Blog
Miras Bırakanın Sağlığında Yaptığı Bağışlar Mirasa Dahil Edilir mi? | TMK 565
TMK m. 565 Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar, kural olarak mirasa dahil edilmez. Ancak iki önemli istisna vardır: Son 5 yılda mirasçıların rızası olmaksızın yapılan bağışlar ve saklı payı ihlal etmek amacıyla yapılan her türlü kazandırma miras hesabına eklenir (TMK m. 565). Ekleme, malı fiziken geri getirmez, hesabı değiştirir.
Miras bırakanın sağlığında bir çocuğuna yaptığı bağış, diğer kardeşlerin miras payını nasıl etkiler? İstanbul Miras Avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu bu rehberde ekleme ve denkleştirme mekanizmalarını aktarmaktadır.
İçindekiler
Ekleme Nedir? – TMK m. 565
Ekleme, miras hesabı yapılırken miras bırakanın sağlığında yaptığı belirli bağışların ve devredilen malların tereke değerine eklenmesini ifade eder. Amaç mirasçıların saklı paylarının gerçek anlamda korunmasıdır.
Miras bırakan sağlığında 5 milyon TL değerinde evi bir çocuğuna bağışladı. Geride 3 milyon TL değerinde başka taşınmaz bıraktı. Gerçek tereke: 3 milyon TL. Ekleme sonrası hesaplanan tereke: 3+5 = 8 milyon TL. Diğer mirasçıların payı 8 milyon TL üzerinden hesaplanır. Bağıştan yararlanan mirasçı ise aldığı 5 milyon TL’yi bu hesaptan düşerek kalan payını alır. Fiziken mal geri dönmez, hesap değişir.
Hangi Bağışlar Mirasa Eklenir?
Hangi Bağışlar Mirasa Eklenir? — TMK m. 565 Kapsamı
- Son 5 yılda yapılan bağışlar (TMK m. 565/1-4): Mirasçıların rızası olmaksızın yapılan ve olağandışı nitelikteki bağışlar. Olağan bağışlar (nişan, düğün, doğum hediyeleri gibi) bu kapsamda değildir.
- Saklı payı ihlal etmek amacıyla yapılan her türlü kazandırma (TMK m. 565/1-5): Bu maddede 5 yıl sınırı yoktur. Kötü niyet kanıtlanabilirse çok daha önceki bağışlar da eklenir.
- Mirasçılara yapılan bağışlar (TMK m. 565/1-1 ve 1-2): Miras bırakanın ölüme bağlı tasarruf yoluyla ya da ayrıca eşinden veya altsoyundan birine yaptığı kazandırmalar.
Denkleştirme — TMK m. 669
Denkleştirme, miras bırakanın sağlığında mirasçıya yaptığı kazandırmaların miras payından düşülmesidir.
Denkleştirme Zorunlu mu?
Yasal mirasçılar arasında denkleştirme kural olarak zorunludur. Miras bırakan bağışı “miras payına mahsuben” yapmışsa denkleştirme yapılır. “Mahsupsuz” olarak yapmışsa denkleştirme gerekmez ancak saklı payı ihlal ediyorsa tenkis söz konusu olabilir.
Ekleme ile Denkleştirme Farkı
Ekleme, saklı payı hesaplamak amacıyla terekeye ekleme yapılmasıdır. Denkleştirme, mirasçının aldığı avantajın kendi payından düşülmesidir. İkisi farklı amaçlarla işletilmektedir ve her zaman birlikte uygulanmaz.
Ekleme ile Tenkis Davası Farkı
| Konu | Ekleme (TMK m. 565) | Tenkis (TMK m. 560) |
|---|---|---|
| Amacı | Miras hesabına dahil etmek | Saklı payı aşan kısmı geri almak |
| Sonucu | Hesap değişir; mal geri gelmez | Mal değeri veya mal fiilen geri gelir |
| Dava türü | Miras paylaşımı davasında araç | Bağımsız tenkis davası |
| Süre | Kural olarak süre sınırı yok | 1 yıl (öğrenmeden) + 10 yıl (ölümden) |
Tenkis davasının koşulları ve saklı pay oranları için Saklı Payı İhlal Edilen Mirasçı Tenkis Davası Açabilir mi? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Annem sağlığında eve kardeşimi yaptı. Bu bağış miras hesabına dahil edilir mi?
Bağışın miras hesabına dahil edilip edilmeyeceği; bağışın ne zaman yapıldığına, miras bırakanın niyetine ve saklı payı ihlal edip etmediğine bağlıdır. Son 5 yılda yapılan olağandışı bağışlar; TMK m. 565 kapsamında hesaba eklenir. Daha eski bağışlar, yalnızca saklı payı ihlal etmek amacıyla yapıldığı ispat edilirse eklenebilir.
Ekleme yapılırsa bağışlanan ev geri alınabilir mi?
Hayır. Ekleme; fiziken malın geri alınması sonucunu doğurmaz. Yalnızca miras hesabı değişir, bağıştan yararlanan mirasçının alacağı pay buna göre düzenlenir. Malın fiziken geri alınması için tenkis davası açılması ve tenkisin ayni olarak istenilmesi gerekir. Bu da koşullara bağlıdır.
Miras hesaplaması, ekleme ve tenkis hakkında değerlendirme almak için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.