İdare Hukuku

Vergi İhbar İkramiyesi Davası: 1905 Sayılı Kanun Rehberi

Vergi İhbar İkramiyesi Davası: 1905 Sayılı Kanun Rehberi

Vergi ihbar ikramiyesi, vergi kaçırıldığını ihbar eden kişiye, ihbar sonucu tarh edilen vergi ve vergi ziyaı cezası üzerinden ödenen ikramiyedir (1905 sayılı Kanun m.6). Uygulamada oran yüzde 10’dur. İkramiyenin üçte biri vergi kesin tahakkuk edince, üçte ikisi tahsilattan sonra ödenir. İkramiye ödenmezse ret işleminin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir. Maliye personeli ve meslek sırrı yükümlüleri ikramiye alamaz.

Son güncelleme: 9 Kasım 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

Vergi ihbarı yapan pek çok kişi, ihbarının sonuçlandığını ancak ikramiyenin ödenmediğini aylar sonra öğrenir. Bazen de ödenen tutarın beklenenden düşük olduğu görülür. Bu durumda hangi yola başvurulacağı, kanunun yaşı nedeniyle çoğu zaman belirsiz kalır.

Bu rehberde vergi ihbar ikramiyesi için 1905 sayılı Kanunun şartlarını, ikramiyenin hesaplanmasını, kimlerin ikramiye alamayacağını, dava yolunu ve 13 Danıştay ile bölge idare mahkemesi kararını sade bir dille anlatıyoruz.

%10Uygulamadaki OranVergi ve ceza toplamı
1/3 + 2/3Ödeme ZamanıTahakkuk ve tahsilat
30 GünDava SüresiRet işleminin tebliğinden
Vergi MahkemesiGörevli Yargı YeriVergi ihbarlarında

1905 Sayılı Kanun Nedir?

Kanunun tam adı “Menkul ve Gayrimenkul Emval ile Bunların İntifa Haklarının ve Daimi Vergilerin Mektumlarını Haber Verenlere Verilecek İkramiye Hakkında Kanun”dur. 26 Aralık 1931’de kabul edilmiş ve 31 Aralık 1931’de Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Kanun iki tür ihbarı düzenler. Birincisi Hazineye ait gizli kalmış taşınır ve taşınmaz malların ihbarıdır (m.1). İkincisi ise vergi kaçakçılığının ihbarıdır (m.6). Bu yazı ağırlıklı olarak vergi ihbarına odaklanır.

Yasal dayanak: İkramiyenin şartları 1905 sayılı Kanun m.1-7’de düzenlenir. Dava süreleri için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uygulanır. Kanuna bağlı bir yönetmelik yoktur, uygulama Gelir İdaresi Başkanlığının iç genelgeleriyle yürütülür.

Kanun eski, oranlar güncel değil: Kanundaki tutar dilimleri 1931 parasıyla belirlenmiştir ve hiç güncellenmemiştir. Kanunda yapılan tek değişiklik, yetkili makamın Cumhurbaşkanı olarak değiştirilmesidir.

Vergi İhbar İkramiyesi Şartları

Kimlik Bildirilmeli

İhbar eden kimliğini bildirmelidir. Kimliği tespit edilemeyen ihbarlara ikramiye ödenmez.

Somut İhbar

İhbar somut bir olaya ve kişiye dayanmalıdır. Genel ve soyut iddialar yeterli değildir.

İlliyet Bağı

Vergi, ihbar sonucu yapılan inceleme veya araştırma sonucunda tarh edilmiş olmalıdır.

İhbar Edilen Adına Tarhiyat

Tarhiyat ihbar edilen mükellef adına yapılmalıdır. Danıştay mahkemelerin bunu araştırmasını istemektedir.

Zamanaşımı İçinde İhbar

İhbar, 5 yıllık tarh zamanaşımı dolmadan yapılmalıdır.

Devamlı Vergiler

Gelir, kurumlar, katma değer ve damga vergisi gibi devamlı vergiler kapsamdadır.

Danıştay, muhbirden vergi kaybını maddi delillerle ispat etmesinin beklenemeyeceğini kabul etmektedir. Tespit, ihbar üzerine yapılan incelemenin görevidir. Yine de ihbarın inceleme başlatacak kadar somut olması gerekir.

İhbar üzerine başlayan süreci vergi incelemesi nedir yazımızda, ihbarın en sık konusu olan sahte belge kullanımını sahte fatura suçu yazımızda anlattık.

İkramiye Nasıl Hesaplanır ve Ne Zaman Ödenir?

Konu Kural
Hesap tabanı İhbar sonucu tarh edilen vergi ve vergi ziyaı cezası toplamı
Kanundaki oranlar Tutar dilimine göre yüzde 15, 30, 20 ve 10
Uygulamadaki oran 1931 tutarları sembolik kaldığı için yüzde 10
İlk ödeme Vergi kesin tahakkuk edince ikramiyenin üçte biri
Kalan ödeme Vergi tahsil edildikten sonra üçte iki
Cezaya isabet eden kısım Ceza tahsil edildikten sonra
Kapsam dışı tutarlar Gecikme faizi, gecikme zammı, usulsüzlük cezaları, geçici vergi
Örnek Hesaplama

İhbar sonucu 400.000 TL vergi ve 400.000 TL vergi ziyaı cezası tarh edilsin. Uzlaşma veya dava olmadan kesinleşen toplam 800.000 TL üzerinden yüzde 10 oranında 80.000 TL ikramiye hesaplanır. Bunun yaklaşık 26.667 TL’si tahakkukta, kalanı tahsilattan sonra ödenir. Tutarlar yalnızca hesaplama yöntemini göstermek içindir.

Danıştay Dava Daireleri Genel Kurulunun 1949 tarihli bir kararında, tahsilat yapılamasa bile kesin tahakkuktaki üçte birlik kısmın ödenmesi gerektiği kabul edilmiştir. Kalan kısım için ise tahsilat şarttır.

Kimler İhbar İkramiyesi Alamaz?

Kişi Sebep
Maliye personeli Kanun açıkça kapsam dışı bırakır (m.6)
Tarh, tahakkuk ve takdir işlerinde görevliler Görev gereği yükümlülük
Görevi gereği tespit yapan kamu görevlileri Bildirim zaten görevlerinin parçasıdır
Vergi mahremiyetiyle bağlı olanlar VUK m.5 kapsamındaki yükümlülük
SMMM, YMM ve yanlarında çalışanlar Mesleki faaliyet sırasında öğrenilen bilgiler (3568 m.43)
Kaçakçılığa iştirak eden kişi Danıştay’a göre çifte ödül olur

Danıştay, şirket ortağının şirketin vergi kaçakçılığını ihbar ederek ikramiye alabileceğini kabul etmiştir. Buna karşılık denetim görevi sırasında usulsüzlük bildiren müfettişin bildirimini ihbar saymamıştır.

Memurlara kanunun 7. maddesi uyarınca iki aylık maaşa kadar taltif verilebilir. Bu ödeme ikramiye değildir ve ayrı kurallara tabidir.

Uzlaşma, Yapılandırma ve Matrah Artırımının Etkisi

  • Tarhiyat sonrası uzlaşma yapılırsa ikramiye, uzlaşılan vergi ve ceza üzerinden hesaplanır.
  • Vergi mahkemesi tarhiyatı kaldırırsa ikramiye hakkı doğmaz.
  • İnceleme, matrah artırımı veya yapılandırma nedeniyle tarhiyat yapılmadan kapanırsa ikramiye hakkının doğmadığı kabul edilmektedir. Bu konuda yerleşik bir Danıştay kararı bulunmamaktadır.
  • Ceza indirimi uygulanırsa ikramiye indirimli tutar üzerinden hesaplanır.

Bu kurumları vergi uzlaşması, VUK 376 ceza indirimi ve vergi yapılandırması yazılarımızda anlattık.

İkramiyenin Vergilendirilmesi

Gelir Vergisi

İkramiye gelir vergisine tabi değildir.

Veraset ve İntikal Vergisi

Danıştay, ikramiyeyi karşılıksız edinim olarak bu vergiye tabi saymıştır.

Damga Vergisi

Ödeme sırasında damga vergisi kesilir.

1905 ve 5607 Sayılı Kanun Farkı

Konu 1905 Sayılı Kanun 5607 Sayılı Kanun
Konu Vergi kaçakçılığı ve gizli Hazine malı Gümrük, akaryakıt, tütün ve uyuşturucu kaçakçılığı
Hesap tabanı Tarh edilen vergi ve ceza Kaçak eşyanın değeri
Oran Uygulamada yüzde 10 Eşyanın sahipli veya sahipsiz olmasına göre değişir
Dayanak Kanun ve iç genelgeler Kanun ve İkramiye Yönetmeliği (2020)
Üst sınır Yok Gösterge rakamlarıyla sınırlı

Vergi ihbar ikramiyesi uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin ve dava süresinin doğru belirlenmesi hak kaybını önler. İkramiye talebini ve davayı yönetecek bir avukat için İstanbul İdare Hukuku Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İhbar İkramiyesi Davası: Görev, Süre ve Usul

Konu Vergi İhbarı (m.6) Gizli Hazine Malı İhbarı (m.1)
Görevli mahkeme Vergi mahkemesi İdare mahkemesi
Dava süresi 30 gün 60 gün
Sürenin başlangıcı Ret veya tutar bildiren işlemin tebliği İşlemin tebliği
Dava türü İptal davası, gerekirse tam yargı talebi İptal davası
Kanun yolu İstinaf, parasal sınır aşılırsa temyiz İstinaf, parasal sınır aşılırsa temyiz

Görev konusu tamamen tartışmasız değildir. Bazı Danıştay kararlarında karşı oy yazıları idare mahkemesinin görevli olduğunu savunmuş, bölge idare mahkemeleri farklı sonuçlara varmıştır. Bu nedenle vergi ihbarlarında vergi mahkemesi ve 30 günlük süre esas alınmalıdır.

İdare talebe cevap vermezse İYUK m.10 uyarınca zımni ret oluşur ve dava açılabilir. Tarhiyat sürecindeki diğer dava yollarını vergi tarhiyatına itiraz yazımızda anlattık.

İkramiye Talebi İçin Adım Adım Yol

  1. İhbar kaydını saklayın

    İhbar dilekçesinin, CİMER veya VİMER başvurusunun tarih ve numarasını muhafaza edin.

  2. Sonucu takip edin

    Vergi dairesinden ihbarınızın sonucunu ve tarhiyat yapılıp yapılmadığını yazılı olarak sorun.

  3. İkramiye talep edin

    Tarhiyat kesinleştiyse ikramiyenin ödenmesini dilekçeyle isteyin.

  4. Hesabı kontrol edin

    Ödenen tutarın tarh edilen vergi ve ceza üzerinden doğru hesaplanıp hesaplanmadığını inceleyin.

  5. Ret halinde dava açın

    Ret yazısının tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açın.

Vergi hatası niteliğindeki hesap yanlışlıkları için vergi hatalarının düzeltilmesi yolu da değerlendirilebilir. Vergi kaçakçılığı suçunun ceza boyutunu vergi kaçakçılığı suçu yazımızda ele aldık.

Vergi İhbar İkramiyesi Danıştay Kararları

Tarhiyat ihbar edilen adına yapılmalıdır

Danıştay 3. D., E.2000/2817, K.2001/2382, 13.06.2001.
İkramiye için ihbar edilen kişi adına tarhiyat yapılmış olması gerektiği, mahkemenin bunu araştırması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

Dava süresi ret işleminin tebliğinden başlar

Danıştay 3. D., E.2009/837, K.2011/521, 16.02.2011.
İkramiye uyuşmazlığında dava süresinin vergi mahkemesinde 30 gün olduğu ve ret işleminin tebliğinden başladığı, hakkın tarh ve tahakkukla doğduğu kabul edilmiştir.

Müfettişin görev bildirimi ihbar sayılmaz

Danıştay 3. D., E.2006/2241, K.2007/1160, 12.04.2007.
Denetim görevi sırasında usulsüzlük bildiren müfettişin bildiriminin ihbar sayılamayacağı kabul edilmiştir. Kararda görev konusunda karşı oy bulunmaktadır.

Görevli mahkeme vergi mahkemesidir

Danıştay 10. D., E.1998/1443, K.2000/5627, 13.11.2000.
Vergi ve cezaya bağlı ikramiye uyuşmazlıklarının vergi mahkemesinde görüleceğine karar verilmiştir.

Şirket ortağı ikramiye alabilir

Danıştay 3. D., E.1995/139, K.1995/3105, 18.10.1995.
Şirket ortağının, şirketin vergi kaçakçılığını ihbar ederek ikramiye alabileceği kabul edilmiştir.

Kaçakçılığa iştirak eden ikramiye alamaz

Danıştay 7. D., E.1965/2139, K.1967/343, 12.04.1967.
Kaçakçılığa iştirak edip sonra ihbarda bulunan kişiye ikramiye ödenmesinin çifte ödül anlamına geleceği belirtilmiştir.

Bildirim yükümlüsüne ikramiye ödenmez

Danıştay 7. D., E.1978/1997, K.1979/815, 17.04.1979.
Görevi gereği bildirim yükümlülüğü bulunan kişiye ikramiye ödenemeyeceği kabul edilmiştir.

Muhbirden maddi delil beklenemez

Danıştay 3. D., E.1990/25, K.1990/1661, 04.06.1990.
Vergi kaybının tespitinin ihbar üzerine yapılan incelemenin görevi olduğu, muhbirden bunu maddi delille ispat etmesinin beklenemeyeceği belirtilmiştir.

Meslek mensubu ikramiye alamaz

Danıştay 3. D., E.2012/747, K.2013/478, 19.02.2013.
Serbest muhasebeci mali müşavir ve yanında çalışanların işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgilere dayanarak ikramiye alamayacağı kabul edilmiştir.

İkramiye veraset ve intikal vergisine tabidir

Danıştay 11. D., E.1972/653, K.1972/2499, 11.10.1972.
İhbar ikramiyesinin karşılıksız edinim olarak veraset ve intikal vergisine tabi olduğuna karar verilmiştir.

Hazine malı ihbarında idare mahkemesi

İstanbul BİM 10. İDD, E.2017/1857, K.2017/1662, 26.09.2017.
Terk edilmiş Hazine malı ihbarına dayalı ikramiye davasında idare mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Vergi ihbarında vergi mahkemesi

Samsun BİM 3. İDD, E.2017/705, K.2017/482, 09.05.2017.
Vergi ihbarına dayalı ikramiye uyuşmazlığında vergi mahkemesinin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Vergi ihbar ikramiyesi yüzde kaç?
1905 sayılı Kanunun 6. maddesindeki kademeli oranlar 1931 yılından beri güncellenmemiştir. Bu nedenle bugünkü tutarlarda uygulamada tarh edilen vergi ve vergi ziyaı cezası toplamının yüzde 10’u ikramiye olarak ödenmektedir.
İhbar ikramiyesi ne zaman ödenir?
İkramiyenin üçte biri vergi kesin olarak tahakkuk edince, üçte ikisi ise vergi tahsil edildikten sonra ödenir. Cezaya isabet eden kısım da tahsilattan sonra ödenir. Tahsil edilemeyen vergi için ikramiyenin kalan kısmı ödenmez.
Memurlar ihbar ikramiyesi alabilir mi?
Maliye personeli, tarh ve tahakkuk işlerinde görevli olanlar ve görevi gereği tespit yapan kamu görevlileri ikramiye alamaz. Görevi dışında, sıradan bir vatandaş gibi ihbarda bulunan memurun durumu ise ayrıca değerlendirilir.
İhbar ikramiyesi ödenmezse nereye dava açılır?
Vergi ihbarına dayalı ikramiye uyuşmazlıklarında Danıştay vergi mahkemesini görevli kabul etmektedir. Hazineye ait gizli mal ihbarlarında ise idare mahkemesi görevli sayılmaktadır.
İhbar ikramiyesi davası açma süresi kaç gün?
Vergi mahkemesinde dava açma süresi 30 gündür. Danıştay, sürenin ilk ihbar tarihinden değil, ikramiye talebinin reddedildiği işlemin tebliğinden başlayacağını kabul etmiştir.
İsimsiz ihbara ikramiye verilir mi?
Hayır. Kimliği tespit edilemeyen muhbire ikramiye ödenmez. İkramiye için ihbar edenin kimliğini bildirmesi gerekir. Kimlik bilgileri idare tarafından gizli tutulur.
İhbar ikramiyesinden vergi kesilir mi?
İkramiye gelir vergisine tabi değildir. Danıştay, ihbar ikramiyesinin karşılıksız bir edinim olarak veraset ve intikal vergisine tabi olduğuna karar vermiştir. Ödeme sırasında damga vergisi de kesilir.
Muhasebeci ihbar ikramiyesi alabilir mi?
Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yanlarında çalışanlar, mesleki faaliyetleri sırasında öğrendikleri bilgilere dayanarak ikramiye alamaz. Danıştay bu konuda sır saklama yükümlülüğünü esas almaktadır.

Vergi ihbar ikramiyesi talebi, ikramiye davası ve vergi mahkemesi süreçleri için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul İdare Hukuku Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 9 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.