Aile Hukuku

Ortak Velayet: Türkiye’de Mümkün mü, Şartları Neler?

Ortak Velayet: Türkiye'de Mümkün mü, Şartları Neler?

Ortak velayet, boşanmadan sonra çocuğa ilişkin velayet hakkının anne ve baba tarafından birlikte kullanılmasıdır. Türk Medeni Kanunu’nda açık düzenleme yoktur. Ancak Yargıtay 2017’den beri ortak velayeti kamu düzenine aykırı saymamaktadır. Şartları çocuğun üstün yararı, iki ebeveynin rızası ve ebeveynlerin iş birliği yapabilmesidir. Uygulamada çoğunlukla anlaşmalı boşanmada verilir.

Son güncelleme: 2 Kasım 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

Boşanan pek çok ebeveyn, çocuğun hayatında eşit söz hakkını korumak ister. Bu nedenle “Türkiye’de mümkün mü?” sorusu sıkça sorulur. Bu rehberde ortak velayet şartlarını, mahkemenin neye baktığını ve günlük hayatta nasıl işlediğini sade bir dille anlatıyoruz.

2017İçtihat DeğişikliğiYargıtay 2. HD
RızaTemel Şartİki ebeveynin talebi
Çocuğun YararıBelirleyici ÖlçütTMK m.339
NafakaDevam Ederİştirak nafakası

Ortak Velayet Nedir?

Velayet, ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi, malvarlığı ve temsili konusundaki hak ve yükümlülüklerin bütünüdür. Evlilik devam ederken velayeti anne ve baba birlikte kullanır (TMK m.336).

Boşanmada ise kanun, velayetin çocuğun bırakıldığı ebeveyne ait olacağını düzenler. Müşterek velayet bu kuralın istisnasıdır. Boşanmadan sonra da iki ebeveyn çocuk hakkındaki önemli kararları birlikte alır.

Yasal dayanak: Velayet 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182, 183, 336 ve 339’da düzenlenir. Ortak velayetin dayanağı ise AİHS’e ek 7 No’lu Protokolün 5. maddesidir.

Türkiye’deki Hukuki Dayanak

Yargıtay 2013 yılında bu modeli kanunda yer almadığı için kamu düzenine aykırı saymıştı. Bu görüş 2016’da değişti.

Türkiye, 7 No’lu Protokolü 6684 sayılı Kanunla onayladı. Protokolün 5. maddesi, eşlerin boşanmadan sonra da çocuklar konusunda eşit haklara sahip olduğunu düzenler.

Anayasa m.90’a göre temel haklara ilişkin milletlerarası antlaşmalar kanunlardan önce uygulanır. Yargıtay da 2017’de bu dayanakla müşterek velayeti mümkün görmüştür.

Otomatik bir hak değildir: Talep edildiğinde mahkeme bunu kendiliğinden kabul etmez. Somut olayda çocuğun yararına olup olmadığını ayrıca inceler.

Ortak Velayet Şartları

Çocuğun Üstün Yararı

Bu düzenin çocuğun ruhsal ve bedensel gelişimine katkı sağlaması gerekir.

İki Ebeveynin Rızası

Talep ebeveynlerin ortak iradesine dayanır. Rıza olmadan kurulması hak ihlali sayılabilir.

İş Birliği Kapasitesi

Ebeveynlerin iletişim kurabilmesi ve çocuğa ilişkin kararları birlikte alabilmesi gerekir.

Yakın Yaşam Alanı

Ebeveynlerin ve okulun birbirine makul uzaklıkta olması uygulamayı kolaylaştırır.

Çocuğun Görüşü

İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır ve önemsenir (TMK m.339).

Uzman Raporu

Mahkeme gerekirse sosyal inceleme raporu alır.

Sosyal inceleme raporunun nasıl hazırlandığını boşanma davasında SED raporu yazımızda anlattık.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Ortak Velayet

Konu Anlaşmalı Boşanma Çekişmeli Boşanma
Mümkün mü? Evet, en sık görülen durum Kanuni engel yok, uygulamada nadir
Rıza Protokolde iki eşin iradesi var Rıza yoksa kurulamaz
Mahkemenin incelemesi Protokolü çocuğun yararı açısından denetler Çatışma düzeyini ve iş birliğini inceler
Sonuç Protokol uygunsa onaylanır Ağır çatışmada tek ebeveyne verilir

Anlaşmalı boşanmada velayetin nasıl düzenlendiğini anlaşmalı boşanmada velayet yazımızda bulabilirsiniz. Çekişmeli davalarda velayetin belirlenmesi ise boşanma davasında velayetin belirlenmesi yazımızda yer alıyor.

Velayet protokolünün mahkemece onaylanması, hükümlerin açık ve uygulanabilir yazılmasına bağlıdır. Velayet sürecini yönetecek bir avukat için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Çocuk Hangi Ebeveynin Yanında Kalır?

Bu model, çocuğun iki evde eşit süre kalması demek değildir. Velayet hakkı ile çocuğun yaşadığı yer ayrı konulardır.

  • Protokolde çocuğun sürekli kalacağı ev belirlenir.
  • Diğer ebeveynle kişisel ilişki düzeni ayrıca yazılır.
  • Okul, sağlık, din eğitimi ve yurt dışına çıkış gibi önemli kararlar birlikte alınır.
  • Günlük kararları çocuğun yanında bulunduğu ebeveyn verir.

Kişisel ilişki düzeninin nasıl kurulduğunu boşanma davasında kişisel ilişki kararı yazımızda anlattık.

Nafaka Yükümlülüğü Devam Eder mi?

Velayetin birlikte kullanılması nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Çocuğun yanında kalmadığı ebeveyn, gücü oranında bakım giderlerine katılır.

Nafaka tutarı protokolde açıkça yazılmalıdır. Ayrıntılar için iştirak nafakası yazımıza bakabilirsiniz.

Protokolde Neler Olmalı?

  1. Velayet talebi

    İki ebeveynin velayeti birlikte kullanmak istediği açıkça yazılır.

  2. Çocuğun yaşayacağı yer

    Çocuğun hangi ebeveynle sürekli kalacağı belirlenir.

  3. Görüşme takvimi

    Hafta sonu, bayram, yarıyıl ve yaz tatili düzeni gösterilir.

  4. Ortak kararlar

    Okul, sağlık, yurt dışı ve taşınma kararlarının nasıl alınacağı yazılır.

  5. Nafaka

    İştirak nafakasının tutarı, ödeme günü ve artış oranı belirlenir.

  6. Anlaşmazlık halinde yol

    Uyuşmazlıkta arabulucuya veya mahkemeye başvurulacağı kararlaştırılabilir.

Protokolün genel kurallarını anlaşmalı boşanma protokolü yazımızda anlattık.

Tek Başına Velayet ile Karşılaştırma

Konu Tek Başına Velayet Ortak Velayet
Kararları kim alır? Velayet sahibi ebeveyn İki ebeveyn birlikte
Diğer ebeveynin rolü Kişisel ilişki hakkı Önemli kararlarda eşit söz hakkı
Çatışma riski Daha düşük İş birliği yoksa yüksek
Uygun olduğu durum İletişimin zayıf olduğu aileler Uyumlu ve yakın yaşayan ebeveynler

Sonradan Değişiklik ve Yabancı Kararlar

Ebeveynler iş birliği yapamaz hale gelirse bu düzen değiştirilebilir. Bu durumda TMK m.183 uygulanır ve mahkeme çocuğun yararına göre karar verir.

Süreç velayetin değiştirilmesi davası yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Yurt dışında boşanan ebeveynlerin müşterek velayet kararı Türkiye’de tanınabilir. Yargıtay, İsveç mahkemesinin bu yöndeki hükmünün tanınması gerektiğine karar vermiştir.

Ortak Velayet Yargıtay ve AYM Kararları

Eski görüş: kamu düzenine aykırı

Yargıtay 2. HD, E.2012/21186, K.2013/7440, 19.03.2013.
Bu modelin kanunda düzenlenmediği ve kamu düzenine aykırı olduğu kabul edilmişti.

Dönüm noktası: ortak velayet mümkündür

Yargıtay 2. HD, E.2016/15771, K.2017/1737, 20.02.2017.
7 No’lu Protokolün 5. maddesi dayanak gösterilerek müşterek velayetin kamu düzenine açıkça aykırı olmadığı kabul edilmiştir. Talep tek başına yeterli değildir, çocuğun yararına olmalıdır.

Yabancı mahkemenin ortak velayet kararı tanınır

Yargıtay 2. HD, E.2016/18474, K.2017/13800, 04.12.2017.
İsveç mahkemesinin boşanma kararındaki müşterek velayet hükmünün de tanınması gerektiği belirtilmiştir.

Rıza zorunludur

Ankara BAM 2. HD, E.2017/1132, K.2017/1471, 05.12.2017.
Müşterek velayetin ancak iki ebeveynin rızasıyla kurulabileceği kabul edilmiştir.

Ebeveynlerin iradesi incelenmelidir

Anayasa Mahkemesi, B.No 2018/27658, 06.10.2021.
Ebeveynlerin iradesi ve düzenlemenin uygulanabilirliği incelenmeden bu düzenin kurulmasının aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiğine karar verilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de ortak velayet mümkün mü?
Evet. Kanunda açık bir düzenleme olmasa da Yargıtay 2017’den beri bu modeli kamu düzenine aykırı saymamaktadır. Dayanak, Türkiye’nin onayladığı 7 No’lu Protokolün 5. maddesidir. Uygulamada çoğunlukla anlaşmalı boşanmada ve iki ebeveynin talebiyle verilir.
Ortak velayet nasıl alınır?
Eşler anlaşmalı boşanma protokolüne bu yönde bir hüküm yazar ve mahkemeden onay ister. Mahkeme çocuğun yararını, ebeveynlerin iş birliği kapasitesini ve gerekirse sosyal inceleme raporunu değerlendirir. Boşanmadan sonra da TMK m.183 uyarınca talep edilebilir.
Çekişmeli boşanmada ortak velayet verilir mi?
Kanuni bir engel yoktur ancak uygulamada nadirdir. Eşler arasında ağır çatışma varsa mahkeme ortak velayeti çocuğun yararına bulmaz. Anayasa Mahkemesi de ebeveynlerin iradesi incelenmeden bu düzenin kurulmasını hak ihlali saymıştır.
Ortak velayette çocuk kimin yanında kalır?
Bu model, çocuğun iki evde eşit kalacağı anlamına gelmez. Protokolde çocuğun sürekli kalacağı ev belirlenir. Diğer ebeveynle görüşme düzeni ayrıca kararlaştırılır.
Ortak velayette nafaka ödenir mi?
Evet. Velayetin birlikte kullanılması iştirak nafakasını ortadan kaldırmaz. Çocuğun yanında kalmadığı ebeveyn, gücü oranında bakım giderlerine katılır. Tutar protokolde veya mahkeme kararında belirlenir.
Ortak velayet sonradan kaldırılabilir mi?
Evet. Ebeveynler iş birliği yapamaz hale gelirse veya çocuğun yararı gerektirirse ebeveynlerden biri velayetin değiştirilmesini isteyebilir. Mahkeme yeni durumu çocuğun üstün yararına göre değerlendirir.
Ortak velayette yurt dışına çıkış için izin gerekir mi?
Çocuğu ilgilendiren önemli kararlar iki ebeveynin ortak iradesiyle alınır. Yurt dışına taşınma, okul değişikliği ve sağlık kararları bu kapsamdadır. Protokolde bu konuların açıkça düzenlenmesi önerilir.
Yurt dışında verilen ortak velayet kararı Türkiye’de tanınır mı?
Evet. Yargıtay, yabancı mahkemenin boşanma kararındaki müşterek velayet hükmünün de tanınması gerektiğine karar vermiştir. Tanıma davası Türkiye’deki aile mahkemesinde açılır.

Velayet protokolü, velayet davası ve velayetin değiştirilmesi süreçleri için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 2 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.