Blog
Saklı Payı İhlal Edilen Mirasçı Tenkis Davası Açabilir mi? | 2026 Rehber
TMK m. 560–571 Tenkis davası, miras bırakanın ölüme bağlı tasarrufları ya da sağlararası bağışlarıyla saklı pay mirasçılarının payını ihlal etmesi hâlinde, fazla kısmın iptali için açılan davadır. Saklı payı aşan kazandırma, tenkis edilerek saklı pay sahibine iade edilir.
Tenkis davası, miras hukukunun saklı pay mirasçılarına tanıdığı en güçlü koruma araçlarından biridir. İstanbul Miras Avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu bu rehberde tenkis davasının koşullarını, saklı pay oranlarını ve hak düşürücü süreleri aktarmaktadır.
İçindekiler
Saklı Pay – Kimler İçin, Ne Kadar?
| Saklı Pay Sahibi | Yasal Miras Payı | Saklı Pay |
|---|---|---|
| Altsoy (çocuklar, torunlar) | Eşit pay | Yasal payın 1/2’si |
| Ana-baba (altsoy yoksa) | Eşit pay | Yasal payın 1/4’ü |
| Sağ kalan eş — altsoy varsa | 1/4 | 1/4 (yasal payının tamamı) |
| Sağ kalan eş — anne-baba varsa | 1/2 | 3/8 |
| Sağ kalan eş — yalnız mirasçıysa | Tamamı | 3/4 |
| Kardeşler | Duruma göre | Saklı pay hakkı yoktur |
Tenkis Davası Koşulları
- Saklı pay sahibi olmak: Yalnızca saklı pay mirasçıları (altsoy, eş, belirli koşullarda anne-baba) tenkis davası açabilir. Kardeşler dahil diğer mirasçıların saklı payı yoktur.
- Saklı payın gerçekten ihlal edilmesi: Kazandırma terekenin tamamıyla birlikte hesaplandığında saklı payı aşıyor olmalıdır. Salt bağış varlığı yeterli değildir.
- Tenkis sırasına uygun talep: Önce ölüme bağlı tasarruflar, ardından sağlararası kazandırmalar tenkis edilir.
- Süre içinde dava açmak: TMK m. 571’deki süreler hak düşürücüdür.
Tenkise Tabi Kazandırmalar
Tenkise Tabi Kazandırmalar
Ölüme Bağlı Tasarruflar
Vasiyet, miras sözleşmesi ve benzeri ölüme bağlı tasarruflarla yapılan kazandırmalar. Bunlar önce tenkis edilir.
Sağlararası Bağışlar
Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar – özellikle saklı payı ihlal etmek amacıyla yapılanlar. TMK m. 565 kapsamındaki kazandırmalar.
Karşılıksız Devir
Taşınmazın mirasçıya bedelsiz ya da çok düşük bedelle devredilmesi. Piyasa değeri ile ödenen bedel arasındaki fark, bağış sayılır ve tenkise tabi olabilir.
Tenkis Sırası
TMK m. 570 — Tenkis Sırası: Tenkis, önce ölüme bağlı tasarruflardan, ardından sağlararası kazandırmalardan yapılır. Sağlararası kazandırmalar arasında ise önce en son yapılan tenkis edilir; yeterli gelmezse önceki kazandırmalara geçilir. Bu sıra, miras bırakanın iradesine en uygun çözümü sağlamak amacıyla belirlenmiştir.
Hak Düşürücü Süreler – Kaçırılırsa Hak Sona Erer
1 Yıllık Süre
Saklı payın ihlal edildiğini ve tenkise tabi kazandırmayı öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde dava açılmalıdır. Süre yalnızca bağışı öğrenmekle değil saklı payının ihlal edildiğini de öğrenmekle başlar.
10 Yıllık Mutlak Süre
Mirasın açılmasından (ölüm tarihinden) itibaren her hâlde 10 yıl içinde dava açılmalıdır. 10 yıl geçtikten sonra saklı payın ihlali öğrenilmiş olsa dahi dava hakkı düşer.
Önemli: Bu süreler hak düşürücü nitelikte olup mahkeme tarafından re’sen dikkate alınır. Avukatınıza başvurarak sürenizin geçip geçmediğini kontrol ettirmeniz önerilir.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
Y3HD — 1 Yıllık Süre; Öğrenme Tarihinden BaşlarYargıtay 3. Hukuk Dairesi; tenkis davasındaki 1 yıllık hak düşürücü sürenin salt kazandırmayı öğrenmekle değil, bu kazandırmanın saklı payı ihlal ettiğinin de öğrenilmesiyle başladığını içtihat etmektedir.
Y3HD — Tenkis; Saklı Payı Aşan Kısmı KapsarYargıtay, tenkis davasının sonucunun kazandırmanın tamamının iptali değil yalnızca saklı payı aşan kısmın tenkisi olduğunu içtihat etmektedir. Fazla kısmın iadesi tercihe göre ayni (malın kendisi) ya da nakdi olarak istenebilir.
Ana konuya dönmek ve tüm seçenekleri karşılaştırmak için Anne veya Baba Hayattayken Evi Bir Çocuğuna Devrederse rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Saklı payım ihlal edildi, tenkis davası açmak için ne kadar sürem var?
İki süre geçerlidir: Saklı payınızın ihlal edildiğini ve tenkise tabi kazandırmayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl. Her hâlde miras bırakanın ölüm tarihinden itibaren 10 yıl. Her iki süre de hak düşürücü olup geçirilmesi hâlinde dava hakkı tamamen sona erer. Sürenizin başlangıcı konusunda avukattan değerlendirme almanız kritik önemdedir.
Tenkis davasında evin tamamı geri alınabilir mi?
Hayır. Tenkis; yalnızca saklı payı aşan kısmı kapsar. Örneğin 2 çocuktan biri olarak saklı payınız yasal payınızın 1/2’siyse; tüm miras hesabı yapılarak bu oranı aşan kısım tenkis edilir. Bağışlanan evin tamamı değil; saklı payı ihlal eden bölümü geri alınır.
Tenkis davası, saklı pay hesabı ve süre takibi için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.