iki çoğunluk kaldırılmış; maliklerin hisseleri oranında salt çoğunluğu yeterli hâle gelmiştir. Çoğunluk, kişi sayısına göre değil arsa payına göre hesaplanır.

Toplantı çağrısının usulüne uygun yapılması, karar tutanağının anlaşma şartlarını açıkça içermesi ve karara katılmayanlara bildirimin eksiksiz olması gerekir. Usul hatası, hem çoğunluk malikleri hem de muhalif malikler yönünden bütün süreci sakatlayabilir.

4. İmza Atmayan Malikin Payının Satışı

Karara katılmayan malike, alınan karar ve teklif bildirilir; 15 gün içinde kabul edilmezse arsa payı, rayiç değerden az olmamak üzere anlaşan diğer paydaşlara açık artırma usulüyle satılabilir. Satış gerçekleşmezse pay, rayiç bedeli ödenerek Başkanlık, İdare veya TOKİ tarafından satın alınabilir.

Fatih ve İstanbul genelinde kentsel dönüşüm sürecinizde sözleşme incelemesi, itiraz ve dava takibi için İstanbul Fatih Avukat Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.

5. Müteahhitle İmzalanacak Sözleşme

Sürecin en kritik belgesi, arsa payı karşılığı (kat karşılığı) inşaat sözleşmesidir. Sözleşme noterde düzenleme şeklinde yapılmalı; paylaşım oranı, teslim süresi, cezai şart, teminatlar, gecikme tazminatı ve teknik şartname net biçimde yazılmalıdır.

Paylaşım ve Bağımsız Bölüm

Hangi dairenin kime, hangi kat ve cephede verileceği; brüt-net metrekare tanımları sözleşmede belirlenmelidir.

Teminatlar

Teminat ipoteği, banka teminat mektubu ve sigorta düzenlemeleri malikin güvencesidir.

Cezai Şart ve Gecikme

Aylık gecikme tazminatı ve kira bedeli desteği açık rakamlarla yazılmalıdır.

Fesih Koşulları

İnşaatın hangi seviyede, hangi sürede bitmemesi hâlinde feshin mümkün olacağı düzenlenmelidir.

6. Arsa Payı ve Metrekare Dengesi

Yeni projede dairelerin küçülmesi ve arsa paylarının yeniden dağıtılması, maliklerin en sık yaşadığı kayıplardandır. Arsa payı; kat mülkiyetinin, oy hakkının ve gelecekteki her dönüşümün temelidir.

7. Ek Bedel (Ek Para) Talepleri

Maliyet artışı gerekçesiyle müteahhitlerin maliklerden ek para talep etmesi son yıllarda yaygınlaşmıştır. Sözleşmede hüküm yoksa müteahhit tek taraflı ek bedel isteyemez; uyarlama ancak mahkeme kararıyla mümkündür.

8. Tapu Devri ve Vekâletname Riskleri

Tapunun inşaat seviyesine bağlanmadan peşin devri ve sınırsız yetkili vekâletnameler, maliklerin en büyük mülkiyet riskidir. Devirlerin inşaat aşamalarına bağlandığı kademeli sistem tercih edilmelidir.

9. Teslim Süresi ve Gecikme

Teslim tarihi, sözleşmede ruhsat tarihine veya imza tarihine bağlı net bir süre olarak yazılmalıdır. Gecikme hâlinde malik; gecikme tazminatı (kira mahrumiyeti), cezai şart ve koşulları oluştuğunda fesih haklarına sahiptir.

10. İskân (Yapı Kullanma İzni) ve Kat Mülkiyeti

Anahtar teslimi, sürecin sonu değildir. Yapı kullanma izin belgesi (iskân) alınmadan fiilî teslim, hukuken eksik ifadır; abonelikler, kat mülkiyetine geçiş ve dairenin satış değeri doğrudan iskâna bağlıdır.

Sözleşmede teslimin ‘iskân alınmış ve kat mülkiyeti kurulmuş olarak’ yapılacağı açıkça yazılmalı; iskân masraflarının ve vergilerin hangi tarafa ait olduğu belirlenmelidir. İskânsız teslimi kabul eden malik, sonradan ciddi masraf ve değer kaybıyla karşılaşabilir.

Fatih ve İstanbul’da Kentsel Dönüşüm

Fatih; tarihî yarımada konumu, koruma alanları ve yaşlı yapı stoğu nedeniyle İstanbul’da kentsel dönüşümün en özellikli ilçelerinden biridir. Koruma amaçlı imar planları, kültür varlığı komşuluğu ve zemin koşulları, standart dönüşüm sürecine ek hukuki katmanlar ekler.

Neden Yerel Süreç Bilgisi Önemli?

İstanbul’da kentsel dönüşüm avukatı desteği; yalnızca sözleşme okumaktan ibaret değildir. İlçe belediyesi uygulamaları, tapu müdürlüğü pratiği, riskli yapı tespit firmalarının çalışma biçimi ve bölgedeki emsal paylaşım oranları, malikin pazarlık gücünü doğrudan etkiler. Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, Fatih merkezli olarak İstanbul genelinde maliklere sürecin her aşamasında hukuki destek sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kentsel dönüşümde avukat tutmak zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak kentsel dönüşüm süreci riskli yapı tespiti, itiraz, çoğunluk kararı, arsa payı satışı, kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve tapu devri gibi birden fazla hukuk dalını kesen işlemler içerir. Sözleşme imzalanmadan önce ve idari sürelerin (özellikle 15 günlük itiraz ve bildirim süreleri) takibinde avukat desteği alınması hak kaybını önemli ölçüde azaltır.
Kentsel dönüşüm kararı için kaç imza gerekir?
7471 sayılı Kanun değişikliği sonrasında riskli yapılarda yeniden inşa kararı, maliklerin hisseleri oranında salt çoğunluğu (yarıdan fazlası) ile alınır. Daha önce aranan üçte iki çoğunluk şartı kaldırılmıştır. Çoğunluk, malik sayısına göre değil arsa payı oranına göre hesaplanır.
Riskli yapı tespitine itiraz süresi ne kadar?
Riskli yapı tespitine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz teknik heyet tarafından incelenir; reddedilirse idari yargıda iptal davası açılabilir. Süre hak düşürücü nitelikte olduğundan takvim takibi kritik önemdedir.
Kentsel dönüşümde imza atmayan malikin dairesi elinden alınır mı?
İmza atmayan malikin arsa payı, usulüne uygun bildirim ve 15 günlük sürenin ardından, rayiç değerden az olmamak üzere anlaşan diğer paydaşlara açık artırma usulüyle satılabilir. Satılamazsa pay, rayiç bedeli ödenerek Başkanlık, İdare veya TOKİ tarafından satın alınabilir. Malik satış bedeline hak kazanır; sürece karşı yargı yolu açıktır.
Kentsel dönüşümde müteahhit ek para isteyebilir mi?
Sözleşmede açık bir hüküm yoksa müteahhit tek taraflı olarak ek bedel talep edemez. Götürü bedelli işlerde maliyet artışı kural olarak müteahhidin riskindedir; ancak olağanüstü koşullarda müteahhit mahkemeden sözleşmenin uyarlanmasını (TBK m. 138) isteyebilir. Malikin, sözleşme dışı ek bedeli kendiliğinden ödeme yükümlülüğü bulunmaz.
Fatih’te kentsel dönüşüm sürecinde nereden hukuki destek alabilirim?
Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, İstanbul Fatih’te (Turgut Özal Millet Caddesi, Haseki Sultan Mah.) hizmet vermektedir. Kentsel dönüşüm sözleşmelerinin incelenmesi, riskli yapı itirazları, arsa payı satışına karşı davalar ve müteahhit uyuşmazlıkları konusunda randevu talep edebilirsiniz.

Kentsel dönüşüm sürecinizin hangi aşamasında olursanız olun; sözleşme incelemesi, itiraz, dava ve müzakere desteği için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir