Ceza Hukuku

Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu (TCK 154) ve Cezası

Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu (TCK 154) ve Cezası

Hakkı olmayan yere tecavüz, bir hakka dayanmadan başkasına ait taşınmazı malikmiş gibi işgal etmek, sınırlarını değiştirmek veya hak sahibinin yararlanmasını engellemektir (TCK m.154). Cezası 6 ay ile 3 yıl hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır. Başkasına ait taşınmazın işgali şikayete bağlıdır ve uzlaştırmaya tabidir. Köy merası ve su mecrası gibi haller ise resen soruşturulur. Hukuki uyuşmazlık niteliğindeki paydaş ve kira sorunları çoğu zaman suç oluşturmaz.

Son güncelleme: 18 Kasım 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

Arsaya izinsiz yapılan bir çit, hisseli tarlanın tek başına ekilmesi, site otoparkının sahiplenilmesi veya komşunun sınırı kaydırması, taşınmaz sahiplerinin en sık karşılaştığı sorunlardandır. Bu durumların bir kısmı suçtur, bir kısmı ise yalnızca hukuk mahkemesinde çözülebilir.

Bu rehberde hakkı olmayan yere tecavüz suçunun unsurlarını, cezasını, şikayet ve uzlaştırma kurallarını, suçun oluşmadığı halleri, hukuki yolları ve 13 Yargıtay kararını anlatıyoruz.

6 Ay-3 YılHapis CezasıVe adli para cezası
6 AyŞikayet SüresiTCK m.154/1
Uzlaştırma154/1’de154/2 ve 3’te yok
8 YılDava ZamanaşımıAsliye ceza

Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Nedir?

Bu suç taşınmaz mülkiyetini ve zilyetliği korur. Fail, kendisine ait olmayan bir taşınmazı veya eklentilerini malikmiş gibi kullanır ya da hak sahibinin kullanmasını engeller.

Suç kesintisiz bir suçtur. İşgal devam ettiği sürece suç da devam eder. Bu nedenle suç tarihi, iddianame tarihine göre belirlenir.

Suçun Üç Hali (TCK 154/1-3)

Fıkra Fiil Takip
154/1 Başkasına ait taşınmazı işgal etmek, sınırlarını değiştirmek veya bozmak, yararlanmayı engellemek Şikayete bağlı
154/2 Köy tüzel kişiliğine ait veya köylünün ortak yararlanmasına bırakılmış mera, harman yeri, yol gibi yerleri zapt etmek, sürmek veya ekmek Resen
154/3 Kamuya veya özel kişilere ait suların mecrasını değiştirmek Resen kabul edilir, özel sularda tartışmalıdır

2009 değişikliğiyle kamuya ait taşınmazlar 154/1 kapsamından çıkarılmıştır. Yargıtay, DSİ veya Hazine arazisinin işgalinin artık bu fıkra kapsamında değerlendirilemeyeceğini kabul etmektedir. Belediye sınırları içindeki yerler de 154/2 kapsamında değildir.

Cezası ve Usul Kuralları

Konu Kural
Ceza 6 ay – 3 yıl hapis ve bin güne kadar adli para cezası
Şikayet 154/1’de 6 ay, diğer hallerde aranmaz
Uzlaştırma Yalnızca 154/1
Görevli mahkeme Asliye ceza mahkemesi
Dava zamanaşımı 8 yıl, kesilirse en fazla 12 yıl
Seçenek yaptırım 1 yıl ve altı adli para cezasına çevrilebilir
Erteleme ve HAGB 2 yıl ve altı cezalarda mümkündür
Akrabalar arası TCK m.167 uyarınca cezasızlık veya indirim

2025 ve 2026 yargı paketlerinde TCK m.154’ün metninde bir değişiklik yapılmamıştır. 12. Yargı Paketi ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı kanun yolunu yeniden düzenlemiştir.

Şikayet Süresi Ne Zaman Başlar?

İçtihat çelişkilidir: Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kesintisiz suçta da şikayet süresinin fiili ve faili öğrenmekle başladığını kabul etmiştir. Daha yeni bir daire kararı ise işgal devam ettikçe şikayet hakkının sürdüğünü belirtmektedir. Bu nedenle en güvenli yol, işgali öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde şikayette bulunmaktır.

Suçun Oluşmadığı Haller: Hukuki Uyuşmazlık

Mülkiyeti Tartışmalı Taşınmaz

Tapu iptal davası süren ve tedbir şerhi bulunan taşınmazda uyuşmazlık hukukidir.

Fiili Taksimsiz Paylı Mülkiyet

Diğer paydaşları engellemeyen paydaşın kullanımı suç oluşturmaz.

Site Ortak Alanı

Tahsis veya yönetim kararı bulunmayan ortak alan kullanımı ceza konusu olmayabilir.

Doğal Mecrayı Bozmayan Kullanım

Kaynaktan boruyla su almak, mecra bozulmadıkça 154/3 suçunu oluşturmaz.

Bu hallerde çözüm genellikle el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi veya ecrimisil davasıdır. Yanlış yola başvurmak zaman kaybına yol açar.

Hisseli Taşınmazda Durum

Hisseli tarla ve arsalarda en sık karşılaşılan soru, paydaşın kendi taşınmazına girmesinin suç olup olmadığıdır. Yargıtay iki ölçüte bakar: fiili taksim bulunup bulunmadığı ve diğer paydaşların yararlanmasının engellenip engellenmediği.

Durum Sonuç
Fiili taksim yok, paydaş diğerlerini engellemiyor Suç oluşmaz
Fiili taksim var, paydaş başkasına düşen bölüme giriyor Suç oluşabilir
Paydaş taşınmazın tamamını kullanıp diğerlerini engelliyor Suç oluşabilir, keşif ve bilirkişi gerekir

Hisseli taşınmazlarda mülkiyet uyuşmazlıklarını muris muvazaası ve tapu iptali yazımızda da ele aldık.

Hakkı olmayan yere tecavüz dosyalarında suçun mu yoksa hukuki uyuşmazlığın mı söz konusu olduğunu doğru belirlemek, şikayet süresini ve izlenecek yolu belirler. Bu süreci yönetecek bir avukat için İstanbul Ceza Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kiracı ve Ev Sahibi İlişkisi

Kiracının kirayı ödememesi veya tahliye etmemesi kural olarak suç değildir. Bu durum hukuki bir uyuşmazlıktır ve icra takibi veya tahliye davasıyla çözülür.

Buna karşılık ev sahibinin kiracının kullanımını kendi başına engellemesi suç oluşturabilir. Yargıtay, çilingir çağırıp kilidi değiştirerek kiracının konuta girmesini engelleyen yeni malik bakımından suçun oluşabileceğini kabul etmiştir. Konutun anahtarı malikte olsa bile kullanım hakkı kiracıya aittir.

Ceza Davası, El Atmanın Önlenmesi ve 3091 Sayılı Kanun

Yol Amaç Merci Süre
Şikayet ve ceza davası Failin cezalandırılması Cumhuriyet başsavcılığı, asliye ceza 6 ay şikayet süresi
El atmanın önlenmesi davası İşgalin sona erdirilmesi Asliye hukuk mahkemesi Malik için süre sınırı yok
Ecrimisil davası Haksız kullanım bedelinin tahsili Asliye hukuk mahkemesi Geriye dönük sınırlı süre
3091 sayılı Kanun başvurusu Hızlı idari koruma Kaymakamlık veya valilik Öğrenmeden itibaren 60 gün, her halde 1 yıl

Mera ve yaylak işgallerinde ayrıca Mera Kanunu kapsamında kaymakamlık ve mera komisyonu yolu bulunmaktadır. Suç tarihinde tapu kaydı şikayetçi adına ise sonradan açılan tapu iptal davası ceza davasını kural olarak bekletmez.

Taşınmazınız İşgal Edildiyse Ne Yapmalısınız?

  1. Durumu belgeleyin

    İşgalin fotoğraf ve videolarını çekin, tarihini not alın.

  2. Tapu ve kadastro kaydını alın

    Taşınmazın sınırlarını ve malikini gösteren güncel kayıtları edinin.

  3. Süreyi kaçırmayın

    İşgali öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde şikayette bulunun.

  4. İdari yolu değerlendirin

    Koşulları varsa 3091 sayılı Kanun kapsamında 60 gün içinde mülki amire başvurun.

  5. Hukuk davalarını planlayın

    El atmanın önlenmesi ve ecrimisil taleplerini birlikte değerlendirin.

Taşınmaza verilen zararlar ayrıca mala zarar verme suçu oluşturabilir. Ceza muhakemesindeki uzlaştırma ve arabuluculuk benzeri süreçleri arabuluculuk süreci yazımızda genel olarak anlattık.

Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Yargıtay Kararları

Suçun unsurları ve köy merası

Yargıtay CGK, E.2018/210, K.2020/190, 07.05.2020.
Hak sahibinin yararlanmasının engellenmesi ve köy merasına ilişkin 154/2 halinin unsurları değerlendirilmiştir.

Şikayet süresinin başlangıcı

Yargıtay CGK, E.2018/240, K.2020/193.
Kesintisiz suçta da şikayet süresinin fiil ve failin öğrenilmesiyle başladığı ve hak düşürücü nitelikte olduğu kabul edilmiştir.

6360 sayılı Kanun lehe değildir

Yargıtay CGK, E.2015/83, K.2015/391, 10.11.2015.
6360 sayılı Kanunun TCK m.154/2’yi değiştirmediği ve lehe kanun sayılamayacağı belirtilmiştir.

Tedbir şerhli taşınmazda hukuki uyuşmazlık

Yargıtay 8. CD, E.2021/11274, K.2023/7634, 18.10.2023.
Tapu iptal davası süren ve tedbir şerhi bulunan taşınmazda uyuşmazlığın hukuki nitelikte olduğu kabul edilerek beraat kararı onanmıştır.

Site otoparkı

Yargıtay 8. CD, E.2021/15718, K.2023/9427, 30.11.2023.
Tahsis şerhi ve yönetim kararı bulunmayan site kapalı otoparkının kullanımında suçun oluşmadığı kabul edilmiştir.

Kiracının kilidini değiştirmek

Yargıtay 8. CD, E.2023/2648, K.2024/10059, 26.12.2024.
Kilidi değiştirerek kiracının yararlanmasını engelleyen yeni malik bakımından suçun oluşabileceği kanun yararına bozma kararıyla kabul edilmiştir.

Paydaşın diğerlerini engellemesi

Yargıtay 8. CD, E.2015/4893, K.2015/23870, 03.11.2015.
Taksim edilmemiş paylı mülkiyette diğer paydaşları engelleyen paydaş bakımından suçun oluşabileceği, keşif ve bilirkişi incelemesi gerektiği belirtilmiştir.

Fiili taksim yoksa sorumluluk yok

Yargıtay 8. CD, E.2021/9421, K.2023/1485, 21.03.2023.
Fiili taksim bulunmayan paylı taşınmazda paydaşın cezai sorumluluğunun olmadığı kabul edilmiştir.

Kamu arazisi 154/1 kapsamında değil

Yargıtay 8. CD, E.2022/5070, K.2023/9110, 27.11.2023.
DSİ veya Hazine arazisinin işgalinin 2009 sonrasında 154/1 kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.

Boruyla su almak suç değildir

Yargıtay 8. CD, E.2023/2934, K.2023/9193, 28.11.2023.
Doğal mecrayı bozmadan kaynaktan boruyla su alınmasının 154/3 suçunu oluşturmadığı kabul edilmiştir.

Zamanaşımı nedeniyle düşme

Yargıtay 8. CD, E.2024/24466, K.2025/34, 06.01.2025.
8 yıllık dava zamanaşımının dolması nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Şikayetten vazgeçmede sanığın kabulü

Yargıtay 8. CD, E.2020/16417, K.2021/14498, 18.05.2021.
Şikayetten vazgeçme halinde sanığın vazgeçmeyi kabul edip etmediğinin sorulması gerektiği kabul edilmiştir.

Konut kullanım hakkı kiracıya aittir

Yargıtay 8. CD, E.2017/865, K.2019/6436, 08.05.2019.
Kiracının konutu kullanımının engellenmesinin suç oluşturabileceği belirtilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hakkı olmayan yere tecavüzün cezası nedir?
Başkasına ait taşınmazı işgal eden, sınırlarını değiştiren veya hak sahibinin yararlanmasını engelleyen kişiye 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası verilir (TCK m.154/1). Köy merası gibi ortak alanların işgali ve su mecrasının değiştirilmesi için de aynı ceza öngörülmüştür.
TCK 154 şikayete bağlı mı?
Başkasına ait taşınmazın işgali (TCK m.154/1) şikayete bağlıdır. Şikayet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 aydır. Köy ortak malı ve mera işgali gibi 154/2 kapsamındaki haller ise resen soruşturulur.
Hakkı olmayan yere tecavüz uzlaşmaya tabi mi?
TCK m.154/1 kapsamındaki suç uzlaştırmaya tabidir. Uzlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz veya düşme kararı verilir. 154/2 ve 154/3 halleri ise uzlaştırma kapsamında değildir.
Hissedar kendi tarlasına girerse suç olur mu?
Paylı mülkiyette fiili taksim yoksa ve paydaş diğer paydaşların yararlanmasını engellemiyorsa suç oluşmaz. Ancak fiili taksim bulunan durumda başkasına düşen bölüme girmek veya taşınmazın tamamını kullanarak diğer paydaşları engellemek suç oluşturabilir.
Ev sahibi kiracının kilidini değiştirirse suç mu?
Yargıtay, kiracı konumdaki kişinin yararlanmasını kilidi değiştirerek engelleyen yeni malik bakımından suçun oluşabileceğini kabul etmiştir. Kira alacağı veya tahliye sorunları icra ve hukuk mahkemesi yoluyla çözülmelidir.
Komşu sınırı geçerse ne yapılır?
Önce kadastro ve tapu kayıtlarıyla sınır tespit edilir. Ardından el atmanın önlenmesi davası, 3091 sayılı Kanun kapsamında mülki amire başvuru veya şikayet yoluyla ceza soruşturması yolları birlikte değerlendirilir.
Hangi mahkeme bakar, zamanaşımı ne kadar?
Suçun yargılaması asliye ceza mahkemesinde yapılır. Dava zamanaşımı 8 yıldır. Zamanaşımını kesen işlemler varsa bu süre en fazla 12 yıla uzar.
Ceza davası ile el atmanın önlenmesi davası arasındaki fark nedir?
Ceza davası failin cezalandırılmasını sağlar. El atmanın önlenmesi davası ise işgalin sona erdirilmesini ve taşınmazın hak sahibine bırakılmasını sağlar. İki dava birbirinden bağımsızdır ve birlikte yürütülebilir.

Hakkı olmayan yere tecavüz şikayeti, taşınmaz işgali ve el atmanın önlenmesi süreçleri için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul Ceza Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 18 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.