İş Hukuku

İşe İade Davası Açma Süresi | 1 Ay Arabulucu, 2 Hafta Dava ve Hak Düşürücü Süreler

İşe İade Davası Açma Süresi | 1 Ay Arabulucu, 2 Hafta Dava ve Hak Düşürücü Süreler
İş K. m. 20 ve 7036 s. K. m. 3İşe iade davası açmak için önce fesih tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması, arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta (15 takvim günü) içinde iş mahkemesine dava açılması zorunludur. Her iki süre de hak düşürücüdür.

“İşten çıkarıldım, işe iade davası açabilir miyim, süre doldu mu?” — Bu soruyu soran her işçi için zaman son derece kritiktir. Hak düşürücü süreleri geçiren işçiler; haklı da olsalar dava açma hakkını tamamen kaybeder. Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; bu rehberde işe iade davasının sürelerini, şartlarını ve sık karşılaşılan yanılgıları aktarmaktadır.

1 Ay
Arabulucu Başvurusu
Fesih tebliğinden itibaren — hak düşürücü
2 Hafta
Dava Açma Süresi
Arabuluculuk son tutanağından itibaren — hak düşürücü
30 İşçi
İşyeri Koşulu
Aynı işverenin tüm işyerleri birlikte sayılır
6 Ay
Kıdem Şartı
İşe iade için asgari kıdem süresi

İşe İade Davası Nedir?

İşe iade davası; iş sözleşmesi geçerli sebep olmaksızın feshedilen işçinin, işine iadesini ve boşta geçen süre ücretini talep ettiği iş hukuku davasıdır.

4857 Sayılı İş Kanunu m. 18 — Feshin Geçerli Sebebe Dayandırılması
İş K. m. 18
“Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.”

İşe İade Davası Süreleri — Özet Tablo

Süre Başlangıç Noktası Niteliği Yasal Dayanak
1 ay — Arabulucuya başvuru Fesih bildiriminin tebliği Hak düşürücü İş K. m. 20 / 7036 s. K. m. 3
2 hafta — Dava açma Arabuluculuk son tutanağı tarihi Hak düşürücü 7036 s. K. m. 3/2
3 hafta — Arabuluculuk süresi (uzatılmazsa) Arabulucunun göreve başlaması Arabulucu; iki tarafı en geç 3 haftada sonuçlandırır; anlaşma olmazsa 5 haftaya kadar uzatılabilir 7036 s. K. m. 3/11
1 ay — İşverenin işe iade kararı Mahkeme kararının kesinleşmesi İşveren; kesinleşmeden itibaren 1 ay içinde işçiyi işe almalı İş K. m. 21
10 iş günü — İşçinin işe dönme talebi Kararın kesinleşmesi İşçi; karar kesinleşmeden itibaren 10 iş günü içinde işe dönme talebinde bulunmalı İş K. m. 21

1 Aylık Arabuluculuk Başvuru Süresi

Hak Düşürücü Süre — Geçirilmesi Telafisi Olmayan Hak Kaybıdır

Fesih bildiriminin size tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulması zorunludur. Bu süre; ne kadar haklı olduğunuzdan bağımsız olarak re’sen gözetilir. Arabulucuya zamanında başvurmayan işçinin işe iade hakkı tamamen düşer — mahkeme; esasa girmeksizin davayı reddeder.

Süreyi saymaya başlayın: Fesih bildirimini elden aldıysanız o gün. Kargo/posta yoluyla geldiyse tebellüğ ettiğiniz gün. Fesih bildirimi yapılmadan fiilen çıkarılmışsanız; son çalışma gününüzden itibaren hukuki ihtilaf doğduğu kabul edilen tarihi bir avukatla belirlemeniz önerilmektedir.

İşe İade Davasında "10 Günlük Süre" Yanılgısı

İşe İade Davasında “10 Günlük Süre” Yanılgısı

İşe İade Davasında “10 Günlük Süre” Yanılgısı

İşe İade Davasında 10 Gün Değil — Doğru Bilgi: 1 Ay ve 2 Hafta

“İşe iade davasında 10 günlük süre” şeklinde yaygınlaşan bir bilgi karışıklığı mevcuttur. Bu yanılgının iki kaynağı vardır: (1) İşçinin dava kazanması halinde kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içinde işe iade talebinde bulunması gerektiğine dair İş K. m. 21 hükmü. (2) Bazı kaynaklarda arabuluculuk sürelerinin “10 gün” olarak hatalı aktarılması. İşe iade davası açmak için gerçek süreler: fesihten itibaren 1 ay arabulucu başvurusu ve son tutanaktan itibaren 2 hafta dava açma.

Arabuluculuk Sonrası 2 Haftalık Dava Açma Süresi

7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3/2
7036 s. K. m. 3/2
“Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.”
  • 2 hafta = 15 takvim günüdür. İş günü değil, takvim günü hesaplanır.
  • Süre; son tutanağın imzalandığı tarihten itibaren başlar — tutanağın teslim tarihinden değil.
  • Bu süre de hak düşürücüdür; geçirilmesi halinde dava açılsa bile mahkeme re’sen reddeder.
  • Arabuluculukta işçinin görüşmelere katılmaması veya icazet vermemesi; tutanağın anlaşmazlıkla kapanması sonucunu doğurur ve 2 haftalık süre yine işler.

İşe iade davası açma süresi ve arabuluculuk sürecini değerlendirmek için Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

30 İşçi Kuralı Nedir?

İşe iade davası açılabilmesi için işverenin işyerinde en az 30 işçi çalıştırması gerekmektedir (İş K. m. 18).

30 İşçi Nasıl Sayılır?

Aynı işverenin Türkiye genelindeki tüm işyerlerindeki işçiler birlikte sayılır. Grup şirketlerinde farklı tüzel kişilikler ayrı değerlendirilir. Mevsimlik işçiler, kısmi süreli işçiler ve iş sözleşmesi devam eden askıdaki işçiler de dahil edilir. İşten çıkarılan işçinin yerine alınanlar hesaba katılmaz.

30 İşçi Şartı Sağlanmazsa

30 işçinin altındaki işyerlerinde çalışanlar işe iade davası açamaz; ancak kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilirler. 30 işçi şartının tartışmalı olduğu davalarda; işverenin SGK kayıtları ve sosyal güvenlik primleri esas alınır. Yargıtay; bu konuda işçi lehine geniş yorum uygulamaktadır.

İşe İade Davasının Şartları

Şart İçerik İstisna
En az 30 işçi İşverenin Türkiye genelindeki işyerlerinde toplam 30+ işçi çalışması Deniz İş K. ve Basın İş K. kapsamı farklıdır
En az 6 aylık kıdem Aynı işverenle en az 6 ay çalışmış olmak Yeraltı işçilerinde kıdem şartı aranmaz
Belirsiz süreli sözleşme Belirli süreli (mevsimlik/proje) sözleşmeler kapsam dışındadır Art arda yapılan belirli süreli sözleşmeler belirsiz sayılabilir
İşveren vekili olmamak İşletmenin tamamını yöneten işveren vekilleri kapsam dışıdır Sadece bölüm müdürü düzeyindekiler dahil olabilir
Geçersiz fesih Feshin geçerli veya haklı nedene dayanmaması İşçinin kendi isteğiyle ayrılmasında dava açılamaz

Tazminat Aldıktan Sonra İşe İade Davası

Kıdem-İhbar Tazminatı Almak Tek Başına İşe İade Hakkını Düşürmez

Kıdem ve ihbar tazminatı alınmış olması; işe iade davası açma hakkını tek başına ortadan kaldırmaz. Belirleyici olan; feshin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığıdır. Ancak şu iki durum farklıdır: (1) İbra belgesi imzalandıysa: İbranın geçerli sayılabilmesi için fesihten 1 ay geçmiş, banka havalesiyle ödeme yapılmış ve tüm hakların tek tek sayılmış olması gerekir. Bu koşullar sağlandıysa işe iade hakkı düşmüş olabilir. (2) Anlaşmalı fesih protokolü imzalandıysa: Tarafların karşılıklı anlaşmasıyla sonlanan sözleşmelerde işe iade davası açılamaz.

İşe İade Davası Kazanılırsa Ne Olur? Kaç Maaş?

İşveren İşe Alırsa

İşçi; kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içinde işe dönme talebinde bulunur. İşveren 1 ay içinde işe alır. Boşta geçen süre ücreti: max 4 aya kadar ödenir. İşe iade tazminatı ödenmez (işçi işe başladığı için).

İşveren İşe Almazsa

İşe iade tazminatı: mahkemenin belirlediği 4–8 ay arası brüt ücret. Boşta geçen süre: max 4 ay brüt ücret. Kıdem ve ihbar tazminatı: daha önce ödenmemişse ayrıca alınır. Sosyal haklar da bu tazminata dahildir.

Kaç Aylık Tazminat Belirlenir?

4 ay: feshin usule aykırı olduğu hafif davalarda. 6 ay: geçerli sebepsiz standart fesihlerde. 8 ay: ağır usulsüzlük, ayrımcılık veya kötü niyet ağırlıklı davalarda. Yargıtay; asgari 4 aylık tazminatın altına inilmemesi gerektiğini içtihat etmektedir.

10 İş Günü İçin Dikkat: İşçi; mahkeme kararı kesinleştikten sonra 10 iş günü içinde işe dönme talebinde bulunmazsa işe iade ve işe iade tazminatı hakkını kaybeder; yalnızca kıdem ve ihbar tazminatı alabilir. Bu sürenin geçirilmesi sık karşılaşılan ve telafisi olmayan bir hak kaybıdır.

Yargıtay Kararlarından Örnekler

Y9HD — Hak Düşürücü Süre Re’sen GözetilirYargıtay 9. Hukuk Dairesi; işe iade davasındaki 1 aylık arabulucu başvuru ve 2 haftalık dava açma sürelerinin hak düşürücü nitelikte olduğunu ve mahkemenin bu süreleri kendiliğinden gözetmesi gerektiğini, taraflarca ileri sürülmeden de dikkate alınacağını içtihat etmektedir.

Y9HD — 30 İşçi Şartında İşçi Lehine YorumYargıtay; 30 işçi şartının belirlenmesinde işverenin aynı tüzel kişilik bünyesindeki tüm işyerlerinin birlikte değerlendirileceğini ve bu sayımda mevsimlik, kısmi süreli ve askıdaki işçilerin de dahil edileceğini içtihat etmektedir. İşverenin kayıt dışı işçi bulundurduğu iddiasında ispat yükü tartışmalı davalarda işçi lehine değerlendirme yapılabilmektedir.

Y22HD — İbra Belgesinin Geçerlilik KoşullarıYargıtay; iş sözleşmesinin feshi sırasında alınan ibra belgelerinin geçerli sayılabilmesi için: fesihten 1 ay geçmiş olması, banka hesabına havale yoluyla ödeme yapılmış olması ve tazminat kalemlerinin tek tek sayılıp makbuz düzenlenmesi koşullarını aramaktadır. Bu koşulların sağlanmadığı ibraların geçersiz sayılacağını içtihat etmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşe iade davalarında hak düşürücü süre ne kadardır?

İki ayrı hak düşürücü süre mevcuttur: (1) Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru. (2) Arabuluculuk son tutanağından itibaren 2 hafta (15 takvim günü) içinde iş mahkemesine dava açma. Her iki süre de hak düşürücüdür — geçirilmesi halinde dava hakkı tamamen yitirilir.

İşe iade davasında 10 günlük süre ne zaman başlar?

“10 günlük süre”; dava açma süresini değil, davayı kazanan işçinin işe dönme talebini kapsar. İş K. m. 21 uyarınca işçi; kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içinde işe dönme talebinde bulunmalıdır. Bu süreyi geçiren işçi işe iade ve tazminat hakkını kaybeder. Dava açma süresi ise 1 ay (arabulucu) + 2 hafta (mahkeme) şeklindedir.

İşe iade davasında 30 işçi kuralı nedir?

İşe iade davası açılabilmesi için işverenin aynı tüzel kişilik bünyesindeki tüm işyerlerinde toplam en az 30 işçi çalıştırması gerekmektedir. Grup şirketi bünyesindeki farklı şirketler ayrı değerlendirilir. Mevsimlik ve kısmi süreli işçiler de sayıya dahil edilir. 30 işçinin altındaki işyerlerinde çalışanlar işe iade davası açamaz.

İşe iade davası zamanaşımı var mı?

İşe iade davasında zamanaşımı değil, hak düşürücü süre söz konusudur. Bu iki kavram birbirinden farklıdır: Zamanaşımı taraflarca ileri sürülmelidir; hak düşürücü süre ise mahkemece re’sen gözetilir. 1 aylık arabulucu başvuru süresi ve 2 haftalık dava açma süresi hak düşürücüdür — geçirilmesi hak kaybını doğrur, itiraz beklenmez.

Arabuluculuk sonrası işe iade davası açma süresi nedir?

Arabuluculuk tutanağının imzalandığı tarihten itibaren 2 hafta (15 takvim günü) içinde iş mahkemesine dava açılmalıdır. Bu süre de hak düşürücüdür. Arabuluculuğa zamanında başvurulmuş ancak bu 2 haftalık süre geçirilmişse dava açma hakkı yitirilir.

İşe iade davası kazanılırsa ne olur?

Dava kazanılınca iki seçenek oluşur: (1) İşçi, kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içinde işe dönme talebinde bulunur; işveren 1 ay içinde işe alır. (2) İşveren işe almazsa: 4–8 aylık işe iade tazminatı + max 4 aylık boşta geçen süre ücreti ödenir; daha önce ödenmemişse kıdem ve ihbar tazminatı da alınır.

İşe iade davası açma süresi, arabuluculuk süreci ve hak kaybı riski konularında Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir