Blog
Nafaka Artırım Davası | Ne Zaman Açılır, Harç, Dilekçe ve Süreç 2026
Nafaka artırım davası; değişen ekonomik koşullar (enflasyon), artan yaşam maliyetleri, çocuğun eğitim/sağlık giderlerindeki artış veya nafaka ödeyen tarafın mali durumunun iyileşmesi sebebiyle mevcut nafaka miktarının yetersiz kalması durumunda açılır. Herhangi bir asgari bekleme süresi yoktur; şartlar oluştuğu anda dava açılabilir.
Nafaka artırım davası ne zaman açılır sorusu; pek çok boşanmış ebeveynin gündemine yıllar sonra girmektedir. Enflasyon, artan kira yükü, çocukların büyüyüp eğitim masraflarının katlanması ya da nafaka yükümlüsünün gelirinin artması — bunların her biri nafaka artırımı için geçerli gerekçe oluşturabilir. İstanbul boşanma avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; bu rehberde nafaka artırım davasının şartlarını, nafaka türlerine göre farklılıklarını, 2026 güncel harç hesaplamasını, dilekçe yapısını ve Yargıtay içtihatlarını aktarmaktadır.
İçindekiler
- Nafaka Artırım Davası Nedir?
- Dava Şartları Nelerdir?
- Hangi Nafaka Türleri Artırılabilir?
- Nafaka Artış Oranı Neye Göre Belirlenir? Yargıtay
- Geriye Dönük Nafaka Artırımı İstenir mi?
- Nafaka Artırım Davası Harç Hesaplama 2026
- Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Dava Süreci ve Kanıtlar
- İştirak Nafakası Artırım Davası Dilekçe Örneği
- Nafaka Artırım Davası Ne Kadar Sürer?
- Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka Artırım Davası Nedir?
Türk Medeni Kanunu‘nun 331. maddesi; tarafların koşullarının değişmesi hâlinde nafaka miktarının yeniden belirlenmesini düzenlemektedir: “Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.”
Nafaka artırım davası; belirlenen nafaka miktarının zaman içinde değişen ekonomik koşullar karşısında yetersiz kaldığı hâllerde açılır. Nafaka artırım davası ne zaman açılır sorusunun yanıtı açıktır: koşulların değiştiğinin tespit edildiği her an — boşanmadan 3 ay sonra bile mümkündür. Yasal bir bekleme süresi öngörülmemiştir.
Dava Şartları Nelerdir?
-
Geçim Şartlarının DeğişmesiEnflasyon ve hayat pahalılığı nedeniyle alım gücünün düşmesi; nafaka alan tarafın giderlerinin artması. Sabit TL nafakası reel değer kaybettiğinde artırım şartı oluşur.
-
Gelir Durumunun DeğişmesiNafaka yükümlüsünün (ödeyecek tarafın) mali durumunda önemli bir iyileşme, gelir artışı olması. Terfi, ek iş, miras veya önemli bir servet edinimi bu kapsamda değerlendirilebilir.
-
Çocukların İhtiyaçlarının ArtmasıMüşterek çocuk için bağlanan iştirak nafakasında; çocuğun okula başlaması, eğitim masraflarının çoğalması, özel okula geçiş, sağlık sorunu, kurs ve etkinlik giderleri gibi değişiklikler.
Artırım için “Esaslı Değişiklik” Şartı: Yargıtay; nafaka artırımı davalarında koşulların “esaslı biçimde” değişmiş olmasını aramaktadır. Enflasyon tek başına yeterli görülmekle birlikte, salt TÜFE artışına dayanan dilekçelerde hâkimin takdir alanı genişler. Ek somut gerekçelerin (çocuğun artan giderleri, yeni kira sözleşmesi vb.) dilekçeye eklenmesi artırım başarısını artırır.
Hangi Nafaka Türleri Artırılabilir?
Yoksulluk nafakası artırma şartları; enflasyon, yaşam maliyetinin artması, nafaka alanın ekonomik durumunun kötüleşmesi ya da ödeyenin gelirinin belirgin biçimde yükselmesidir. Artırım davası; son nafaka kararından bu yana koşulların esaslı değiştiğinin ispatlanmasına dayanır.
Çocuğun yaşının ilerlemesi, okul değişikliği, sağlık giderleri ve eğitim masraflarının artması en sık artırım gerekçeleridir. Velayeti elinde bulunduran ebeveyn, çocuk adına artırım davası açabilir. Protokolde TÜFE artışı yazılıysa artırım otomatik uygulanır; yazılmamışsa dava açılması gerekir.
18 yaş sonrası eğitime devam eden çocuklar için yardım nafakasının artırımı da bu dava yoluyla talep edilebilir. Öğrencinin artan masrafları ve nafaka yükümlüsünün mali gücü değerlendirilir.
Tedbir Nafakasında Artırım: Boşanma davası devam ederken bağlanan tedbir nafakasının artırımı; ayrı bir dava açılmasını gerektirmez. Mevcut boşanma dosyasına dilekçe verilerek hâkimden artış talep edilebilir.
Nafaka artırım davası açmayı değerlendiriyorsanız İstanbul boşanma avukatı Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Nafaka Artış Oranı Neye Göre Belirlenir?
Nafaka Artış Oranı Neye Göre Belirlenir? Yargıtay
Nafaka artış oranı neye göre belirlenir sorusu; hem protokol hazırlama hem de artırım davası açısından kritik öneme sahiptir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre artırım oranı belirlenirken birden fazla ölçüt birlikte değerlendirilir.
| Değerlendirme Ölçütü | Açıklama | Pratikte Etkisi |
|---|---|---|
| TÜFE (12 aylık ortalama) | En sık kullanılan referans oran | Enflasyonu karşılayan minimum artış |
| Çocuğun Artan Giderleri | Okul, sağlık, kurs faturaları | TÜFE üzerinde ek artış gerekçesi |
| Ödeyenin Gelir Artışı | Terfi, ek iş, ticari kazanç | Daha yüksek oran için belirleyici |
| Hayat Pahalılığı Endeksi | Kira, fatura, gıda artışları | Enflasyonu destekleyen ek kanıt |
| Hakkaniyet | Her iki tarafın dengesi | Hâkimin nihai takdir aracı |
Geriye Dönük Nafaka Artırımı İstenir mi?
Geriye dönük nafaka artırımı; Yargıtay içtihatları açısından sınırlı biçimde mümkündür.
Dava Açılmadan Önceki Dönem
Kural olarak nafaka artırımı; davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm ifade eder. Dava tarihinden önceki döneme ait artırım talepleri Yargıtay tarafından genellikle kabul görmez. Bu nedenle artırım davasının mümkün olan en erken aşamada açılması kritik önem taşır.
İstisnai Hâller
Bununla birlikte bazı Yargıtay kararları; davalı tarafın kaçınma ve geciktirme davranışının ispatlanması ya da dava açılmasına rağmen tebligatın çok uzun sürmesi hâllerinde geriye dönük artırım imkânını tanımıştır. Bu istisnalar dar yorumlanmaktadır.
Nafaka Artırım Davası Harç Hesaplama 2026
Nafaka artırım davası nispi harca tabidir; yani dava değerine göre hesaplanan harç ödenir. Dava değeri; talep edilen aylık artış miktarının 12 ile çarpılmasıyla belirlenir.
| Mevcut aylık nafaka | 6.000 TL |
| Talep edilen yeni nafaka | 10.000 TL |
| Aylık artış miktarı | 4.000 TL |
| Dava değeri (artış × 12) | 48.000 TL |
| Başvurma harcı (sabit) | Güncel tarife üzerinden |
| Nispi harç (%0,68 peşin) | 48.000 × 0,0068 = yaklaşık 326 TL |
| Gider avansı (tebligat vb.) | Mahkemeye göre değişir |
Harç oranları her yıl güncellenmektedir. Güncel tutarlar için e-Devlet harç hesaplama aracını veya aile mahkemesinin veznesini kontrol etmeniz önerilir. Davacı lehine karar verilmesi hâlinde yargılama giderleri davalıya yüklenebilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?
Tüm nafaka artırım davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi‘dir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
Yetkili mahkeme; Türk Medeni Kanunu gereğince nafaka alacaklısının (davacının) yerleşim yeri mahkemesidir. Bu hüküm; davacıya kendi yaşadığı yerde dava açma kolaylığı sağlar. İstanbul’da her ilçenin ayrı aile mahkemesi bulunmaktadır; UYAP tevziat sistemi dosyayı otomatik dağıtır.
Dava Süreci ve Kanıtlar
Nafaka artırım davaları genellikle Aile Mahkemelerinde görülür ve ortalama 6 ile 12 ay arasında sonuçlanır. Mahkeme; haklılığı kanıtlamak için şu delillerin sunulmasını değerlendirir:
Eğitim ve Okul Masrafları
Kira sözleşmesi, çocukların okul taksit makbuzları, kurs faturaları, kitap ve kırtasiye giderleri. Eğitim masraflarındaki artışı belgeleyen tüm makbuz ve faturalar.
Sağlık Giderleri
Hastane fişleri, ilaç reçeteleri, sigorta poliçeleri ve özel tedavi giderleri. Kronik hastalık varsa süregelen tedavi masraflarını belgeleyen belgeler.
Yaşam Maliyeti Kanıtları
Kira sözleşmesi (eski ve yeni), elektrik/su/doğalgaz faturaları, market masraflarını yansıtan banka dökümleri ve yaşam pahalılığına ilişkin enflasyon verileri.
Tarafların Gelir Belgeleri
Her iki tarafın güncel maaş bordroları, SGK dökümü, vergi beyannamesi veya işyeri kayıtları. Nafaka ödeyenin gelir artışını gösteren belgeler artırım oranını yükseltir.
Mahkeme ayrıca re’sen Tarafların Sosyal ve Ekonomik Durum (SED) araştırması yaptırabilir. SED; kolluk ve vergi dairesi aracılığıyla tarafların gelir, mal varlığı ve yaşam koşullarını tespit eder.
İştirak nafakası, miktarı ve hesaplama kriterleri hakkında ayrıntılı bilgi için İştirak Nafakası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
İştirak Nafakası Artırım Davası Dilekçe Örneği
Aşağıda iştirak nafakası artırım davası dilekçe örneği için kurgusal bir yapı sunulmaktadır. Gerçek dilekçede taraf bilgileri, mahkeme adı ve talep tutarları somut olgulara dayalı doldurulmalıdır.
[Ad Soyad — Velayet Sahibi Ebeveyn], T.C. [Kimlik No], [Adres]
[Ad Soyad — Nafaka Yükümlüsü], T.C. [Kimlik No], [Adres]
İştirak Nafakasının Artırımı (TMK m. 331, 182/2)
1. [Mahkeme adı] … Esas, … Karar sayılı boşanma kararı ile müşterek çocuk [Ad] için davalı tarafından aylık [miktar] TL iştirak nafakasına hükmedilmiştir.
2. Söz konusu kararın verildiği tarihten bu yana hayat pahalılığı ve enflasyon önemli ölçüde artmış; çocuğun okul, kurs ve sağlık giderleri de yükselmiştir. (Ek belgeler dilekçeye eklenmiştir.)
3. Mevcut nafaka miktarı; çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak kalmış ve yaşam standardının sürdürülmesi imkânsız hâle gelmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 331, 182/2
Müşterek çocuk [Ad] için ödenen aylık iştirak nafakasının [yeni miktar] TL’ye yükseltilmesine ve yargılama giderlerinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim. [Tarih]
EKİ: Boşanma kararı, çocuğun okul-kurs faturaları, mevcut kira sözleşmesi, banka dökümleri
Davacı: _________________ (veya) Davacı Vekili Av.: _________________
Nafaka Artırım Davası Ne Kadar Sürer?
Nafaka Artırım Davası Ne Kadar Sürer?
Nafaka artırım davaları; İstanbul aile mahkemelerinde genellikle 6 ile 12 ay arasında sonuçlanır. Dosyanın karmaşıklığı, tarafların delil durumu ve SED araştırmasının tamamlanma süresi belirleyicidir.
Süreci Kısaltan Etkenler
Delillerin eksiksiz sunulması, tüm belgelerin dilekçeyle birlikte ibraz edilmesi, her iki tarafın duruşmalara düzenli katılması ve SED araştırmasının hızlı tamamlanması süreci önemli ölçüde kısaltır.
Süreci Uzatan Etkenler
Davalının duruşmaya gelmemesi, tebligat güçlükleri, ek delil talebi, adli tatil (20 Temmuz–31 Ağustos) ve her iki tarafın da karşı talepte bulunması (karşı dava) süreci uzatabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka artırım davası açmak için boşanmanın üzerinden ne kadar zaman geçmesi gerekir?
Belirli bir bekleme süresi şartı yoktur. Boşanmadan 3 ay sonra bile koşullar değişmişse nafaka artırım davası açılabilir. Tek kıstas; son nafaka kararından bu yana koşulların esaslı biçimde değiştiğinin mahkemece tespit edilmesidir. Bununla birlikte, mahkemeler çok kısa aralıklarla art arda açılan artırım davalarında değişikliğin gerçekten esaslı olup olmadığını daha titiz değerlendirebilmektedir. Enflasyon ortamında her yıl artırım davası açılması uygulamada sıklıkla görülmektedir.
Anlaşmalı boşanmada nafaka miktarını kabul eden taraf sonradan artırım davası açabilir mi?
Evet. Anlaşmalı boşanma protokolünde belirlenen nafaka miktarını kabul eden taraf, sonraki dönemde değişen koşullar gerekçesiyle artırım davası açabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi içtihadına göre; tarafın protokolde kabul ettiği nafaka miktarı, ileride açılacak artırım davasına yasal engel oluşturmaz. Kabul edilen bedelin zaman içinde “fedakarlığın katlanamaz boyuta ulaşması” hâlinde artırım talebi hakkaniyet gereği karşılanabilir. Bu içtihat; özellikle uzun süredir güncellenmemiş protokol nafakalarında büyük önem taşımaktadır.
Nafaka artırım davası açıldığında karşı taraf da nafakanın azaltılmasını veya kaldırılmasını talep edebilir mi?
Evet. Nafaka yükümlüsü (davalı), artırım davasına karşı karşı dava yoluyla nafakanın azaltılmasını veya kaldırılmasını talep edebilir. HMK’nın 132. maddesi kapsamında karşı dava; asıl davayla aynı mahkemede birlikte görülür. Bu durumda mahkeme her iki talebi birlikte değerlendirerek yeni nafaka miktarına hükmeder. Karşı davanın açılabilmesi için aynı yargılama içinde olması ve cevap süresi içinde dilekçeyle sunulması gerekir.
Nafaka artırım davasında hangi deliller mahkemeye sunulmalıdır?
Mahkeme hakkaniyete uygun artış miktarını belirlemek için şu delillere ihtiyaç duyar: kira sözleşmesi (eski ve yeni), çocukların okul taksit makbuzları ve faturalar, kurs/etkinlik makbuzları, sağlık giderleri, market ve yaşam giderlerini yansıtan banka kayıtları. Bunların yanı sıra tarafların güncel maaş bordrosu ve SGK kayıtları da ibraz edilmelidir. Mahkeme re’sen Sosyal ve Ekonomik Durum (SED) araştırması yaptırabileceğinden delillerin bu araştırmayı destekler nitelikte olması önemlidir.
Erkek asgari ücretle çalışıyorsa nafaka artırım davası reddedilir mi?
Hayır, otomatik olarak reddedilmez. Yargıtay içtihadına göre; nafaka yükümlüsünün asgari ücretle çalışıyor olması tek başına artırım talebinin reddi için yeterli gerekçe değildir. Hâkim; asgari ücretli borçlunun mali gücü oranında hakkaniyetli bir artış belirlemelidir. Bu artış oranı düşük tutulabilir ancak sıfır olamaz. Dolayısıyla asgari ücretle çalışan nafaka yükümlüsü için de enflasyon ve çocuğun artan ihtiyaçları çerçevesinde makul bir artış kararı verilebilmektedir.
Nafaka artırım davası açmak veya süreç hakkında hukuki değerlendirme almak için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Dilekçe örneği kurgusal nitelikte olup doğrudan kullanılmak üzere hazırlanmamıştır.