Blog
Borsada Manipülasyon Suçu Nedir, Cezası Kaç Yıldır? 2026 – SPK 107
Hisse senedinde ani fiyat hareketi, yüksek işlem hacmi ya da koordineli alım-satım her zaman piyasa dolandırıcılığı anlamına gelmez. Cezai sorumluluk; fiili, kastı ve somut delilleri birlikte gerektirmektedir. Bu rehberde borsada manipülasyon suçunun hukuki unsurları, türleri, cezaları, etkin pişmanlık koşulları ve soruşturma süreci Av. Fatma Betül Türkanoğlu tarafından açıklanmaktadır.
İçindekiler
- Borsada Manipülasyon Suçu Nedir?
- İşlem Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı — SPKn m.107/1
- Bilgi Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı — SPKn m.107/2
- Etkin Pişmanlık — SPKn m.107/3
- Borsada Manipülasyon Cezası Kaç Yıldır?
- Sosyal Medyada Hisse Yönlendirmesi Suç Mu?
- Soruşturma Nasıl Başlar?
- Manipülasyon Sayılmayan Haller — m.108
- Borsa Manipülasyonu Nereye Şikayet Edilir?
- Zarar Gören Yatırımcıların Hakları
- Sıkça Sorulan Sorular
Borsada Manipülasyon Suçu Nedir?
Borsada manipülasyon; sermaye piyasası araçlarının fiyatları, fiyat değişimleri, arz veya talepleri hakkında yanlış ya da yanıltıcı izlenim oluşturulmasına yönelik işlemler veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla gerçeğe aykırı bilgilerin kullanılması yoluyla gerçekleştirilebilen hukuka aykırı davranışları ifade etmektedir.
Halk arasında borsa manipülasyonu olarak bilinen bu fiiller, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) 107. maddesinde piyasa dolandırıcılığı suçu olarak düzenlenmiştir. Piyasa dolandırıcılığı; sermaye piyasalarının güvenilirliğini ve sağlıklı işleyişini korumak amacıyla Türk Ceza Kanunu’ndaki genel dolandırıcılık hükümlerinden ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır.
Önemli Hukuki Uyarı: Her ani fiyat hareketi, yüksek işlem hacmi, yatırımcı zararı veya birlikte gerçekleştirilen alım-satım işlemi tek başına piyasa dolandırıcılığı suçunun oluştuğunu göstermez. Cezai sorumluluğun belirlenebilmesi için kanunda öngörülen unsurların somut olayda gerçekleşmesi gerekir.
İşlem Bazlı — SPKn m.107/1
Alım-satım, emir verme, emir iptali veya hesap hareketleriyle fiyatlar hakkında yanlış izlenim oluşturma. Ceza: 3–5 yıl hapis + 5.000–10.000 gün adli para cezası (menfaatten az olamaz).
Bilgi Bazlı — SPKn m.107/2
Yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi yayarak yatırımcı kararlarını etkileme ve menfaat sağlama. Ceza: 3–5 yıl hapis + 5.000 güne kadar adli para cezası. Menfaat sağlanması açık kanuni unsurdur.
İşlem Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı — SPKn m.107/1
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. maddesinin birinci fıkrasında işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı düzenlenmiştir. Bu suç; sermaye piyasası araçlarının fiyatları, fiyat değişimleri, arz veya talepleri hakkında yanlış ya da yanıltıcı izlenim oluşturmak amacıyla alım-satım işlemleri yapılması, emir verilmesi, emirlerin iptal edilmesi veya değiştirilmesi yahut hesap hareketleri gerçekleştirilmesiyle ortaya çıkabilir.
Bu kapsamda değerlendirilebilecek davranış örnekleri şunlardır:
- Birden fazla hesap kullanılarak yapay işlem hacmi oluşturulması.
- Önceden anlaşılmış karşılıklı işlemlerle gerçeğe aykırı arz veya talep görünümü yaratılması.
- Fiyat oluşumunu yanıltmak amacıyla emir verilmesi, değiştirilmesi veya iptal edilmesi.
- Yanıltıcı piyasa görünümü oluşturmak amacıyla hesap hareketleri gerçekleştirilmesi.
- Birden fazla kişinin koordineli işlemler yoluyla fiyat oluşumuna ilişkin yanlış izlenim yaratması.
İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı tehlike suçu niteliğindedir. Bu nedenle suçun oluşması için sermaye piyasası aracının fiyatının fiilen değişmesi, yatırımcıların zarara uğraması veya failin menfaat elde etmesi zorunlu değildir. Önemli olan; işlemlerin fiyatlar, arz veya talepler hakkında yanıltıcı izlenim oluşturmaya elverişli olmasıdır. Yüksek miktarda alım-satım yapılması veya birden fazla yatırım hesabının kullanılması, tek başına suçun işlendiğini göstermez.
Bilgi Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı — SPKn m.107/2
Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı, 6362 sayılı Kanun’un 107. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Bu suç; sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcıların kararlarını etkilemek amacıyla yalan, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi, söylenti çıkarılması, haber verilmesi, yorum yapılması ya da rapor hazırlanması ya da bunların yayılması ve bu suretle menfaat sağlanması hâlinde gündeme gelir.
Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığında menfaat sağlanması açık bir kanuni unsurdur. İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığında ise failin mutlaka menfaat elde etmesi aranmaz.
Her yatırım yorumu, gerçekleşmeyen fiyat tahmini veya hatalı piyasa değerlendirmesi suç oluşturmaz. Paylaşımların içeriği, doğruluğu, amacı, varsa işlem hareketleri ve menfaat ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.
Etkin Pişmanlık — SPKn m.107/3
6362 sayılı Kanun’un 107. maddesinin üçüncü fıkrasında yalnızca işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı bakımından özel etkin pişmanlık hükümleri düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre kişinin pişmanlık göstererek elde ettiği ya da elde edilmesine sebep olduğu menfaatin iki katı tutarını, 500.000 TL’den az olmamak üzere Hazineye ödemesi hâlinde farklı hukuki sonuçlar öngörülmektedir.
| Ödemenin Yapıldığı Aşama | Kanuni Sonuç |
|---|---|
| Soruşturma başlamadan önce | Hakkında cezaya hükmolunmaz |
| Soruşturma evresinde | Verilecek ceza yarısı oranında indirilir |
| Kovuşturma evresinde (hüküm verilinceye kadar) | Verilecek ceza üçte biri oranında indirilir |
Örnek hesaplama: Elde edilen ya da elde edilmesine sebep olunan menfaat 400.000 TL ise, etkin pişmanlık için ödenmesi gereken tutar 800.000 TL olacaktır. Menfaatin belirlenmesinde yalnızca malvarlığındaki artış değil, somut olayın özelliklerine göre zarardan korunma da dikkate alınabilir.
Bu özel etkin pişmanlık hükmü bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığına (m.107/2) doğrudan uygulanmaz.
Hazineye yapılan ödeme, zarar gören yatırımcıların tazminat taleplerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Borsada Manipülasyon Cezası Kaç Yıldır?
| Suç Türü | Hapis Cezası | Adli Para Cezası | Özel Not |
|---|---|---|---|
| İşlem Bazlı — SPKn m.107/1 | 3–5 yıl | 5.000–10.000 gün | Toplam para cezası menfaatten az olamaz |
| Bilgi Bazlı — SPKn m.107/2 | 3–5 yıl | 5.000 güne kadar | Menfaat sağlanması zorunlu unsur |
Bu cezalar temel yaptırımlardır. Somut olayda suça iştirak, suçların içtimaı ve uygulanabilecek diğer hükümler ayrıca değerlendirilmelidir. Adli para cezasının Türk lirası karşılığı, suç tarihi ve uygulanabilir TCK hükümleri çerçevesinde belirlenir.
Borsada manipülasyon soruşturması, şikayet süreci ve yatırımcı hakları için Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sosyal Medyada Hisse Yönlendirmesi Suç Mu?
Sosyal medya platformları, mesajlaşma uygulamaları ve yatırım grupları üzerinden gerçekleştirilen paylaşımlar, somut olayın özelliklerine göre piyasa dolandırıcılığı kapsamında incelenebilir.
Özellikle yatırımcıları yönlendirmek amacıyla gerçeğe aykırı veya yanıltıcı bilgilerin yayılması ve bu suretle menfaat sağlanması, bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı bakımından önem taşımaktadır. Sermaye Piyasası Kurulu, sosyal medya grupları aracılığıyla yatırımcıların belirli paylara yönlendirilmesi ve bu süreçte menfaat elde edilmesine yönelik uygulamalar konusunda kamuoyunu uyarmaktadır.
Yalnızca bir hisse senedi hakkında görüş açıklanması veya yatırım değerlendirmesi paylaşılması, tek başına piyasa dolandırıcılığı suçunun oluştuğunu göstermez. Paylaşımların içeriği, doğruluğu, amacı, varsa işlem hareketleri ve menfaat ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.

Borsada Manipülasyon Soruşturması Nasıl Başlar?
Borsada Manipülasyon Soruşturması Nasıl Başlar?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 115. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Kanun’da tanımlanan suçlardan dolayı soruşturma yapılması, Sermaye Piyasası Kurulu’nun Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır. Bu başvuru, kanunda muhakeme şartı olarak düzenlenmiştir. Yatırımcılar şüpheli işlemleri SPK’ya bildirebilir; ancak bireysel ihbar veya şikayet, 115. maddede öngörülen Kurul başvurusunun yerine geçmez.
Soruşturma sürecinde emir ve işlem kayıtları, hesap hareketleri, ilgili açıklamalar, hukuka uygun biçimde elde edilen iletişim verileri ve diğer deliller değerlendirilebilir.
SPK’nın Gözetim Yetkileri
SPK; şüpheli piyasa işlemlerini inceleyebilir ve kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde borsalarda geçici veya sürekli işlem yasağı ve diğer önleyici tedbirler uygulayabilir. Ancak idari tedbir uygulanması, ilgili kişinin suçu işlediğinin kesinleştiği anlamına gelmez.
Birden Fazla Kişinin İştiraki
Piyasa dolandırıcılığı fiilleri; tek kişi tarafından gerçekleştirilebileceği gibi birden fazla kişinin iştirakiyle de işlenebilir. TCK m.20 gereğince ceza sorumluluğu şahsidir. Aynı sermaye piyasası aracında işlem yapılması, tek başına cezai sorumluluk doğurmaz.
Piyasa Bozucu Eylem Farkı
SPKn m.104 kapsamındaki piyasa bozucu eylemler idari para cezasına tabidir. Piyasa dolandırıcılığı ise suç olarak düzenlenmiş olup hapis ve adli para cezası yaptırımlarını gerektirir. Hangi kapsamda değerlendirileceği ilgili hükümlerin koşulları birlikte incelenerek belirlenir.
Manipülasyon Sayılmayan Haller — SPKn m.108
6362 sayılı Kanun’un 108. maddesinde belirli koşullarla gerçekleştirilen bazı işlemler için istisnalar düzenlenmiştir.
- TCMB ve yetkili kurumların fiyat istikrarı politikasını destekleyici işlemleri.
- SPK onaylı pay geri alım programları ve çalışanlara pay edindirme programları.
- Piyasa yapıcılığı faaliyetleri (ilgili mevzuat koşulları dahilinde).
Her yüksek hacimli işlem, ani fiyat artışı veya düşüşü otomatik olarak piyasa dolandırıcılığı anlamına gelmez. Suçun oluşup oluşmadığı yalnızca fiyat hareketlerine göre değil; işlemlerin niteliği, amacı, somut deliller ve uygulanabilir mevzuat birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Borsa Manipülasyonu Nereye Şikayet Edilir?
SPK’ya Bildirim
Şüpheli işlemler Sermaye Piyasası Kurulu’na yazılı veya elektronik olarak bildirilebilir. SPK, şüpheli işlemler hakkında inceleme yapabilir. SPKn m.115 kapsamında ceza soruşturması, Kurulun yazılı başvurusu üzerine Cumhuriyet başsavcılığınca yürütülür. Bireysel bildirim, m.115 kapsamındaki resmî soruşturmanın önkoşulu değildir.
Savcılık Başvurusu
Yatırımcılar doğrudan savcılığa suç duyurusunda bulunabilir. Ancak SPKn m.115 kapsamında soruşturma başlatılabilmesi için SPK’nın ayrıca başvurması gerekmektedir. Savcılık; TCK kapsamındaki bağımsız suçları bu şart olmaksızın resen soruşturabilir.
Hukuki Danışmanlık
Zarar gören yatırımcıların delil toplama, SPK bildirimi ve tazminat talebi süreçlerini bir avukat aracılığıyla yürütmesi; hak kaybını önlemek açısından önem taşımaktadır.
Zarar Gören Yatırımcıların Hakları
Piyasa dolandırıcılığı nedeniyle zarara uğradığını düşünen yatırımcılar; somut olayın özelliklerine göre ilgili kurumlara başvurabilir ve hukuki sorumluluk koşullarının bulunması hâlinde tazminat talebinde bulunabilir.
Delil koruma: Alım-satım kayıtları, emir bilgileri, hesap hareketleri ve yatırım kararını etkileyen açıklamalar ivedilikle korunmalıdır.
Ceza davası tazminatı doğrudan sağlamaz: Soruşturma yürütülmesi veya mahkûmiyet kararı verilmesi, yatırımcının zararının kendiliğinden karşılanacağı anlamına gelmez. Tazminat talebi ayrıca değerlendirilmelidir.
Zamanaşımına dikkat: Tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi, talebin hukuki dayanağına ve somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Erken başvuru hak kaybını önler.
Yatırım fonu mağduriyeti ve SPK şikayet süreci hakkında Fon Mağdurları Rehberi‘ni inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Borsa manipülasyonu ne demek?
Borsa manipülasyonu; sermaye piyasası araçlarının fiyatları, değerleri, arz ve taleplerini yapay olarak etkilemeye ya da yanıltıcı bilgi yaymaya yönelik hukuka aykırı davranışlardır. Türk hukukunda 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. maddesinde piyasa dolandırıcılığı suçu olarak düzenlenmiştir. İşlem bazlı ve bilgi bazlı olmak üzere iki suç tipi bulunmaktadır.
Borsada manipülasyon cezası kaç yıldır?
Temel hapis cezası her iki suç tipinde de 3 yıldan 5 yıla kadardır. İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığında (m.107/1) 5.000 ile 10.000 gün arası adli para cezası da öngörülmüştür; hükmedilecek para cezası elde edilen menfaatten az olamaz. Bilgi bazlı suçta (m.107/2) adli para cezası 5.000 güne kadardır.
Borsa manipülasyonu nereye şikayet edilir?
Şüpheli işlemler Sermaye Piyasası Kurulu’na (spk.gov.tr) yazılı veya elektronik olarak bildirilebilir. Savcılığa doğrudan suç duyurusu da yapılabilir. Ancak SPKn m.115 uyarınca soruşturma başlatılabilmesi için SPK’nın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurması gerekmektedir. Bireysel bildirim bu başvurunun yerine geçmez.
Manipülasyon yapıldığını nasıl anlarız?
Şüpheli göstergeler şunlardır: açıklanamayan ani fiyat hareketleri ve olağandışı yüksek işlem hacmi, koordineli alım-satım örüntüleri, gerçeğe aykırı haberlerle eş zamanlı fiyat değişimleri ve sosyal medyada asılsız söylenti yayılması. Ancak bu göstergeler tek başına suç oluştuğunu kanıtlamaz. Soruşturma; SPK’nın gözetim analizi ve delil değerlendirmesiyle yürütülmektedir.
Borsada spekülasyon yasak mı? Suç mu?
Spekülasyon, piyasa beklentilerine dayalı alım-satım yapmaktır ve tek başına suç değildir. Suç oluşturan eylem; yanlış veya yanıltıcı izlenim yaratmaya ya da gerçeğe aykırı bilgi yayarak menfaat sağlamaya yönelik kasıtlı davranışlardır. Her yüksek getirili işlem ya da doğru yönde yapılan tahmin, manipülasyon anlamına gelmez.
Etkin pişmanlık kaç TL ödenerek uygulanır?
Etkin pişmanlık yalnızca işlem bazlı piyasa dolandırıcılığına (m.107/1) uygulanır. Kişinin elde ettiği ya da elde edilmesine sebep olduğu menfaatin iki katı, 500.000 TL’den az olmamak üzere Hazineye ödenmesi gerekmektedir. Ödemenin yapıldığı aşamaya göre cezaya hiç hükmedilmemesi, yarı ya da üçte bir oranında indirim söz konusu olabilir.
Borsada manipülasyon soruşturması, SPK bildirimi ve tazminat davası süreçleri için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir.
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup kişiye özel hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Her olay; kendine özgü koşulları, delilleri, işlem tarihi ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ayrı ayrı incelenmelidir.
Buradaki açıklamalar belirli bir hukuki sonucun gerçekleşeceği yönünde garanti veya taahhüt oluşturmamaktadır. Hak kaybı yaşanmaması için somut olayın bir avukat tarafından değerlendirilmesi önerilir.
Av. Fatma Betül Türkanoğlu — Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, Fatih / İstanbul. Mevzuat inceleme tarihi: 3 Ekim 2026.