Özel Hukuk

Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler? | Süre, Anlaşma Sonuçları ve Dava Açma 2026

Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
6325 Sayılı Arabuluculuk KanunuArabuluculuk süreci; tarafların bir arabulucu eşliğinde Adalet Bakanlığı kurallarına uygun olarak müzakere yürütmesi ve anlaşmazlığı mahkemeye gitmeden çözmeye çalışması aşamalarıyla işler. İş uyuşmazlıklarında süre 3 hafta, ticari uyuşmazlıklarda 6 haftatır.

“Dava açacağım ama önce arabulucuya gitmem gerekiyor — süreç nasıl işleyecek?” Bu soru; iş mahkemelerinden ticaret davalarına kadar geniş bir alanda karşılaşılan, ancak yanıtı çoğu zaman net bilinmeyen pratik bir iş hukuku meselesidir. Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; bu rehberde arabuluculuk sürecinin adım adım işleyişini, süreleri, anlaşmanın hukuki sonuçlarını ve görüşmede dikkat edilmesi gereken kritik noktaları aktarmaktadır.

3 Hafta
İş / Tüketici
Uzatma ile max 4 hafta
6 Hafta
Ticari Uyuşmazlık
Uzatma ile max 8 hafta
2 Hafta
Dava Açma
Son tutanaktan itibaren
Gizlilik
Temel İlke
Delil olarak kullanılamaz

Arabuluculuk Nedir? — Yasal Dayanak

Arabuluculuk; uyuşmazlık taraflarının, tarafsız bir üçüncü kişi (arabulucu) aracılığıyla iletişim kurup uzlaşma sağlamaya çalıştığı, gönüllü veya zorunlu olarak başvurulan alternatif çözüm yöntemidir. Türkiye’de iki tür arabuluculuk uygulanmaktadır:

Zorunlu Arabuluculuk (Dava Şartı)

Belirli uyuşmazlık türlerinde; mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru yapılmadan açılan dava; mahkeme tarafından dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. İş, tüketici ve ticari uyuşmazlıkların büyük bölümü bu kapsamdadır.

İhtiyari Arabuluculuk (Gönüllü)

Tarafların karşılıklı rızasıyla her tür uyuşmazlıkta başvurulabilir. Boşanma ve aile hukuku; Türkiye’de henüz zorunlu arabuluculuk kapsamına girmemiştir. İhtiyari arabuluculukta anlaşamamanın gideri taraflarca ödenir.

Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

  • Başvuru: Taraflardan biri ihtiyari (gönüllü) olarak ya da yasal zorunluluk (dava şartı) bulunan hallerde ilgili arabuluculuk bürosuna başvurur. Yetkili arabuluculuk bürosu; uyuşmazlık konusunda yetkili mahkemenin bulunduğu yerdedir.
  • Görevlendirme: Büro, listeden bir arabulucu atar ve süreç arabulucunun görevlendirildiği tarihte resmi olarak başlar. Taraflar; arabulucunun atanmasına itiraz edebilir ve değişiklik talep edebilirler.
  • Davet ve İletişim: Arabulucu; tarafları ve iletişim bilgilerini alarak ilk toplantıya davet eder. Davete yanıt süresi genel olarak 30 gündür. Kabul veya ret yanıtı; sonraki dava aşaması açısından önem taşımaktadır.
  • Görüşmeler: Taraflar yüz yüze veya ayrı ayrı görüşmeler yapar. Süreç boyunca gizlilik esastır; görüşmedeki bilgiler ve belgeler sonraki davalarda delil olarak kullanılamaz. Bu kural; tarafların açık konuşmasını sağlamak amacıyla getirilmiştir.
  • Süre: İş ve tüketici uyuşmazlıkları 3 hafta (zorunlu hallerde +1 hafta uzatma), ticari uyuşmazlıklar ise 6 hafta (zorunlu hallerde +2 hafta uzatma) içinde sonuçlandırılır.

Arabuluculuk sürecinde hak kaybı yaşamamak için Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Arabuluculukta Anlaşmanın Sonuçları

  • İlam Niteliğinde Belge: Taraflar ve arabulucu tarafından imzalanan anlaşma belgesi; mahkeme kararı (ilâm) niteliği taşır. Bu belge; ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talep edilmesi gibi hukuki işlemlerde de geçerlidir.
  • Dava Açılamaz: Üzerinde anlaşmaya varılan hususlar hakkında taraflar daha sonra yeniden dava açamaz. Anlaşma; o konuda kesin ve bağlayıcı hüküm oluşturmaktadır.
  • İcra Edilebilirlik: Anlaşma belgesi sayesinde; ilave bir icra edilebilirlik şerhine gerek kalmadan doğrudan ilamlı icra yoluyla kararlar uygulanabilir. Bu; mahkeme kararına eşdeğer bir icra gücü anlamına gelir.
  • Anlaşmazlık Hali: Tarafların anlaşamaması durumunda arabulucu son tutanak düzenler ve bu tutanakla birlikte dava açma hakkı kullanılır. Son tutanağın tarihi; dava açma süresinin başlangıç noktasıdır.
Anlaşmadan Önce Kontrol Edilmesi Gerekenler

Talep tutarını doğrulayın: İmzalamadan önce kıdem, ihbar, yıllık izin ve diğer alacaklarınızın doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol ettirin.

“Tüm alacaklarımdan feragat ediyorum” maddesi: Bu ifadeyi içeren belgeleri imzalamayın. Anlaşma; yalnızca görüşülen kalemlerle sınırlı olmalıdır.

Avukatsız imzalamak: Anlaşma belgesi imzalanmadan önce avukat incelemesi yaptırılması hak kaybını önler. İmzaladıktan sonra geri dönmek çok zordur.

Ödeme tarihini belirtin: Anlaşma belgesine ödeme tarihi yazılmazsa; icra sürecinde gecikme yaşanabilir.

Arabuluculuk Kaç Günde Sonuçlanır?

Arabuluculuk Kaç Günde Sonuçlanır?

Arabuluculuk Kaç Günde Sonuçlanır?

Uyuşmazlık Türü Zorunlu mu? Temel Süre Max Uzatma Toplam Max Süre
İş uyuşmazlıkları Evet 3 hafta (21 gün) +1 hafta 4 hafta (28 gün)
Tüketici uyuşmazlıkları Evet 3 hafta (21 gün) +1 hafta 4 hafta (28 gün)
Ticari uyuşmazlıklar Evet (TTK kapsamı) 6 hafta (42 gün) +2 hafta 8 hafta (56 gün)
Aile / boşanma Hayır (ihtiyari) Taraflarca belirlenir Anlaşmayla Sınırsız
Süre Nasıl Hesaplanır?

Arabuluculuk süresi; arabulucunun göreve başladığı tarihten (görevlendirme kararının arabulucuya tebliği) itibaren başlar. Takvim günü esas alınır; adli tatil süreyi durdurmaz. Süre; anlaşma belgesi veya son tutanakla sona erer. Uzatma; ancak tarafların mutabık kalması ve arabulucunun onayı ile yapılabilir.

Zorunlu Arabuluculuk Süreci Ne Zaman Başlar?

  1. Başvuru — Arabuluculuk BürosunaDavacı; uyuşmazlık konusunda yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurur. Başvuruda; uyuşmazlığın özeti, karşı tarafın bilgileri ve talep edilen miktarlar belirtilir.

  2. Arabulucu GörevlendirmesiBüro; sicile kayıtlı arabulucular listesinden sıra ile atama yapar. Atama yapılınca süre resmi olarak başlar. Taraflar; arabulucuyu değiştirmek için birlikte yazılı talep sunabilir.

  3. İlk Toplantı Daveti — 30 GünArabulucu; tarafları ilk toplantıya davet eder. Davet; genellikle yazılı veya elektronik olarak yapılır. Katılmayan taraf; ileride mahkemede bu durumun aleyhine kullanılabileceğini bilmelidir.

  4. Görüşmeler ve SonuçTaraflar; yüz yüze veya ayrı ayrı (shuttle mediation) görüşür. Anlaşılırsa belge imzalanır. Anlaşılamazsa son tutanak düzenlenir ve dava hakkı doğar.

Arabuluculuk Süresinin Aşılması Durumunda Ne Olur?

Süre Aşılırsa Süreç Kendiliğinden Sona Erer

6325 sayılı Kanun kapsamında; arabuluculuk süresi (iş davalarında 3 hafta + 1 hafta uzatma) tarafların mutabık kalsa bile aşılamaz. Arabulucu; süre dolduğunda anlaşma sağlanamamış olsa bile son tutanağı düzenlemek zorundadır. Ardından tarafların dava açma hakkı doğar. Süre aşımı; hak kaybına yol açmaz; yalnızca süreç son tutanakla kapanır ve mahkeme yoluna gidilir.

Taraf Katılmaz veya İletişime Geçilemezse: Davet edilen taraf; arabuluculuk davetine yanıt vermez veya görüşmeye katılmayı reddederse; arabulucu bu durumu tutanağa yazar. Katılmayan taraf; yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir (6325 s.K. m. 18A). Bu durum; özellikle iş davalarında hak kaybı riskini doğurur.

Arabuluculuktan Sonra Dava Açma Süresi

Son tutanaktan itibaren 2 hafta (14 gün): İş mahkemelerinde (işe iade davaları) ve ticari davalarda; son arabuluculuk tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür; geçirilirse dava hakkı yitirilir. Tüketici davalarında süre; tutanaktan itibaren genel zamanaşımı sürelerine tabidir.

Dava Türü Son Tutanaktan Sonra Dava Süresi Süre Niteliği
İşe iade davası 2 hafta Hak düşürücü
İşçilik alacakları davası 2 hafta Hak düşürücü
Ticari alacak davası 2 hafta Hak düşürücü
Tüketici davası Genel zamanaşımı (2-10 yıl) Zamanaşımı

Arabuluculuk Görüşmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Avukat ile Hazırlanın

Görüşmeye avukatınızla birlikte katılın veya en azından önceden danışın. Talep listesini ve alt kabul sınırını önceden belirlemek; aceleci kararları önler.

Talepleri Net Belirleyin

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai gibi her kalem ayrı ayrı hesaplanmış olmalıdır. Belirsiz rakamlarla görüşmeye gitmek; hak kaybına zemin hazırlar.

Gizlilik İlkesine Uyun

Görüşmede söylediğiniz her şey; ileride delil olarak kullanılamaz. Bu serbestlikten yararlanarak gerçek taleplerini açıkça ortaya koyabilirsiniz; ancak hukuki bağlayıcı taahhüt vermekten kaçının.

Belgeyi İmzalamadan Kontrol Ettirin

Anlaşma belgesi imzalanmadan önce avukatınız tarafından incelenmesini sağlayın. “Tüm alacaklarımdan feragat” gibi geniş kapsamlı ibareler; kazanılmamış hakları da ortadan kaldırabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Arabuluculuk süreci nasıl işler?

5 aşamada ilerler: (1) Taraflardan biri arabuluculuk bürosuna başvurur. (2) Büro listeden bir arabulucu atar; süre bu tarihte başlar. (3) Arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder (30 gün). (4) Taraflar yüz yüze veya ayrı ayrı görüşür; gizlilik esastır. (5) Anlaşılırsa belge imzalanır; anlaşılamazsa son tutanak düzenlenerek dava hakkı doğar.

Arabuluculukta anlaşma olursa ne olur?

Taraflar ve arabulucu imzalamasıyla anlaşma belgesi ilam niteliği kazanır. (1) Mahkeme kararına eşdeğer bağlayıcılık taşır. (2) İcra edilebilirlik şerhi gerekmeden doğrudan ilamlı icraya konulabilir. (3) Anlaşılan konularda yeniden dava açılamaz. (4) Anlaşma tutarı ödenmezse icra takibi başlatılabilir.

Arabuluculuk kaç günde sonuçlanır?

İş ve tüketici uyuşmazlıklarında 3 hafta (21 gün), zorunlu uzatmayla max 4 hafta (28 gün). Ticari uyuşmazlıklarda 6 hafta (42 gün), uzatmayla max 8 hafta (56 gün). Süre; arabulucunun görevlendirildiği tarihte başlar. Takvim günü esas alınır; adli tatil süreyi durdurmaz.

Arabuluculuk süresinin aşılması durumunda ne olur?

Süre dolduğunda arabulucu; anlaşma sağlanamamış olsa bile son tutanağı düzenler ve süreç kapanır. Hak kaybı yaşanmaz; taraflar dava açma hakkını kullanabilir. Son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde ilgili mahkemede dava açılmalıdır.

Arabuluculuktan sonra dava açma süresi ne kadardır?

İş davalarında (işe iade, işçilik alacakları) ve ticari davalarda; son arabuluculuk tutanağından itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücüdür — geçirilirse dava hakkı sona erer. Tüketici davalarında genel zamanaşımı süreleri geçerlidir.

Zorunlu arabuluculuğa katılmazsam ne olur?

Davayı açan taraf katılmazsa; dava şartı yerine getirilmemiş sayılır ve dava usulden reddedilir. Davalı taraf katılmazsa; arabulucu bu durumu tutanağa geçirir. Katılmayan taraf; 6325 sayılı Kanun m. 18A kapsamında yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir. İş davalarında avukatlık ücretiyle birlikte ek yaptırım uygulanabilir.

Arabuluculuk süreci, anlaşma belgesi incelemesi ve mahkeme öncesi hak değerlendirmesi için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir