Blog
İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı Süreleri 2026 | 5 Yıl mı 10 Yıl mı, SGK ve Yargıtay
7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunuİşçilik alacaklarında genel zamanaşımı süresi 25 Ekim 2017 tarihinden sonra sona eren iş sözleşmeleri için 5 yıldır. Bu tarihten önce sona eren sözleşmelerde kıdem, ihbar ve yıllık izin gibi alacaklar için 10 yıllık süre geçerliliğini korur.
“Kıdem tazminatı için zamanaşımı süresi doldu mu?”, “5 yıl mı yoksa 10 yıl mı geçerliydi?” sorularının yanıtı; iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe göre değişmektedir. İstanbul İş Hukuku Avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu bu rehberde her işçilik alacağı için geçerli zamanaşımı sürelerini, başlangıç tarihlerini, 2017 öncesi/sonrası ayrımını ve zamanaşımını kesen halleri aktarmaktadır.
İçindekiler
- Zamanaşımı – Genel Çerçeve ve 7036 Sayılı Kanun
- 5 Yıllık Zamanaşımına Tabi İşçilik Alacakları
- İstisnalar ve Tarih Ayrımı
- Kıdem Tazminatı Zamanaşımı 5 Yıl mı, 10 Yıl mı?
- Zamanaşımı Başlangıcı – Her Alacakta Farklı
- Zamanaşımını Durduran ve Kesen Haller
- SGK Alacakları Zamanaşımı Kaç Yıl?
- Yargıtay Kararlarından Örnekler
- Sıkça Sorulan Sorular
Zamanaşımı — Genel Çerçeve ve 7036 Sayılı Kanun
İşçilik alacaklarında zamanaşımı, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 15. maddesiyle köklü biçimde değiştirilmiştir.
25 Ekim 2017’den ÖNCE sona eren iş sözleşmeleri: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti için 10 yıllık zamanaşımı uygulanmaya devam eder.
25 Ekim 2017’de veya SONRA sona eren iş sözleşmeleri: Tüm işçilik ve tazminat alacakları için 5 yıllık zamanaşımı uygulanır.
Geçiş dönemi: Kanun yürürlüğe girdiğinde 10 yıllık zamanaşımı sürmekte olan alacaklar için; eski hükümlere göre kalan süre hesaplanmakta ve 5 yılı aşmamak kaydıyla bu kalan süre uygulanmaktadır.
5 Yıllık Zamanaşımına Tabi İşçilik Alacakları
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile yapılan düzenleme gereğince; aşağıdaki tüm işçilik ve tazminat alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir:
- Ücret (Maaş) Alacağı: İş sözleşmesinin feshine bakılmaksızın; ücretin ödenmesi gereken günden itibaren işlemeye başlar.
- Kıdem Tazminatı: İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
- İhbar Tazminatı: İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
- Yıllık İzin Ücreti: Sözleşmenin bittiği tarihten itibaren 5 yıldır. İş sözleşmesi devam ederken zamanaşımı işlemez; yalnızca sözleşme sona erdiğinde başlar.
- Fazla Çalışma (Mesai) Ücreti: Ücretin hak edildiği dönemden itibaren başlar.
- Hafta Tatili Ücreti: Ücretin hak edildiği dönemden itibaren başlar.
- Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti: Ücretin hak edildiği dönemden itibaren başlar.
- Prim, İkramiye ve Yol/Yemek Ücretleri: Ödenmesi gereken günden itibaren başlar.
| Alacak Türü | Zamanaşımı Süresi | Başlangıç Tarihi | Yasal Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ücret (maaş) | 5 yıl | Ücretin ödenmesi gereken gün | 4857 İş K. m. 32 |
| Kıdem tazminatı | 5 yıl (2017 sonrası) | İş akdinin sona erdiği tarih | 7036 sayılı Kanun m. 15 |
| İhbar tazminatı | 5 yıl | İş akdinin sona erdiği tarih | 7036 sayılı Kanun m. 15 |
| Yıllık izin ücreti | 5 yıl | İş akdinin sona erdiği tarih | 4857 İş K. m. 59 |
| Fazla mesai ücreti | 5 yıl | Ücretin hak edildiği dönem | 7036 sayılı Kanun m. 15 |
| Hafta tatili ücreti | 5 yıl | Ücretin hak edildiği dönem | 7036 sayılı Kanun m. 15 |
| UBGT ücreti | 5 yıl | Ücretin hak edildiği dönem | 7036 sayılı Kanun m. 15 |
| Prim / ikramiye | 5 yıl | Ödenmesi gereken gün | 7036 sayılı Kanun m. 15 |
| Kıdem taz. (2017 öncesi) | 10 yıl | İş akdinin sona erdiği tarih | Eski TMK m. 125 |
| İş kazası tazminatı | 10 yıl | Zararın doğduğu/öğrenildiği tarih | TBK m. 72 |
İstisnalar ve Tarih Ayrımı
- 25 Ekim 2017 Öncesi: Bu tarihten önce sona eren iş sözleşmelerinde; kıdem, ihbar ve yıllık izin gibi alacaklar için genel kural olan 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaya devam eder. Bu, Yargıtay’ın ve mahkemelerin yerleşik uygulamasıdır.
- İş Kazasından Kaynaklanan Maddi/Manevi Tazminatlar: İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle açılacak tazminat davalarında özel kanun (TBK m. 72) gereği zamanaşımı süresi 10 yıldır ve süre, zararın doğduğu veya öğrenildiği tarihte başlar. Bu, genel 5 yıllık kuralın istisnasıdır.
Geçiş Dönemi Hesabı: 7036 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 25 Ekim 2017 tarihinde henüz 10 yıllık zamanaşımı sürmekte olan alacaklar için bir geçiş düzenlemesi yapılmıştır. Bu alacaklarda eski zamanaşımına göre kalan süre ile yeni 5 yıllık sürenin kıyaslaması yapılarak daha kısa olan süre esas alınmaktadır.
Kıdem Tazminatı Zamanaşımı 5 Yıl mı, 10 Yıl mı?
Kıdem Tazminatı Zamanaşımı 5 Yıl mı, 10 Yıl mı?
Bu soru; iş hukukunda en sık karıştırılan konulardan biridir. Yanıt; iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe göre değişmektedir.
İş Sözleşmesi 25.10.2017’den ÖNCE Sona Erdiyse
Kıdem tazminatı için 10 yıllık zamanaşımı geçerlidir. Bu süre; eski Türk Medeni Kanunu m. 125’ten (Borçlar Kanunu’ndaki genel zamanaşımı) kaynaklanmaktadır. 7036 sayılı Kanun bu davalara geriye dönük uygulanmaz.
İş Sözleşmesi 25.10.2017’de veya SONRA Sona Erdiyse
Kıdem tazminatı için 5 yıllık zamanaşımı geçerlidir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 15 kapsamında, kıdem dahil tüm işçilik alacakları 5 yıllık genel zamanaşımına tabi kılınmıştır.
İş akdinizin sona erdiği tarihi belirleyin. Eğer bu tarih 25 Ekim 2017’den önceyse: 10 yıl. Bu tarihte veya sonrasındaysa: 5 yıl. Örnek: 1 Mart 2016’da işten ayrılan işçi, kıdem tazminatı için 1 Mart 2026’ya kadar dava açabilir. 1 Mart 2019’da ayrılan işçi, 1 Mart 2024’e kadar dava açabilirdi. Bu tarihler, arabuluculuk başvurusu ve dava tarihleriyle değişebilir.
Zamanaşımı Başlangıcı — Her Alacakta Farklı
Zamanaşımının ne zaman başladığını doğru tespit etmek hak kaybının önlenmesi açısından kritik önem taşır.
| Alacak Türü | Zamanaşımı Başlangıcı | Özellik |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih | Fesih bildirimi değil; sona erme tarihi esas alınır |
| İhbar tazminatı | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih | İhbar önelinin başlangıcı değil; sona erme |
| Yıllık izin ücreti | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih | Sözleşme devam ederken zamanaşımı işlemez |
| Ücret / maaş | Ödenmesi gereken gün | Her ay ayrı zamanaşımı işler; toplu gecikme ayrı hesaplanır |
| Fazla mesai / tatil | Ücretin hak edildiği dönem | Her ay ayrı; geriye dönük 5 yıllık alacak talep edilebilir |
| İş kazası tazminatı | Zararın öğrenildiği tarih | Kesin olarak öğrenme tarihi belirleyicidir |
İşçilik alacaklarınızda zamanaşımı hesabı ve dava sürecinin değerlendirilmesi için Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Zamanaşımını Durduran ve Kesen Haller
Zamanaşımı süresi belirli hukuki işlemlerin yapılmasıyla durabilir veya kesilebilir.
Zamanaşımını DURDURAN Haller
Arabuluculuk başvurusu: İşçilik alacaklarında arabuluculuk zorunludur. Başvuru tarihinden son tutanağın imzalanmasına kadar zamanaşımı durur. Bu süre, toplam zamanaşımı süresine eklenmez. İş mahkemelerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.
Zamanaşımını KESEN Haller
Dava açılması: İş mahkemesine dava açılmasıyla zamanaşımı kesilir; süre sıfırdan işlemeye başlar. İcra takibi: Alacak için icra takibine başlanması zamanaşımını keser. Alacağın kabulü: Borçlunun alacağı açıkça kabul etmesi zamanaşımını keser. Yazılı başvuru: İşverene yapılan yazılı talep de kesme sebebi olabilir.
Arabuluculuk ve Zamanaşımı: 7036 sayılı Kanun uyarınca işçilik alacakları için iş mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk başvurusundan son tutanağın imzalanmasına kadar geçen süre; zamanaşımı süresine eklenir. Yani arabuluculuk süreyi tükettirmez aksine ek süre tanır.
SGK Alacakları Zamanaşımı Kaç Yıl?
SGK ile ilgili zamanaşımı, kurumun alacakları ile işçinin SGK’ya karşı talepleri bakımından ayrı ele alınmalıdır.
SGK’nın İşverenden Prim Alacakları
5510 sayılı SSGSSK m. 93 kapsamında SGK’nın prim ve diğer alacakları 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre, alacağın doğduğu tarihten itibaren işler. Prim borcunu zamanında ödemeyen işverene 10 yıl boyunca alacak takibi yapılabilir.
İşçinin SGK’ya Karşı Talepleri
Primlerin yatırılmamasından doğan zararlar işçinin işverene karşı açacağı davada işçilik alacağı kapsamında ele alınır. Bu dava, iş mahkemesinde açılır ve 5 yıllık zamanaşımı kuralı uygulanır. SGK’ya karşı açılacak hizmet tespiti davaları ise ayrı kurallara tabidir.
Hizmet Tespiti Davası
İşçinin sigortasız çalıştığının tespiti için açılan hizmet tespiti davasında; süre sınırı yoktur. Ancak Yargıtay, doğrudan öğrenmeden sonra makul süre içinde açılmasını içtihat etmektedir. SGK’ya bildirilmemiş çalışmaların tespiti için işçinin yaşı ve emeklilik süreci belirleyicidir.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
Y9HD — 25.10.2017 Öncesi Sona Eren Sözleşmelerde 10 Yıl GeçerlidirYargıtay 9. Hukuk Dairesi, 7036 sayılı Kanun’un geriye dönük uygulanmayacağını ve 25 Ekim 2017’den önce sona eren iş sözleşmelerine ilişkin kıdem tazminatı davalarında 10 yıllık zamanaşımı uygulanacağını içtihat etmektedir.
Y9HD — Yıllık İzin Ücreti Sözleşme Süresince Zamanaşımına UğramazYargıtay, yıllık izin hakkının iş sözleşmesi devam ederken kullandırılmamış olması durumunda zamanaşımının işlemeyeceğini, sürenin yalnızca sözleşmenin sona ermesinden itibaren başlayacağını içtihat etmektedir. İşçi, iş akdi süresince kullanamadığı tüm yıllık izin ücretlerini iş akdi sona erdikten sonraki 5 yıl içinde talep edebilir.
Y22HD — Arabuluculuk Başvurusu Zamanaşımını DurdururYargıtay, arabuluculuk başvurusunun yapıldığı tarihten son tutanağın imzalandığı tarihe kadar geçen sürenin zamanaşımını durduracağını ve bu sürenin toplam zamanaşımı süresine ekleneceğini içtihat etmektedir. Arabuluculuğun başarısız sonuçlanması halinde kalan zamanaşımı süresinden dava açılabilir.
Y9HD — İş Kazası Tazminatında 10 Yıl — Öğrenme Tarihi BelirleyiciYargıtay iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımının, zararın kesin olarak öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başladığını içtihat etmektedir. Kaza tarihinden değil; zararın tüm sonuçlarıyla öğrenildiği ya da bilgi sahibi olunduğu tarihten itibaren 10 yıl hesaplanır.
Sıkça Sorulan Sorular
İşçilik alacakları ne zaman zamanaşımına uğrar?
25 Ekim 2017’de veya sonrasında sona eren iş sözleşmelerinde: tüm işçilik alacakları 5 yıl içinde talep edilmezse zamanaşımına uğrar. 25 Ekim 2017’den önce sona eren sözleşmelerde: kıdem, ihbar ve yıllık izin için 10 yıllık süre geçerlidir. İş kazası tazminatı, her iki dönem için de 10 yıldır.
Zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu alacaklar nelerdir?
2017 sonrası sona eren iş sözleşmelerinde 5 yıllık zamanaşımına tabi alacaklar: Ücret (maaş), kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücreti, prim/ikramiye ve yol/yemek ücretleri. Tüm bu alacaklar için; alacağın muaccel olduğu ya da iş akdinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl geçerliydi.
Kıdem tazminatı zamanaşımı süresi 5 yıl mı yoksa 10 yıl mı?
İkisi de olabilir — iş sözleşmesinin sona erdiği tarihe göre değişir. İş akdi 25 Ekim 2017’den önce sona erdiyse: 10 yıl. İş akdi 25 Ekim 2017’de veya sonrasında sona erdiyse: 5 yıl. Bu tarih, işçinin bireysel durumuna göre Yargıtay içtihadıyla yerleşmiş bir ayrımdır. Kıdem tazminatında zamanaşımı, fesih bildirim tarihinden değil, sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar.
SGK alacakları zaman aşımı kaç yıl sürer?
SGK’nın işverenden prim alacakları: 10 yıl (5510 sayılı SSGSSK m. 93). İşçinin işverene karşı sigortasızlıktan kaynaklanan tazminat talepleri: 5 yıl (iş mahkemesinde işçilik alacağı kapsamında). Hizmet tespiti davası: Özel süre sınırı bulunmamakla birlikte Yargıtay öğrenmeden itibaren makul süre içinde açılmasını içtihat etmektedir. Her durum ayrıca değerlendirilmelidir.
Arabuluculuk zamanaşımını etkiler mi?
Evet, etkiler. 7036 sayılı Kanun uyarınca; arabuluculuk başvurusunun yapıldığı tarihten son tutanağın imzalandığı tarihe kadar geçen süre zamanaşımını durdurur. Bu süre; toplam zamanaşımı süresine eklenir. Arabuluculuk başarısızlıkla sonuçlanırsa; kalan zamanaşımı süresinden dava açılabilir. Arabuluculuk; hem zorunlu hem de zamanaşımı açısından koruyucu bir işlevdir.
İşçilik alacaklarında zamanaşımı hesabı, arabuluculuk süreci ve dava açma için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.