Blog
Ortak Velayet: Türkiye’de Mümkün mü, Şartları Neler?
Ortak velayet, boşanmadan sonra çocuğa ilişkin velayet hakkının anne ve baba tarafından birlikte kullanılmasıdır. Türk Medeni Kanunu’nda açık düzenleme yoktur. Ancak Yargıtay 2017’den beri ortak velayeti kamu düzenine aykırı saymamaktadır. Şartları çocuğun üstün yararı, iki ebeveynin rızası ve ebeveynlerin iş birliği yapabilmesidir. Uygulamada çoğunlukla anlaşmalı boşanmada verilir.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
Boşanan pek çok ebeveyn, çocuğun hayatında eşit söz hakkını korumak ister. Bu nedenle “Türkiye’de mümkün mü?” sorusu sıkça sorulur. Bu rehberde ortak velayet şartlarını, mahkemenin neye baktığını ve günlük hayatta nasıl işlediğini sade bir dille anlatıyoruz.
İçindekiler
- Ortak Velayet Nedir?
- Türkiye’deki Hukuki Dayanak
- Ortak Velayet Şartları
- Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Ortak Velayet
- Çocuk Hangi Ebeveynin Yanında Kalır?
- Nafaka Yükümlülüğü Devam Eder mi?
- Protokolde Neler Olmalı?
- Tek Başına Velayet ile Karşılaştırma
- Sonradan Değişiklik ve Yabancı Kararlar
- Ortak Velayet Yargıtay ve AYM Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
Ortak Velayet Nedir?
Velayet, ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi, malvarlığı ve temsili konusundaki hak ve yükümlülüklerin bütünüdür. Evlilik devam ederken velayeti anne ve baba birlikte kullanır (TMK m.336).
Boşanmada ise kanun, velayetin çocuğun bırakıldığı ebeveyne ait olacağını düzenler. Müşterek velayet bu kuralın istisnasıdır. Boşanmadan sonra da iki ebeveyn çocuk hakkındaki önemli kararları birlikte alır.
Yasal dayanak: Velayet 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.182, 183, 336 ve 339’da düzenlenir. Ortak velayetin dayanağı ise AİHS’e ek 7 No’lu Protokolün 5. maddesidir.
Türkiye’deki Hukuki Dayanak
Yargıtay 2013 yılında bu modeli kanunda yer almadığı için kamu düzenine aykırı saymıştı. Bu görüş 2016’da değişti.
Türkiye, 7 No’lu Protokolü 6684 sayılı Kanunla onayladı. Protokolün 5. maddesi, eşlerin boşanmadan sonra da çocuklar konusunda eşit haklara sahip olduğunu düzenler.
Anayasa m.90’a göre temel haklara ilişkin milletlerarası antlaşmalar kanunlardan önce uygulanır. Yargıtay da 2017’de bu dayanakla müşterek velayeti mümkün görmüştür.
Otomatik bir hak değildir: Talep edildiğinde mahkeme bunu kendiliğinden kabul etmez. Somut olayda çocuğun yararına olup olmadığını ayrıca inceler.
Ortak Velayet Şartları
Çocuğun Üstün Yararı
Bu düzenin çocuğun ruhsal ve bedensel gelişimine katkı sağlaması gerekir.
İki Ebeveynin Rızası
Talep ebeveynlerin ortak iradesine dayanır. Rıza olmadan kurulması hak ihlali sayılabilir.
İş Birliği Kapasitesi
Ebeveynlerin iletişim kurabilmesi ve çocuğa ilişkin kararları birlikte alabilmesi gerekir.
Yakın Yaşam Alanı
Ebeveynlerin ve okulun birbirine makul uzaklıkta olması uygulamayı kolaylaştırır.
Çocuğun Görüşü
İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır ve önemsenir (TMK m.339).
Uzman Raporu
Mahkeme gerekirse sosyal inceleme raporu alır.
Sosyal inceleme raporunun nasıl hazırlandığını boşanma davasında SED raporu yazımızda anlattık.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Ortak Velayet
| Konu | Anlaşmalı Boşanma | Çekişmeli Boşanma |
|---|---|---|
| Mümkün mü? | Evet, en sık görülen durum | Kanuni engel yok, uygulamada nadir |
| Rıza | Protokolde iki eşin iradesi var | Rıza yoksa kurulamaz |
| Mahkemenin incelemesi | Protokolü çocuğun yararı açısından denetler | Çatışma düzeyini ve iş birliğini inceler |
| Sonuç | Protokol uygunsa onaylanır | Ağır çatışmada tek ebeveyne verilir |
Anlaşmalı boşanmada velayetin nasıl düzenlendiğini anlaşmalı boşanmada velayet yazımızda bulabilirsiniz. Çekişmeli davalarda velayetin belirlenmesi ise boşanma davasında velayetin belirlenmesi yazımızda yer alıyor.
Velayet protokolünün mahkemece onaylanması, hükümlerin açık ve uygulanabilir yazılmasına bağlıdır. Velayet sürecini yönetecek bir avukat için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Çocuk Hangi Ebeveynin Yanında Kalır?
Bu model, çocuğun iki evde eşit süre kalması demek değildir. Velayet hakkı ile çocuğun yaşadığı yer ayrı konulardır.
- Protokolde çocuğun sürekli kalacağı ev belirlenir.
- Diğer ebeveynle kişisel ilişki düzeni ayrıca yazılır.
- Okul, sağlık, din eğitimi ve yurt dışına çıkış gibi önemli kararlar birlikte alınır.
- Günlük kararları çocuğun yanında bulunduğu ebeveyn verir.
Kişisel ilişki düzeninin nasıl kurulduğunu boşanma davasında kişisel ilişki kararı yazımızda anlattık.
Nafaka Yükümlülüğü Devam Eder mi?
Velayetin birlikte kullanılması nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Çocuğun yanında kalmadığı ebeveyn, gücü oranında bakım giderlerine katılır.
Nafaka tutarı protokolde açıkça yazılmalıdır. Ayrıntılar için iştirak nafakası yazımıza bakabilirsiniz.
Protokolde Neler Olmalı?
-
Velayet talebi
İki ebeveynin velayeti birlikte kullanmak istediği açıkça yazılır.
-
Çocuğun yaşayacağı yer
Çocuğun hangi ebeveynle sürekli kalacağı belirlenir.
-
Görüşme takvimi
Hafta sonu, bayram, yarıyıl ve yaz tatili düzeni gösterilir.
-
Ortak kararlar
Okul, sağlık, yurt dışı ve taşınma kararlarının nasıl alınacağı yazılır.
-
Nafaka
İştirak nafakasının tutarı, ödeme günü ve artış oranı belirlenir.
-
Anlaşmazlık halinde yol
Uyuşmazlıkta arabulucuya veya mahkemeye başvurulacağı kararlaştırılabilir.
Protokolün genel kurallarını anlaşmalı boşanma protokolü yazımızda anlattık.
Tek Başına Velayet ile Karşılaştırma
| Konu | Tek Başına Velayet | Ortak Velayet |
|---|---|---|
| Kararları kim alır? | Velayet sahibi ebeveyn | İki ebeveyn birlikte |
| Diğer ebeveynin rolü | Kişisel ilişki hakkı | Önemli kararlarda eşit söz hakkı |
| Çatışma riski | Daha düşük | İş birliği yoksa yüksek |
| Uygun olduğu durum | İletişimin zayıf olduğu aileler | Uyumlu ve yakın yaşayan ebeveynler |
Sonradan Değişiklik ve Yabancı Kararlar
Ebeveynler iş birliği yapamaz hale gelirse bu düzen değiştirilebilir. Bu durumda TMK m.183 uygulanır ve mahkeme çocuğun yararına göre karar verir.
Süreç velayetin değiştirilmesi davası yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Yurt dışında boşanan ebeveynlerin müşterek velayet kararı Türkiye’de tanınabilir. Yargıtay, İsveç mahkemesinin bu yöndeki hükmünün tanınması gerektiğine karar vermiştir.
Ortak Velayet Yargıtay ve AYM Kararları
Yargıtay 2. HD, E.2012/21186, K.2013/7440, 19.03.2013.
Bu modelin kanunda düzenlenmediği ve kamu düzenine aykırı olduğu kabul edilmişti.
Yargıtay 2. HD, E.2016/15771, K.2017/1737, 20.02.2017.
7 No’lu Protokolün 5. maddesi dayanak gösterilerek müşterek velayetin kamu düzenine açıkça aykırı olmadığı kabul edilmiştir. Talep tek başına yeterli değildir, çocuğun yararına olmalıdır.
Yargıtay 2. HD, E.2016/18474, K.2017/13800, 04.12.2017.
İsveç mahkemesinin boşanma kararındaki müşterek velayet hükmünün de tanınması gerektiği belirtilmiştir.
Ankara BAM 2. HD, E.2017/1132, K.2017/1471, 05.12.2017.
Müşterek velayetin ancak iki ebeveynin rızasıyla kurulabileceği kabul edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi, B.No 2018/27658, 06.10.2021.
Ebeveynlerin iradesi ve düzenlemenin uygulanabilirliği incelenmeden bu düzenin kurulmasının aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiğine karar verilmiştir.
Anlaşmalı boşanmada velayet hakkında ayrıntılı bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz:
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’de ortak velayet mümkün mü?
Ortak velayet nasıl alınır?
Çekişmeli boşanmada ortak velayet verilir mi?
Ortak velayette çocuk kimin yanında kalır?
Ortak velayette nafaka ödenir mi?
Ortak velayet sonradan kaldırılabilir mi?
Ortak velayette yurt dışına çıkış için izin gerekir mi?
Yurt dışında verilen ortak velayet kararı Türkiye’de tanınır mı?
Velayet protokolü, velayet davası ve velayetin değiştirilmesi süreçleri için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 2 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.