Blog
Vergi İhbar İkramiyesi Davası: 1905 Sayılı Kanun Rehberi
Vergi ihbar ikramiyesi, vergi kaçırıldığını ihbar eden kişiye, ihbar sonucu tarh edilen vergi ve vergi ziyaı cezası üzerinden ödenen ikramiyedir (1905 sayılı Kanun m.6). Uygulamada oran yüzde 10’dur. İkramiyenin üçte biri vergi kesin tahakkuk edince, üçte ikisi tahsilattan sonra ödenir. İkramiye ödenmezse ret işleminin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Maliye personeli ve meslek sırrı yükümlüleri ikramiye alamaz.
Son güncelleme: 9 Kasım 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
Vergi ihbarı yapan pek çok kişi, ihbarının sonuçlandığını ancak ikramiyenin ödenmediğini aylar sonra öğrenir. Bazen de ödenen tutarın beklenenden düşük olduğu görülür. Bu durumda hangi yola başvurulacağı, kanunun yaşı nedeniyle çoğu zaman belirsiz kalır.
Bu rehberde vergi ihbar ikramiyesi için 1905 sayılı Kanunun şartlarını, ikramiyenin hesaplanmasını, kimlerin ikramiye alamayacağını, dava yolunu ve 13 Danıştay ile bölge idare mahkemesi kararını sade bir dille anlatıyoruz.
İçindekiler
- 1905 Sayılı Kanun Nedir?
- Vergi İhbar İkramiyesi Şartları
- İkramiye Nasıl Hesaplanır ve Ne Zaman Ödenir?
- Kimler İhbar İkramiyesi Alamaz?
- Uzlaşma, Yapılandırma ve Matrah Artırımının Etkisi
- İkramiyenin Vergilendirilmesi
- 1905 ve 5607 Sayılı Kanun Farkı
- İhbar İkramiyesi Davası: Görev, Süre ve Usul
- İkramiye Talebi İçin Adım Adım Yol
- Vergi İhbar İkramiyesi Danıştay Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
1905 Sayılı Kanun Nedir?
Kanunun tam adı “Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiye Hakkında Kanun”dur. 26 Aralık 1931’de kabul edilmiş ve 31 Aralık 1931’de Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Kanun iki tür ihbarı düzenler. Birincisi Hazineye ait gizli kalmış taşınır ve taşınmaz malların ihbarıdır (m.1). İkincisi ise vergi kaçakçılığının ihbarıdır (m.6). Bu yazı ağırlıklı olarak vergi ihbarına odaklanır.
Yasal dayanak: İkramiyenin şartları 1905 sayılı Kanun m.1-7’de düzenlenir. Dava süreleri için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uygulanır. Kanuna bağlı bir yönetmelik yoktur, uygulama Gelir İdaresi Başkanlığının iç genelgeleriyle yürütülür.
Kanun eski, oranlar güncel değil: Kanundaki tutar dilimleri 1931 parasıyla belirlenmiştir ve hiç güncellenmemiştir. Kanunda yapılan tek değişiklik, yetkili makamın Cumhurbaşkanı olarak değiştirilmesidir.
Vergi İhbar İkramiyesi Şartları
Kimlik Bildirilmeli
İhbar eden kimliğini bildirmelidir. Kimliği tespit edilemeyen ihbarlara ikramiye ödenmez.
Somut İhbar
İhbar somut bir olaya ve kişiye dayanmalıdır. Genel ve soyut iddialar yeterli değildir.
İlliyet Bağı
Vergi, ihbar sonucu yapılan inceleme veya araştırma sonucunda tarh edilmiş olmalıdır.
İhbar Edilen Adına Tarhiyat
Tarhiyat ihbar edilen mükellef adına yapılmalıdır. Danıştay mahkemelerin bunu araştırmasını istemektedir.
Zamanaşımı İçinde İhbar
İhbar, 5 yıllık tarh zamanaşımı dolmadan yapılmalıdır.
Devamlı Vergiler
Gelir, kurumlar, katma değer ve damga vergisi gibi devamlı vergiler kapsamdadır.
Danıştay, muhbirden vergi kaybını maddi delillerle ispat etmesinin beklenemeyeceğini kabul etmektedir. Tespit, ihbar üzerine yapılan incelemenin görevidir. Yine de ihbarın inceleme başlatacak kadar somut olması gerekir.
İhbar üzerine başlayan süreci vergi incelemesi nedir yazımızda, ihbarın en sık konusu olan sahte belge kullanımını sahte fatura suçu yazımızda anlattık.
İkramiye Nasıl Hesaplanır ve Ne Zaman Ödenir?
| Konu | Kural |
|---|---|
| Hesap tabanı | İhbar sonucu tarh edilen vergi ve vergi ziyaı cezası toplamı |
| Kanundaki oranlar | Tutar dilimine göre yüzde 15, 30, 20 ve 10 |
| Uygulamadaki oran | 1931 tutarları sembolik kaldığı için yüzde 10 |
| İlk ödeme | Vergi kesin tahakkuk edince ikramiyenin üçte biri |
| Kalan ödeme | Vergi tahsil edildikten sonra üçte iki |
| Cezaya isabet eden kısım | Ceza tahsil edildikten sonra |
| Kapsam dışı tutarlar | Gecikme faizi, gecikme zammı, usulsüzlük cezaları, geçici vergi |
İhbar sonucu 400.000 TL vergi ve 400.000 TL vergi ziyaı cezası tarh edilsin. Uzlaşma veya dava olmadan kesinleşen toplam 800.000 TL üzerinden yüzde 10 oranında 80.000 TL ikramiye hesaplanır. Bunun yaklaşık 26.667 TL’si tahakkukta, kalanı tahsilattan sonra ödenir. Tutarlar yalnızca hesaplama yöntemini göstermek içindir.
Danıştay Dava Daireleri Genel Kurulunun 1949 tarihli bir kararında, tahsilat yapılamasa bile kesin tahakkuktaki üçte birlik kısmın ödenmesi gerektiği kabul edilmiştir. Kalan kısım için ise tahsilat şarttır.
Kimler İhbar İkramiyesi Alamaz?
| Kişi | Sebep |
|---|---|
| Maliye personeli | Kanun açıkça kapsam dışı bırakır (m.6) |
| Tarh, tahakkuk ve takdir işlerinde görevliler | Görev gereği yükümlülük |
| Görevi gereği tespit yapan kamu görevlileri | Bildirim zaten görevlerinin parçasıdır |
| Vergi mahremiyetiyle bağlı olanlar | VUK m.5 kapsamındaki yükümlülük |
| SMMM, YMM ve yanlarında çalışanlar | Mesleki faaliyet sırasında öğrenilen bilgiler (3568 m.43) |
| Kaçakçılığa iştirak eden kişi | Danıştay’a göre çifte ödül olur |
Danıştay, şirket ortağının şirketin vergi kaçakçılığını ihbar ederek ikramiye alabileceğini kabul etmiştir. Buna karşılık denetim görevi sırasında usulsüzlük bildiren müfettişin bildirimini ihbar saymamıştır.
Memurlara kanunun 7. maddesi uyarınca iki aylık maaşa kadar taltif verilebilir. Bu ödeme ikramiye değildir ve ayrı kurallara tabidir.
Uzlaşma, Yapılandırma ve Matrah Artırımının Etkisi
- Tarhiyat sonrası uzlaşma yapılırsa ikramiye, uzlaşılan vergi ve ceza üzerinden hesaplanır.
- Vergi mahkemesi tarhiyatı kaldırırsa ikramiye hakkı doğmaz.
- İnceleme, matrah artırımı veya yapılandırma nedeniyle tarhiyat yapılmadan kapanırsa ikramiye hakkının doğmadığı kabul edilmektedir. Bu konuda yerleşik bir Danıştay kararı bulunmamaktadır.
- Ceza indirimi uygulanırsa ikramiye indirimli tutar üzerinden hesaplanır.
Bu kurumları vergi uzlaşması, VUK 376 ceza indirimi ve vergi yapılandırması yazılarımızda anlattık.
İkramiyenin Vergilendirilmesi
Gelir Vergisi
İkramiye gelir vergisine tabi değildir.
Veraset ve İntikal Vergisi
Danıştay, ikramiyeyi karşılıksız edinim olarak bu vergiye tabi saymıştır.
Damga Vergisi
Ödeme sırasında damga vergisi kesilir.
1905 ve 5607 Sayılı Kanun Farkı
| Konu | 1905 Sayılı Kanun | 5607 Sayılı Kanun |
|---|---|---|
| Konu | Vergi kaçakçılığı ve gizli Hazine malı | Gümrük, akaryakıt, tütün ve uyuşturucu kaçakçılığı |
| Hesap tabanı | Tarh edilen vergi ve ceza | Kaçak eşyanın değeri |
| Oran | Uygulamada yüzde 10 | Eşyanın sahipli veya sahipsiz olmasına göre değişir |
| Dayanak | Kanun ve iç genelgeler | Kanun ve İkramiye Yönetmeliği (2020) |
| Üst sınır | Yok | Gösterge rakamlarıyla sınırlı |
Vergi ihbar ikramiyesi uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin ve dava süresinin doğru belirlenmesi hak kaybını önler. İkramiye talebini ve davayı yönetecek bir avukat için İstanbul İdare Hukuku Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İhbar İkramiyesi Davası: Görev, Süre ve Usul
| Konu | Vergi İhbarı (m.6) | Gizli Hazine Malı İhbarı (m.1) |
|---|---|---|
| Görevli mahkeme | Vergi mahkemesi | İdare mahkemesi |
| Dava süresi | 30 gün | 60 gün |
| Sürenin başlangıcı | Ret veya tutar bildiren işlemin tebliği | İşlemin tebliği |
| Dava türü | İptal davası, gerekirse tam yargı talebi | İptal davası |
| Kanun yolu | İstinaf, parasal sınır aşılırsa temyiz | İstinaf, parasal sınır aşılırsa temyiz |
Görev konusu tamamen tartışmasız değildir. Bazı Danıştay kararlarında karşı oy yazıları idare mahkemesinin görevli olduğunu savunmuş, bölge idare mahkemeleri farklı sonuçlara varmıştır. Bu nedenle vergi ihbarlarında vergi mahkemesi ve 30 günlük süre esas alınmalıdır.
İdare talebe cevap vermezse İYUK m.10 uyarınca zımni ret oluşur ve dava açılabilir. Tarhiyat sürecindeki diğer dava yollarını vergi tarhiyatına itiraz yazımızda anlattık.
İkramiye Talebi İçin Adım Adım Yol
-
İhbar kaydını saklayın
İhbar dilekçesinin, CİMER veya VİMER başvurusunun tarih ve numarasını muhafaza edin.
-
Sonucu takip edin
Vergi dairesinden ihbarınızın sonucunu ve tarhiyat yapılıp yapılmadığını yazılı olarak sorun.
-
İkramiye talep edin
Tarhiyat kesinleştiyse ikramiyenin ödenmesini dilekçeyle isteyin.
-
Hesabı kontrol edin
Ödenen tutarın tarh edilen vergi ve ceza üzerinden doğru hesaplanıp hesaplanmadığını inceleyin.
-
Ret halinde dava açın
Ret yazısının tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açın.
Vergi hatası niteliğindeki hesap yanlışlıkları için vergi hatalarının düzeltilmesi yolu da değerlendirilebilir. Vergi kaçakçılığı suçunun ceza boyutunu vergi kaçakçılığı suçu yazımızda ele aldık.
Vergi İhbar İkramiyesi Danıştay Kararları
Danıştay 3. D., E.2000/2817, K.2001/2382, 13.06.2001.
İkramiye için ihbar edilen kişi adına tarhiyat yapılmış olması gerektiği, mahkemenin bunu araştırması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
Danıştay 3. D., E.2009/837, K.2011/521, 16.02.2011.
İkramiye uyuşmazlığında dava süresinin vergi mahkemesinde 30 gün olduğu ve ret işleminin tebliğinden başladığı, hakkın tarh ve tahakkukla doğduğu kabul edilmiştir.
Danıştay 3. D., E.2006/2241, K.2007/1160, 12.04.2007.
Denetim görevi sırasında usulsüzlük bildiren müfettişin bildiriminin ihbar sayılamayacağı kabul edilmiştir. Kararda görev konusunda karşı oy bulunmaktadır.
Danıştay 10. D., E.1998/1443, K.2000/5627, 13.11.2000.
Vergi ve cezaya bağlı ikramiye uyuşmazlıklarının vergi mahkemesinde görüleceğine karar verilmiştir.
Danıştay 3. D., E.1995/139, K.1995/3105, 18.10.1995.
Şirket ortağının, şirketin vergi kaçakçılığını ihbar ederek ikramiye alabileceği kabul edilmiştir.
Danıştay 7. D., E.1965/2139, K.1967/343, 12.04.1967.
Kaçakçılığa iştirak edip sonra ihbarda bulunan kişiye ikramiye ödenmesinin çifte ödül anlamına geleceği belirtilmiştir.
Danıştay 7. D., E.1978/1997, K.1979/815, 17.04.1979.
Görevi gereği bildirim yükümlülüğü bulunan kişiye ikramiye ödenemeyeceği kabul edilmiştir.
Danıştay 3. D., E.1990/25, K.1990/1661, 04.06.1990.
Vergi kaybının tespitinin ihbar üzerine yapılan incelemenin görevi olduğu, muhbirden bunu maddi delille ispat etmesinin beklenemeyeceği belirtilmiştir.
Danıştay 3. D., E.2012/747, K.2013/478, 19.02.2013.
Serbest muhasebeci mali müşavir ve yanında çalışanların işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgilere dayanarak ikramiye alamayacağı kabul edilmiştir.
Danıştay 11. D., E.1972/653, K.1972/2499, 11.10.1972.
İhbar ikramiyesinin karşılıksız edinim olarak veraset ve intikal vergisine tabi olduğuna karar verilmiştir.
İstanbul BİM 10. İDD, E.2017/1857, K.2017/1662, 26.09.2017.
Terk edilmiş Hazine malı ihbarına dayalı ikramiye davasında idare mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmiştir.
Samsun BİM 3. İDD, E.2017/705, K.2017/482, 09.05.2017.
Vergi ihbarına dayalı ikramiye uyuşmazlığında vergi mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmiştir.
Vergi incelemesi süreci hakkında ayrıntılı bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz:
Sıkça Sorulan Sorular
Vergi ihbar ikramiyesi yüzde kaç?
İhbar ikramiyesi ne zaman ödenir?
Memurlar ihbar ikramiyesi alabilir mi?
İhbar ikramiyesi ödenmezse nereye dava açılır?
İhbar ikramiyesi davası açma süresi kaç gün?
İsimsiz ihbara ikramiye verilir mi?
İhbar ikramiyesinden vergi kesilir mi?
Muhasebeci ihbar ikramiyesi alabilir mi?
Vergi ihbar ikramiyesi talebi, ikramiye davası ve vergi mahkemesi süreçleri için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul İdare Hukuku Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 9 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.