Blog
Vergi Uzlaşması Nedir? 2026 Başvuru Süresi ve Kapsam
Vergi uzlaşması, mükellef ile vergi idaresinin, inceleme sonucu kesilen cezalar üzerinde anlaşmasıdır. Tarhiyat sonrası uzlaşma ihbarnamenin tebliğinden itibaren otuz gün içinde istenir. 2 Ağustos 2024’ten itibaren uzlaşma yalnızca cezaları kapsar, vergi aslı için uzlaşılamaz.
Son güncelleme: 17 Ekim 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
Uzlaşma, vergi uyuşmazlıklarını mahkemeye gitmeden çözmenin en hızlı yoludur. Ancak 2024 yılında yapılan değişiklikle kapsamı önemli ölçüde daralmıştır. Eski bilgilerle hareket etmek hak kaybına yol açabilir. Bu rehberde vergi uzlaşması türlerini, güncel kapsamını ve sürecin nasıl işlediğini açıklıyoruz.
İçindekiler
Vergi Uzlaşması Nedir?
Vergi uzlaşması, idare ile mükellef arasındaki bir anlaşma yoludur. Anlaşma, uzlaşma komisyonu önünde yapılan görüşmeyle sağlanır.
Uzlaşma, hukuka uygunluk denetimi yapmaz. Bu nedenle tarhiyatın açıkça hukuka aykırı olduğu durumlarda dava yolu daha uygun olabilir. Uzlaşma, tespitlerin tartışmalı olduğu ve hızlı sonuç istenen durumlarda öne çıkar.
Yasal dayanak: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ek madde 1-12. Tarhiyat öncesi uzlaşma ek madde 11’de düzenlenir. Usul ayrıntıları uzlaşma yönetmeliklerinde yer alır.
2024 Değişikliği: Ne Değişti?
| Konu | 2 Ağustos 2024 Öncesi | 2 Ağustos 2024 Sonrası |
|---|---|---|
| Vergi aslı | Uzlaşma konusu yapılabiliyordu | Uzlaşma kapsamı dışında |
| Cezalar | Uzlaşma konusu | Uzlaşma konusu |
| Uzlaşılan cezanın erken ödenmesi | Ek %25 indirim vardı | Ek indirim kaldırıldı |
| Usulsüzlük cezaları | Genel kurallar | Belirli tutarı aşanlar kapsamda (2026: 40.000 TL) |
Uygulama notu: Vergi aslı artık uzlaşmayla indirilemez. Vergi farkının kendisine itiraz ediliyorsa dava yolu değerlendirilmelidir.
Tarhiyat Öncesi ve Tarhiyat Sonrası Uzlaşma
| Ölçüt | Tarhiyat Öncesi Uzlaşma | Tarhiyat Sonrası Uzlaşma |
|---|---|---|
| Ne zaman? | Vergi incelemesi sırasında | İhbarname tebliğ edildikten sonra |
| Başvuru süresi | İncelemenin başlamasından son tutanağa kadar | Tebliğden itibaren 30 gün |
| Dayanak | VUK ek m.11 | VUK ek m.1 vd. |
| Sağlanamazsa | Tarhiyat sonrası uzlaşma istenemez | Dava yolu açıktır |
| Kapsam | İnceleme sonucu kesilecek cezalar | Kesilmiş cezalar |
Mükellef bu iki yoldan yalnızca birini kullanabilir. Tarhiyat öncesi uzlaşmaya giden ve sonuç alamayan mükellef, ihbarname geldiğinde ikinci kez uzlaşma isteyemez. Bu nedenle seçim dikkatli yapılmalıdır.
İnceleme süreci ve tutanak aşaması hakkında ayrıntılı bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz:
Uzlaşma Kapsamı ve Kapsam Dışı Haller
Kapsamda
Vergi ziyaı cezaları ile 2026’da 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma konusu yapılabilir.
Kapsam Dışı
Kaçakçılık fiilleri nedeniyle kesilen cezalar, bu fiillere iştirak cezaları ve izaha davet kapsamındaki cezalar uzlaşmaya konu olmaz.
Sınırın Altı
40.000 TL’yi aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında uzlaşma yoktur. Bu cezalarda %75 indirim veya dava yolu kullanılır.
Özel usulsüzlük cezalarında indirim ve itiraz hakkında ayrıntılı bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz:
Kaçakçılık fiilleri ve üç kat ceza hakkında ayrıntılı bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz:
Uzlaşma Süreci Adım Adım
-
Başvuru
Yazılı dilekçeyle veya elektronik ortamda başvuru yapılır. Tarhiyat öncesi uzlaşmada talep inceleme tutanağına da yazılabilir.
-
Davet
Uzlaşma komisyonu, görüşmenin yeri, günü ve saatini mükellefe bildirir.
-
Hazırlık
Görüşmeden önce cezanın dayanağı, tespitlerin zayıf noktaları ve mükellef lehine olan belgeler hazırlanır.
-
Görüşme
Mükellef veya vekili komisyonla görüşür. Görüşmeye katılmamak uzlaşmadan vazgeçme anlamına gelir.
-
Tutanak
Uzlaşma sağlanırsa uzlaşma tutanağı, sağlanamazsa uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanak düzenlenir.
Komisyonun hangi düzeyde olacağı cezanın tutarına göre belirlenir. Vergi dairesi, defterdarlık, koordinasyon ve merkezi uzlaşma komisyonları bu sıralamada yer alır.
Uzlaşma görüşmesinde ileri sürülecek argümanlar ve teklif edilecek tutar önceden hazırlanmalıdır. Ayrıntılı bilgi için İstanbul İdare Hukuku Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Uzlaşmanın Sonuçları
| Sonuç | Ne Olur? |
|---|---|
| Uzlaşma sağlandı | Uzlaşılan ceza kesinleşir. Bu konuda dava açılamaz ve hiçbir merciye şikâyette bulunulamaz. |
| Uzlaşma sağlanamadı | Dava süresi devam ediyorsa kalan süre içinde dava açılır. |
| Süre dolmuş veya 15 günden az kalmış | Tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde dava açılabilir. |
| Görüşmeye katılınmadı | Uzlaşmadan vazgeçilmiş sayılır. |
Uzlaşma tutanağını imzalayıp sonra dava açmaya çalışmak. Uzlaşma tutanağı kesindir. İmzalandıktan sonra o ceza için dava açılamaz.
Tutanaktaki tutar kabul edilebilir değilse imzalanmamalı ve dava yolu değerlendirilmelidir.
Uzlaşma, İndirim ve Dava Karşılaştırması
| Ölçüt | Uzlaşma | Cezada İndirim | Dava |
|---|---|---|---|
| Vergi aslı | Değişmez | Değişmez | İptal edilebilir |
| Ceza | Anlaşılan tutar | Yarısı veya %75’i silinir | İptal edilebilir |
| Süre | 30 gün | 30 gün | 30 gün |
| Dava hakkı | Uzlaşılırsa kapanır | Kapanır | Kullanılmış olur |
| Sonuç süresi | Kısa | Hemen | Uzun |
Hangi yolun daha avantajlı olduğu, tarhiyatın hukuka uygunluğuna ve tutarına bağlıdır. Ceza türlerinin hesaplanmasını vergi ziyaı cezası yazımızda anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Vergi uzlaşması nedir?
Uzlaşma başvuru süresi kaç gündür?
Vergi aslı için uzlaşma yapılabilir mi?
Hangi cezalar uzlaşma kapsamı dışındadır?
Uzlaşma görüşmesine katılmazsam ne olur?
Uzlaşma sağlanamazsa dava açabilir miyim?
Tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma birlikte kullanılabilir mi?
Vergi uzlaşması başvurusu, görüşme hazırlığı ve uzlaşma sağlanamazsa dava süreci hakkında Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul İdare Hukuku Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 17 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.