Blog
Boşanmada Kadının Kusurlu Bulunduğu Yargıtay Kararları | 10 Kusur Kategorisi ve Tazminat
TMK m. 166 ve Kusur İlkesiBoşanma davalarında kusur, kimin maddi ve manevi tazminata hak kazanacağını, yoksulluk nafakasının verilip verilmeyeceğini ve kararın yönünü doğrudan belirlemektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi onlarca farklı davranış biçimini kadın lehine veya aleyhine kusur kapsamında değerlendirmektedir.
Boşanma davasında kusur kimin olduğu; salt psikolojik bir tatmin meselesi değildir. Kusursuz eş maddi-manevi tazminat talep edebilir; kusurlu eş yoksulluk nafakasından yararlanamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşanma davalarında tarafların davranışlarını yüzyılı aşkın içtihat birikiminin süzgecinden geçirerek değerlendirmektedir. Bu rehberde kadının kusurlu ya da ağır kusurlu bulunduğu Yargıtay kararları ve kusur-tazminat bağlantısı aktarılmaktadır. İstanbul Aile Hukuku Avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu bu içeriği yalnızca hukuki bilgi amaçlı paylaşmaktadır.
İçindekiler
Boşanmada Kusur İlkesi Nedir?
Boşanma davalarında kusur, eşlerden birinin evlilik birliğinin gerekliliklerine aykırı davranmasıdır. Türk Medeni Kanunu, kusur kavramını açıkça tanımlamamakla birlikte Yargıtay içtihadı, kusuru belirli kriterlere göre değerlendirmektedir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kusur değerlendirmesinde şu soruları yanıtlamaktadır: (1) Evlilik birliğinin sarsılmasında tarafların davranışları nedensellik bağı taşıyor mu? (2) Davranış evlilik yükümlülükleriyle çelişiyor mu? (3) Tarafların kusurları kıyaslandığında orantı nasıldır (eşit, ağır, hafif)? Kusur değerlendirmesi yalnızca boşanma gerekçesini değil, nafaka, tazminat ve kararın geniş hukuki sonuçlarını da belirlemektedir.
Kusurlu Bulunmanın Hukuki Sonuçları
| Kusur Durumu | Nafaka | Maddi Tazminat | Manevi Tazminat |
|---|---|---|---|
| Kadın tam kusurlu | Yoksulluk nafakası alamaz | Alamaz – talep edilemez | Alamaz – talep edilemez |
| Kadın ağır kusurlu | Genellikle alamaz (hâkim takdiri) | Talep edemez, karşı taraf talep edebilir | Talep edemez, karşı taraf talep edebilir |
| Eşit kusur | Yoksulluk nafakası tartışmalıdır | Genel olarak her iki taraf da talep edemez | Genel olarak her iki taraf da talep edemez |
| Kadın az kusurlu | Talep edebilir | Talep edebilir | Talep edebilir |
| Kadın kusursuz | Tam hakla talep edebilir | Talep edebilir | Talep edebilir |
Boşanmada maddi ve manevi tazminat hakları ve koşulları hakkında Tazminat Rehberi‘ni inceleyebilirsiniz.

Kadının Kusurlu Bulunduğu Başlıca Haller
Kadının Kusurlu Bulunduğu Başlıca Haller
Yargıtay kararlarına göre boşanma davalarında kadının haksız ve kusurlu bulunduğu başlıca durumlar şunlardır:
- Hakaret ve Aşağılama: Eşine “salak” veya benzeri küçük düşürücü sözler söyleyen kadın ağır kusurlu sayılır. Yargıtay; tek bir ağır hakaret eyleminin dahi boşanmaya yeterli kusur oluşturabileceğini içtihat etmektedir.
- Sadakatsizlik: Eşini aldatan (zina yapan) kadın; boşanma davasında tamamen kusurlu bulunur. Zinada ispat yükümlülüğü; davayı açan tarafa aittir.
- Haksız Terk: Haklı bir sebebi olmadan ortak evi terk eden ve eşini bırakan eş kusurlu kabul edilir. Terk nedeniyle boşanmada; 4 aylık ihtar ve 2 aylık süre şartının da aranacağı unutulmamalıdır.
- Evlilik Görevlerini İhmal Etme: Evin ve çocukların bakımını kasıtlı olarak ihmal etmek kusur sayılır. Yargıtay; kasıt unsurunu aradığından olağanüstü koşullara dayanan ihmal ayrı değerlendirilir.
Boşanma davasında kusur değerlendirmesi ve tazminat hakları için İstanbul Aile Hukuku Avukatı Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihadında; kadının kusurlu ya da ağır kusurlu bulunduğu dava kategorileri şu şekilde ayrışmaktadır:
-
1
Hakaret — “Salak” ve Küçük Düşürücü İfadelerYargıtay, eşine “salak” diyen kadını ağır kusurlu bulmuştur. Eşi küçük düşüren, onuruyla bağdaşmaz sözler sarf etmek TMK m. 162 kapsamında “hayata kast, pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış” çerçevesinde değerlendirilebilmekte, aynı zamanda evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında ağır kusur oluşturmaktadır.
-
2
Güven Sarsıcı Davranış — Sosyal Medya ve YazışmalarYargıtay, kadının başka erkeklerle gizli mesajlaşmasını, sosyal medyada flörtü çağrıştıran paylaşımlar yapmasını ve eşinin haberi olmaksızın sürdürdüğü yakın arkadaşlık ilişkilerini, evlilik sadakati yükümlülüğünü zedeleyen ve güven sarsıcı nitelikte kusurlu davranış olarak değerlendirmiştir.
-
3
Zina — Tam KusurYargıtay, zinada kadını tamamen kusurlu bulmaktadır. Zina sebebiyle açılan boşanma davası belirli koşullar taşımalıdır: zina gerçekleşmesinden itibaren 6 ay içinde dava açılması, zinanın affedilmemiş olması, eşin zinayı öğrenmesinden itibaren 6 ay, zina eyleminden itibaren 5 yıl içinde davanın açılmış bulunması.
-
4
Kayınvalide ve Eşin Ailesine HakaretYargıtay, kadının eşinin ailesine sürekli hakaret etmesini, eşini ailesiyle ilişkisini kesmeye zorlamasını ve kayınvalidesine ağır küfür ve hakaretler yöneltmesini; eşine yönelik dolaylı hakaret ve evlilik birliğine verilen zarar kapsamında kusur olarak değerlendirmektedir.
-
5
Eşi Eve Sokmama — Ortak Yaşama KatılmamaYargıtay, ortak konuta dönmek isteyen eşi eve sokmayan kadını; TMK m. 164 kapsamında terk kusuruyla benzer nitelikte kusurlu saymaktadır. Eşin işten ya da seyahatten dönüşünde kapıyı açmamak; ısrarlı biçimde sürdürüldüğünde ağır kusura dönüşmektedir.
-
6
Cinsel İlişkiden Kaçınma — Evlilik Yükümlülüğü İhlaliYargıtay, haklı bir neden olmaksızın sürekli cinsel ilişkiyi reddeden eşi; evlilik yükümlülüklerini yerine getirmeme kapsamında kusurlu saymaktadır. Bu durum doğrudan boşanma sebebi olarak ileri sürülebilmekte; aynı zamanda eşin tazminat talebini destekleyen bir unsur oluşturmaktadır.
-
7
Eşi İş ve Kariyer Hayatında EngellemeYargıtay, eşinin iş tekliflerini sürekli reddettiren, çalışmasına engel olan veya meslek hayatına müdahale eden kadını; evlilik birliğine aykırı davranış kapsamında kusurlu bulmaktadır. Özellikle eşin ekonomik bağımsızlığını yok etmeye yönelik sistematik engellemeler ağır kusura yol açabilmektedir.
-
8
Çocukları Bakımsız Bırakma ve İhmalYargıtay, müşterek çocukların bakımını kasıtlı olarak ihmal eden kadını; ebeveynlik yükümlülüğünü yerine getirmeme kapsamında kusurlu saymaktadır. İhmalin kasıt boyutunun ispatı önem taşımakta; olağanüstü koşullar (hastalık, zorunluluk) değerlendirmede ayrıca ele alınmaktadır.
-
9
Aile Büyüklerine Saygısızlık ve BaskıYargıtay, erkeğin anne-babasıyla veya kardeşleriyle ilişkisini tamamen kesmesini isteyen, bu yönde sürekli baskı uygulayan ve eşini aile üyeleriyle görüşmekten alıkoyan kadını kusurlu bulmaktadır. Bu davranış; evlilik birliğini aile dinamikleri düzeyinde tahrip eden bir kusur biçimidir.
-
10
Haksız Terk — Haklı Neden Olmadan Evi Terk EtmeYargıtay, haklı bir neden olmaksızın ortak konutu terk eden kadını kusurlu saymaktadır. Terk sebebiyle boşanma davasında; erkeğin ihtar yoluna gitmiş ve 2 aylık dönme süresi tanımış olması gerekir. Kadın dönmezse terk kusuru kesinleşmektedir.
Ağır Kusur ve Hafif Kusur Ayrımı
Ağır Kusur Sayılan Davranışlar
Fiziksel şiddet. Ağır hakaret (küfür, aşağılama). Zina. Eşi intihara ya da suç işlemeye yönlendirme. Eşin ailesi veya çocuklarına zarar verme. Süregelen psikolojik baskı ve istismar. Bu davranışlar, Yargıtay’ın tazminat ve nafaka kararlarında en belirleyici etken olmaktadır.
Hafif Kusur Sayılan Davranışlar
Aile kararlarında tek taraflı davranma. Eşin ailesine karşı çok az ilgi gösterme. Zaman zaman geçimsizlik çıkarma. Ev işlerini ihmale varan biçimde aksatma (kasıt yoksa). Hafif kusurda; tazminat talebi dayanaksız kalabileceği gibi nafaka hakkı da etkilenmeyebilir.
Y2HD — Kusur Karşılaştırmasında Orantı İlkesiYargıtay 2. Hukuk Dairesi; boşanma davalarında her iki tarafın da kusurlu olabileceğini ve kararın sağlıklı verilebilmesi için kusurların karşılıklı değerlendirilmesi gerektiğini içtihat etmektedir. Daha ağır kusurlu taraf; tazminat talep edemez. Eşit kusurda ise genel uygulama; her iki tarafın da tazminat talepten vazgeçmesi yönündedir.
Y2HD — Güven Sarsıcı Davranış Tek Başına Boşanmaya YeterlidirYargıtay; eşine yönelik güven sarsıcı davranışın (gizli mesajlaşma, tanımadık kişilerle buluşma, eşi defalarca küçük düşürme) yalnız başına evlilik birliğini temelinden sarsmaya yeterli olduğunu ve karşı tarafın dava açma hakkını doğurduğunu içtihat etmektedir.
Y2HD — Hafif Kusurlu Eşten Tazminat Talep EdilebilirYargıtay; tazminat talebinin kabulü için karşı tarafın tamamen ya da ağır kusurlu olması gerektiğini değil; talep eden tarafın daha az kusurlu ya da kusursuz olmasının yeterli olduğunu içtihat etmektedir. Bu; zaman zaman her iki taraf da kusurlu olsa dahi az kusurlu eşin tazminat hakkını kullanabileceği anlamına gelmektedir.
Kusur — Nafaka İlişkisi
Türk Medeni Kanunu m. 175, yoksulluk nafakasını “daha fazla kusurlu olmama” koşuluna bağlamaktadır. Kadın, ağır kusurlu ya da eşit kusurlu bulunursa yoksulluk nafakası talep edemez. Hafif kusurlu ise talep hakkı devam etmekle birlikte mahkeme nafakayı indirme yolunu tercih edebilir. Yargıtay bu değerlendirmede yoksulluğun varlığını ayrıca aramaktadır.
Yoksulluk nafakası koşulları ve talep süreci hakkında Nafaka Talebi Rehberi‘ni inceleyebilirsiniz.
Kusur — Tazminat İlişkisi
| Tazminat Türü | Koşul | Kusurlu Tarafın Durumu |
|---|---|---|
| Maddi tazminat (TMK m. 174/1) | Boşanma mevcut veya beklenen menfaatlerini zedelemiş olmalı | Daha fazla ya da eşit kusurlu taraf talep edemez |
| Manevi tazminat (TMK m. 174/2) | Kişilik hakları saldırıya uğramış olmalı | Daha fazla ya da eşit kusurlu taraf talep edemez |
| Yoksulluk nafakası (TMK m. 175) | Boşanma sonrası yoksulluğa düşme, daha az kusurlu olma | Ağır/eşit kusurlu taraf talep edemez |
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma davasında kadının ağır kusurları nelerdir?
Yargıtay’a göre kadının ağır kusurlu sayılacağı başlıca haller: zina (tam kusur), eşe ağır hakaret (“salak” ve benzeri küçük düşürücü ifadeler), fiziksel şiddet, eşi intihara zorlama, çocukları kasıtlı ihmal, eşi güven sarsıcı biçimde aldatma. Bu durumlarda kadın; tazminat talep edemez ve nafaka hakkını kaybedebilir.
Eşi küçük düşürmek Yargıtay kararında nasıl değerlendiriliyor?
Yargıtay; eşine “salak” diyen kadını ağır kusurlu bulmuştur. Daha genel olarak: küçük düşürücü sözler, aşağılayıcı lakap takma, toplum içinde eşi rencide etme ve onuruyla bağdaşmaz ifadeler; tek başına evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanmaya yeterli ağır kusur oluşturabilmektedir.
Kadının cinsel ilişkiden kaçınması Yargıtay kararlarında nasıl ele alınıyor?
Yargıtay; haklı bir neden olmaksızın sürekli cinsel ilişkiyi reddeden eşi; evlilik birliğinin yükümlülüklerini yerine getirmemek kapsamında kusurlu saymaktadır. Bu durum; doğrudan boşanma gerekçesi olarak öne sürülebileceği gibi, eşin tazminat taleplerini destekleyen bir kusur unsuru olarak da kullanılmaktadır.
Evlilikte güven sarsıcı davranış Yargıtay kararlarında nasıl değerlendiriliyor?
Yargıtay; eşin rızası olmaksızın gizli mesajlaşma, bilinmeyen kişilerle sürekli buluşma, sosyal medyada flörte yönelik ilişkiler ve benzeri davranışları güven sarsıcı kabul etmektedir. Fiziksel zina gerçekleşmemiş olsa bile; güven sarsıcı davranış evlilik birliğini temelinden sarsmaya yeterli kusur oluşturabilmektedir.
Boşanmada kusur ilkesi nedir?
Boşanmada kusur ilkesi; tarafların davranışlarının evlilik birliğinin çöküşüne katkı payını belirleme sürecidir. Kusur; yalnızca boşanma gerekçesini değil, nafaka, maddi-manevi tazminat ve velayeti dolaylı etkiler. Ağır kusurlu eş tazminat talep edemez; yoksulluk nafakasından yararlanamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; kusuru; karşılıklı karşılaştırmalı olarak ve olayın bütünlüğü içinde değerlendirmektedir.
Boşanma davası sürecinde kusur değerlendirmesi, tazminat ve nafaka haklarınız için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yargıtay kararlarına yapılan atıflar; yerleşik içtihatlara dayanmakta olup her dava kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmektedir. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.