Ceza Hukuku

Malvarlığına El Koyma: CMK 128 ve İtiraz Yolları

Malvarlığına El Koyma: CMK 128 ve İtiraz Yolları

Malvarlığına el koyma, suçtan elde edildiğinden şüphelenilen taşınmaz, araç, banka hesabı, hak ve alacaklar üzerindeki tasarruf yetkisinin hâkim kararıyla geçici olarak kısıtlanmasıdır. CMK m.128’de düzenlenir. Yalnızca katalog suçlarda ve somut delillere dayanan kuvvetli şüphe halinde uygulanır. Karara karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir.

Son güncelleme: 9 Ekim 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

Ceza soruşturmalarında en ağır hissedilen tedbirlerden biri malvarlığına yönelik olandır. Bir sabah banka hesabının kullanılamadığını veya tapuda şerh bulunduğunu öğrenmek, kişinin ticari ve özel hayatını bir anda durdurur. Bu rehberde malvarlığına el koyma tedbirinin şartlarını, uygulanma biçimini ve itiraz yollarını açıklıyoruz.

Hâkim KararıYetkili MerciCMK m.128/9 uyarınca zorunlu
2 Haftaİtiraz SüresiKararın öğrenilmesinden itibaren
3 + 2 AyRapor Süresiİlgili kurum raporu için
3 Ay / 1 YılTazminat DavasıCMK m.142 uyarınca

Malvarlığına El Koyma Nedir?

Malvarlığına el koyma bir koruma tedbiridir. Amacı, yargılama sonunda verilebilecek müsadere kararının uygulanabilir kalmasını sağlamaktır. Tedbir mülkiyeti sona erdirmez. Yalnızca malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtlar.

Yasal dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 128. Madde, taşınmazlara, hak ve alacaklara el koymayı düzenler. Eşyaya el koyma ise 123 ve 127. maddelerde ayrıca yer alır.

Ölçüt El Koyma Müsadere İhtiyati Haciz
Niteliği Geçici koruma tedbiri Kesin güvenlik tedbiri Alacağı güvenceye alan tedbir
Dayanak CMK m.128 TCK m.54-55 İcra ve İflas Kanunu
Aşama Soruşturma ve kovuşturma Hüküm Hukuk yargılaması veya takip
Mülkiyet Malikte kalır Devlete geçer Malikte kalır

El Koyma Kararının Şartları

CMK m.128 sıkı şartlar öngörür. Bu şartlardan biri eksikse karar hukuka aykırı hale gelir ve itirazla kaldırılabilir.

  1. Katalog suç

    Soruşturma veya kovuşturma, maddede tek tek sayılan suçlardan birine ilişkin olmalıdır.

  2. Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe

    Suçun işlendiğine ve malvarlığı değerinin bu suçtan elde edildiğine dair kuvvetli şüphe bulunmalıdır. Soyut değerlendirme yeterli değildir.

  3. Kurum raporu

    Suçtan elde edilen değere ilişkin olarak BDDK, SPK, MASAK, Hazine ve Maliye Bakanlığı veya Kamu Gözetimi Kurumundan rapor alınır. Rapor üç ay içinde hazırlanır. Süre iki ay uzatılabilir.

  4. Hâkim kararı

    El koymaya ancak hâkim karar verebilir. Savcılığın bu maddeye dayanarak tek başına el koyma yetkisi yoktur.

  5. Ölçülülük

    Tedbir, suçtan elde edildiği değerlendirilen tutarla orantılı olmalıdır. Tüm malvarlığına ayrım yapılmadan el konulması ölçülülük tartışması doğurur.

Savunma açısından: Kararda hangi malvarlığı değerinin hangi suçla ilişkilendirildiği gösterilmelidir. Rapor alınmadan veya gerekçe gösterilmeden verilen kararlar itirazın başlıca dayanağını oluşturur.

Hangi Suçlarda Uygulanır?

El koyma her suçta uygulanamaz. Kanun sınırlı bir liste öngörür. Aşağıdaki tablo, uygulamada en sık karşılaşılan suçları özetler.

Katalogda Yer Alan Suçlar Katalogda Tek Başına Yer Almayan Suçlar
Hırsızlık ve yağma (TCK m.141-142, 148-149) Suç gelirini aklama (TCK m.282)
Güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık (TCK m.155, 157-158) Bilişim suçları (TCK m.243-245)
Hileli iflas (TCK m.161) Vergi kaçakçılığı (VUK m.359)
Uyuşturucu madde imal ve ticareti (TCK m.188) Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki suçlar
Suç örgütü (TCK m.220/3) Yasa dışı bahis (7258 sayılı Kanun)
İhaleye fesat, tefecilik, zimmet, rüşvet (TCK m.235, 241, 247, 252) –
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’ndaki hapis gerektiren suçlar –

Sağ sütundaki suçlarda malvarlığına hiç dokunulamayacağı düşünülmemelidir. Bu suçlarda farklı hükümler devreye girer. Aklama suçunda 5549 sayılı Kanun’un 17. maddesi uygulanır. Bazı bilişim ve dolandırıcılık suçlarında ise CMK m.128/A işletilir.

Hangi Malvarlığı Değerlerine El Konulur?

Hangi Malvarlığı Değerlerine El Konulur?

Hangi Malvarlığı Değerlerine El Konulur?

Malvarlığı Değeri El Koyma Nasıl Uygulanır?
Taşınmazlar Tapu kütüğüne şerh verilir
Kara, deniz ve hava ulaşım araçları Kayıtlı oldukları sicile şerh verilir
Banka ve diğer mali kurumlardaki hesaplar Karar ilgili kuruma derhal bildirilir
Gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki hak ve alacaklar Karar ilgili kişiye bildirilir
Kıymetli evrak Zilyetliğe el konulur veya ilgili kuruma bildirilir
Şirket ortaklık payları Şirket yönetimine ve ticaret siciline bildirilir
Kiralık kasa mevcutları Kasaya erişim engellenir
Diğer malvarlığı değerleri Niteliğine uygun yöntem uygulanır

Malvarlığı değeri başkasının zilyetliğinde olsa bile el koyma uygulanabilir. Şirketler bakımından ayrıca kayyım atanması gündeme gelebilir. Bu konuyu şirket hukuki danışmanlığı sayfamızda da ele aldık.

CMK 128, CMK 128/A ve MASAK Tedbirleri

Hesabı kullanılamaz hale gelen kişinin ilk öğrenmesi gereken, tedbirin hangi hükme dayandığıdır. Çünkü süre, merci ve itiraz yolu buna göre değişir.

Tedbir Dayanak Karar Mercii Öne Çıkan Özellik
Malvarlığına el koyma CMK m.128 Hâkim Katalog suç ve kurum raporu aranır
Hesabın askıya alınması ve el koyma CMK m.128/A Savcılık, ardından hâkim onayı Bazı bilişim, hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarında, ilk aşamada 48 saat
Aklama şüphesinde el koyma 5549 sayılı Kanun m.17 Hâkim, gecikmede sakınca varsa savcı Savcı kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur
İşlemin ertelenmesi 5549 sayılı Kanun m.19/A Hazine ve Maliye Bakanı 7 iş günü ile sınırlı idari tedbir

CMK m.128/A, 25 Aralık 2025’te yayımlanan 7571 sayılı Kanunla eklenmiştir. Madde, mağdurun parasının hızla başka hesaplara aktarılmasını önlemeyi amaçlar. Hesap sahipleri için IBAN mağdurları yazımız da yol göstericidir.

El koyma kararına itirazda süre kısadır ve gerekçenin dosyaya göre kurulması gerekir. Ayrıntılı bilgi için İstanbul Ceza Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

El Koyma Kararına İtiraz

El koyma kararına karşı itiraz yolu açıktır. Süre, kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. İtiraz hakkı şüpheliye, sanığa, müdafiye ve malvarlığı etkilenen üçüncü kişilere aittir.

  1. Kararı ve dayanağını temin edin

    Banka veya tapu müdürlüğünden kararın tarihini, sayısını ve mercii öğrenin. Dosyada kısıtlama yoksa karar örneğini isteyin.

  2. Dilekçeyi kararı veren mercie verin

    İtiraz, kararı veren sulh ceza hâkimliğine veya mahkemeye yapılır. Bu merci itirazı yerinde görürse kararını düzeltir.

  3. İnceleme mercii

    Karar düzeltilmezse dosya en geç üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili mercie gönderilir. Sulh ceza hâkimliği kararlarında bu merci kural olarak numara itibarıyla izleyen hâkimliktir.

  4. Gerekçeleri belgelendirin

    Katalog suç bulunmadığını, raporun alınmadığını, malın suç tarihinden önce edinildiğini veya tedbirin ölçüsüz olduğunu belgeyle ortaya koyun.

  5. Kısmi kaldırma isteyin

    Tedbirin tümüyle kaldırılması mümkün görünmüyorsa maaş hesabı, zorunlu ödemeler veya suçla ilgisi olmayan mallar için kısmi kaldırma talep edin.

İtirazda Sık Kullanılan Gerekçeler

Suç katalogda yer almıyor. Kurum raporu alınmamış veya süresinde hazırlanmamış. Kararda somut delil gösterilmemiş. Malvarlığı değeri suç tarihinden önce edinilmiş. El konulan tutar, iddia edilen suç gelirini açıkça aşıyor. Mal iyiniyetli üçüncü kişiye ait.

İtirazın reddi, yeni bir talepte bulunmaya engel değildir. Koşullar değiştiğinde tedbirin kaldırılması yeniden istenebilir. Soruşturmada avukatın rolünü avukat bulundurma zorunluluğu yazımızda açıkladık.

El Koyma Ne Zaman Sona Erer?

  • İtirazın kabulü: Karar kaldırılır ve şerhler silinir.
  • Takipsizlik: Kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse tedbir kaldırılır.
  • Beraat: Hükümle birlikte el koyma sona erer ve malvarlığı iade edilir.
  • Mahkûmiyet: Koşulları varsa müsadereye karar verilir. Müsadere edilmeyen kısım iade edilir.
  • Mağdura iade: El konulan değer suçtan zarar gören kişiye aitse ona iade edilir (CMK m.131).

Kanun el koyma için azami bir süre öngörmez. Bu nedenle uzun süren soruşturmalarda tedbir yıllarca devam edebilir. Kovuşturma aşamasında mahkemenin ilk değerlendirmesi tensip zaptıyla yapılır. Ayrıntılar için tensip zaptı nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Haksız El Koymada Tazminat ve Bireysel Başvuru

Koşulları oluşmadığı halde malvarlığına el konulan kişi devletten tazminat isteyebilir. Aynı hak, el konulan değerin korunması için gerekli tedbirler alınmadığında veya değer zamanında geri verilmediğinde de doğar (CMK m.141/1-j).

Tazminat Davası

Dava ağır ceza mahkemesinde açılır. Süre, karar veya hükmün kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her halde bir yıldır (CMK m.142).

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

Tedbirin ölçüsüz olması veya makul süreyi aşması mülkiyet hakkı ihlali oluşturabilir. Başvuru, olağan yollar tüketildikten sonra otuz gün içinde yapılır.

Anayasa Mahkemesinin Yaklaşımı

Mahkeme, 14 Ocak 2026 tarihli bir kararında yaklaşık on üç yıl süren el koyma şerhinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir (B. No: 2020/35203). 12 Aralık 2024 tarihli Genel Kurul kararında ise araç siciline konulan şerhin uzun sürmesi nedeniyle etkili başvuru hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır (B. No: 2022/19376).

Sıkça Sorulan Sorular

Malvarlığına el koyma kararını kim verir?
CMK m.128 uyarınca el koymaya ancak hâkim karar verebilir. Soruşturma aşamasında bu görev sulh ceza hâkimliğine aittir. Kovuşturma aşamasında kararı davaya bakan mahkeme verir.
El koyma kararına itiraz süresi kaç gündür?
İtiraz süresi, kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. İtiraz dilekçesi kararı veren mercie verilir. Karar düzeltilmezse dosya itirazı incelemeye yetkili mercie gönderilir.
El koyma ne kadar sürer?
Kanunda üst süre öngörülmemiştir. Tedbir, gerekçesi devam ettiği sürece soruşturma ve kovuşturma boyunca sürebilir. Ancak tedbirin makul süreyi aşması mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğurabilir.
El konulan evimi veya aracımı kullanabilir miyim?
Evet. Taşınmaz ve araçlarda el koyma, sicile şerh verilerek uygulanır. Kullanım devam eder. Ancak satış, devir ve ipotek gibi tasarruf işlemleri yapılamaz.
Şüpheli olmayan kişinin malına el konulabilir mi?
Evet. Malvarlığı değeri şüpheli veya sanıktan başka bir kişinin zilyetliğinde olsa bile el koyma uygulanabilir. İyiniyetli üçüncü kişi itiraz ederek hakkını ileri sürebilir.
Haksız el koyma nedeniyle tazminat alınabilir mi?
Evet. Koşulları oluşmadığı halde eşyasına veya malvarlığı değerlerine el konulan kişi devletten tazminat isteyebilir (CMK m.141/1-j). Dava, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her halde bir yıl içinde ağır ceza mahkemesinde açılır.
El koyma ile müsadere aynı şey midir?
Hayır. El koyma geçici bir koruma tedbiridir ve mülkiyeti sona erdirmez. Müsadere ise yargılama sonunda verilen ve mülkiyeti devlete geçiren bir güvenlik tedbiridir.

Malvarlığına el koyma kararına itiraz, tedbirin kaldırılması ve tazminat süreci hakkında Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul Ceza Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 9 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.