Aile Hukuku

Boşandıktan Sonra Eski Eşin Soyadını Kullanma (TMK 173)

Boşandıktan Sonra Eski Eşin Soyadını Kullanma (TMK 173)

Eski eşin soyadını kullanma izni, boşanan kadının boşandığı eşinin soyadını taşımaya devam edebilmesi için mahkemeden aldığı izindir (TMK m.173/2). Kural olarak boşanan kadın evlenmeden önceki soyadına kendiliğinden döner. İzin için kadının bu soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bunun eski eşe zarar vermeyeceğini ispatlaması gerekir. Talep boşanma davasında veya kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde açılacak ayrı davada ileri sürülür.

Son güncelleme: 9 Kasım 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

Yıllarca aynı soyadıyla çalışan bir doktor, akademisyen veya iş insanı için boşanma, aynı zamanda mesleki kimliğin değişmesi anlamına gelebilir. Diploma, yayın, banka ve yurt dışı belgelerinin tamamı değişebilir.

Bu rehberde boşandıktan sonra eski eşin soyadını kullanma şartlarını, mahkemenin menfaati nasıl değerlendirdiğini, dava sürecini, iznin kaldırılmasını ve 16 Yargıtay kararını sade bir dille anlatıyoruz.

TMK 173/1KuralEvlenmeden önceki soyadına dönüş
TMK 173/2İstisnaMenfaat ve zarar vermeme
1 YılSüreBoşanmanın kesinleşmesinden
TMK 173/3İznin KaldırılmasıKoşulların değişmesi

Boşanmada Kadının Soyadı: Genel Kural

Boşanan kadın evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur. Ancak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1). Bu dönüş için ayrı bir dava açılmasına gerek yoktur.

Boşanma kararı kesinleştikten sonra mahkeme kararı nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kayıt kendiliğinden düzeltilir. Kadın evlenmeden önce dul idiyse, önceki evliliğinden kalan soyadına döner.

Yasal dayanak: Boşanmada kadının soyadı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.173’te, dava süresi m.178’de düzenlenir. Madde üç fıkradan oluşur ve 2024’te yürürlüğe giren TMK 187 iptalinden etkilenmemiştir.

Eski Eşin Soyadını Kullanma Şartları

Menfaat

Kadının eski eşin soyadını kullanmakta korunmaya değer bir menfaati bulunmalıdır.

Zarar Vermeme

Soyadının kullanılması eski eşe somut bir zarar vermemelidir.

İspat Yükü

Her iki şartı da kadın ispat eder. Tanık, belge ve kayıtlarla desteklenmelidir.

Hâkim Kararı

Şartlar ispatlanırsa hâkim izin verir. Kanunda “izin verir” ifadesi kullanılmıştır.

Eski eşin rızası yetmez: Eski eş davada muvafakat etse bile, menfaat şartının varlığı mahkemece ayrıca incelenir. Bununla birlikte eski eşin açık rızası ve menfaatin varlığı birlikte ispatlanırsa talep kabul edilmelidir.

Menfaat Sayılan ve Sayılmayan Durumlar

Menfaat Sayılan Durumlar Tek Başına Menfaat Sayılmayan Durumlar
Uzun süren evlilik ve bu soyadıyla tanınma Yalnızca çocuklarla aynı soyadını taşıma isteği
Diploma, tez, yayın ve mesleki belgelerde bu soyadı Yalnızca belgeleri değiştirme zahmeti
Mesleki veya ticari tanınırlık Soyut alışkanlık
Yurt dışındaki resmî belgelerin bu soyadıyla düzenlenmiş olması Eski eşin ailesine yakınlık isteği
Dönülecek bir bekarlık soyadının bulunmaması Gerekçesiz talep

Yargıtay, soyadı izninin amacını kadının sosyal statüsünü ve toplumdaki tanınırlığını korumak olarak tanımlamaktadır. Bu nedenle menfaat, kadının hayatındaki somut etkilerle anlatılmalıdır.

Eski Eşin Soyadını Kullanma Davası Nasıl Açılır?

Konu Kural
Talebin zamanı Boşanma dava veya cevap dilekçesinde ya da boşanma kesinleştikten sonra ayrı davayla
Süre Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl (TMK m.178)
Sürenin niteliği Zamanaşımı, davalı itiraz etmezse mahkeme kendiliğinden gözetmez
Görevli mahkeme Aile mahkemesi, olmayan yerde asliye hukuk mahkemesi
Yetkili mahkeme Ayrı davada davalının yerleşim yeri
Davalı Eski eş
Harç Maktu harç, talep boşanmanın eki sayılmaz
  1. Menfaati belgeleyin

    Diploma, mesleki kayıt, yayın, banka ve yurt dışı belgelerinizi toplayın.

  2. Talebi zamanında ileri sürün

    Boşanma davasında dilekçeler aşamasında talep edin. Sonradan ıslahla eklenemez.

  3. Ayrı dava seçeneği

    Boşanma kesinleştikten sonra 1 yıl içinde eski eşe karşı ayrı dava açın.

  4. Tanık bildirin

    Sizi bu soyadıyla tanıyan iş ve sosyal çevreden tanıklar gösterin.

  5. Karar ve nüfus işlemleri

    Karar kesinleşince nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kaydınız buna göre düzenlenir.

Boşanma davasının genel işleyişini boşanma davası nasıl açılır ve süresini boşanma davası ne kadar sürer yazılarımızda anlattık.

Eski eşin soyadını kullanma talebinin süresinde ve doğru delillerle ileri sürülmesi, iznin alınmasında belirleyicidir. Boşanma ve soyadı sürecini yönetecek bir avukat için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanmada Soyadı

Anlaşmalı boşanma protokolüne eski eşin soyadını kullanmaya ilişkin bir madde eklenebilir. Bu madde, eski eşin rızasını gösteren güçlü bir delildir.

Ancak hâkim protokolü onaylarken TMK m.173/2’deki şartları da gözetir. Bu nedenle protokolde soyadı kullanımının gerekçesi kısaca yazılmalıdır. Protokolün hazırlanmasını anlaşmalı boşanma protokolü yazımızda anlattık.

Soyadı İzninin Kaldırılması

Eski eş, koşulların değişmesi halinde iznin kaldırılmasını isteyebilir (TMK m.173/3). Anayasa Mahkemesi kararına göre kadın da bu izni kaldırmak ve bekarlık soyadına dönmek isteyebilir.

Durum Yargıtay’ın Yaklaşımı
Kadın başka biriyle birlikte yaşıyor ve ondan çocuk sahibi oldu Menfaat sona erdi, izin kaldırılmalı
Eski eş yalnızca rahatsızlık duyuyor Somut zarar ispatlanmadıkça izin kaldırılmaz
Kadın iş ve sosyal hayatta bu soyadıyla tanınıyor Kaldırma talebi reddedilir
Koşul değişikliği ispatlanmadı Kaldırma kararı bozulur

İznin kaldırılması davası için kanunda bir süre öngörülmemiştir. Koşul değişikliği ve zarar ispat edilebildiği sürece dava açılabilir.

TMK 187 İptali ve Evli Kadının Soyadı

Anayasa Mahkemesi, evli kadının kocasının soyadını almasını düzenleyen TMK m.187’yi iptal etmiştir. İptal kararı 28 Ocak 2024’te yürürlüğe girmiştir.

Bu iptal, evlilik süresince kadının soyadına ilişkindir. Boşanma sonrası soyadını düzenleyen TMK m.173 ise değişmemiştir. Bu nedenle boşanan kadının eski eşin soyadını kullanabilmesi için bugün de mahkeme izni gerekir.

Yeni bir TMK 187 düzenlemesi yargı paketi taslaklarına girmiş ancak yasalaşmamıştır. Uygulamadaki bu belirsizlik, nüfus işlemlerinde farklı sonuçlar doğurabilmektedir.

Davada Kullanılacak Deliller

  • Diploma, sertifika ve mesleki sicil kayıtları.
  • Akademik yayınlar, tezler ve bilimsel çalışmalar.
  • Banka, tapu, şirket ve ticaret sicili kayıtları.
  • Yurt dışında düzenlenmiş pasaport, oturum izni ve çalışma belgeleri.
  • Sizi bu soyadıyla tanıyan iş ve sosyal çevreden tanıklar.
  • Evlilik süresini gösteren nüfus kayıtları.

Tanık delilinin etkisini boşanma davasında tanık beyanı yazımızda anlattık. Kişinin adının veya soyadının haklı sebeple değiştirilmesi ise farklı bir davadır. Bu konuyu isim ve soyisim değiştirme davası yazımızda ele aldık.

Eski Eşin Soyadını Kullanma Yargıtay Kararları

Uzun evlilik ve mesleki belgeler menfaattir

Yargıtay 2. HD, E.2007/19005, K.2009/5094, 19.03.2009.
26 yıllık evlilikte diploma, tez ve banka kayıtlarında bu soyadının kullanıldığı olayda menfaatin bulunduğu kabul edilerek ret kararı bozulmuştur.

Amaç sosyal statünün korunmasıdır

Yargıtay 2. HD, E.2012/20089, K.2013/14380, 27.05.2013.
Soyadı izninin amacının kadının sosyal statüsünü korumak olduğu, bu soyadıyla tanınmanın menfaat sayılacağı belirtilmiştir.

Çocukların menfaati tek başına yetmez

Yargıtay 2. HD, E.2015/12024, K.2015/13284, 23.06.2015.
Yalnızca çocuklarla aynı soyadını taşıma isteğinin TMK m.173/2 anlamında yeterli menfaat olmadığı kabul edilerek kabul kararı bozulmuştur.

Dönülecek bekarlık soyadı yoksa izin verilmeli

Yargıtay 2. HD, E.2016/1506, K.2016/5170, 17.03.2016.
Dönülecek bir bekarlık soyadının bulunmadığı ve uzun süreli kullanımın olduğu durumda talebin kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Talep boşanmanın eki değildir

Yargıtay 2. HD, E.2006/12064, K.2006/18507, 27.12.2006.
Soyadı kullanma talebinin boşanmanın eki sayılmadığı, harç alınarak delillere göre karar verilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Bir yıllık süre def’i olarak ileri sürülmelidir

Yargıtay 2. HD, E.2004/5317, K.2004/5992, 10.05.2004.
Davalı süre itirazında bulunmadıysa mahkemenin esasa girerek karar vermesi gerektiği belirtilmiştir.

Islahla sonradan eklenemez

Yargıtay HGK, E.2017/2-1580, K.2018/446, 07.03.2018.
Soyadı izninin, boşanma davasında sonradan ileri sürülebilen eki talepler arasında olmadığı kabul edilmiştir.

Kesinleşme sonrası ayrı dava

Yargıtay 2. HD, E.2015/22792, K.2016/4009, 03.03.2016.
Boşanma kararı yargılama sırasında kesinleştiğinden ayrı olarak açılan soyadı davasının reddinin hatalı olduğu belirtilmiştir.

Koşul değişikliği ispatlanmalı

Yargıtay 2. HD, E.2013/6259, K.2013/26355, 14.11.2013.
Koşulların değiştiği ispatlanmadan verilen izin kaldırma kararı bozulmuştur.

İspat yükü eski eştedir

Yargıtay 2. HD, E.2021/7518, K.2021/9872, 21.12.2021.
Velayetin annede olduğu ve eski eşin zararını ispat edemediği olayda iznin kaldırılması kararı bozulmuştur.

Başka biriyle çocuk sahibi olma

Yargıtay 2. HD, E.2022/8087, K.2022/7712, 04.10.2022.
Kadının başka biriyle birlikte yaşayıp ondan çocuk sahibi olması halinde menfaatin sona erdiği ve iznin kaldırılması gerektiği kabul edilmiştir.

Tüm işlerini bu soyadıyla yürütme

Yargıtay 2. HD, E.2022/9963, K.2022/10127, 07.12.2022.
Kadının bu soyadıyla tanındığı ve tüm işlerini bu adla yürüttüğü olayda ret kararı bozulmuştur.

Yurt dışı belgeler menfaattir

Yargıtay 2. HD, E.2023/7907, K.2023/5501, 22.11.2023.
Almanya ve Türkiye’deki resmî belgelerin bu soyadıyla düzenlendiği olayda menfaatin bulunduğu kabul edilerek ret kararı bozulmuştur.

Belge değiştirme zahmeti yetmez

Yargıtay 2. HD, E.2024/1729, K.2024/3032, 30.04.2024.
Belgeleri değiştirme zahmetinin tek başına menfaat sayılamayacağı belirtilmiştir.

Tanınırlık kaldırma talebini engeller

Yargıtay 2. HD, E.2024/1835, K.2024/2123, 26.03.2024.
Kadının iş ve sosyal hayatta bu soyadıyla tanındığı gerekçesiyle izin kaldırma talebinin reddi onanmıştır.

Somut zarar ispatlanmalı

Yargıtay 2. HD, E.2024/5079, K.2024/8092, 31.10.2024.
Eski eşin somut zararını ispat edemediği olayda kaldırma talebinin reddi onanmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanan kadın eski eşinin soyadını kullanabilir mi?
Kural olarak hayır. Boşanan kadın evlenmeden önceki soyadına kendiliğinden döner. Ancak eski eşin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bunun eski eşe zarar vermeyeceğini ispat ederse, hâkim izin verir (TMK m.173/2).
Eski eşin soyadını kullanmak için izin gerekir mi?
Evet. İzin mahkeme kararıyla verilir. Talep boşanma davası içinde veya boşanmanın kesinleşmesinden sonra açılacak ayrı bir davayla ileri sürülebilir. Eski eşin rızası tek başına yeterli değildir, menfaat şartı ayrıca aranır.
Çocuğumla aynı soyadını taşımak yeterli sebep mi?
Yargıtay’a göre çocuklarla aynı soyadını taşıma isteği tek başına yeterli değildir. Bu gerekçe, mesleki tanınırlık veya uzun süreli kullanım gibi başka somut menfaatlerle desteklenmelidir.
Anlaşmalı boşanmada soyadı protokole yazılabilir mi?
Protokole soyadı kullanımına ilişkin madde eklenebilir. Ancak hâkim, TMK m.173/2’deki menfaat ve zarar vermeme şartlarını yine de denetler. Bu nedenle protokolde menfaatin gerekçesi de belirtilmelidir.
Eski eş verdiği izni geri alabilir mi?
Eski eş, koşulların değişmesi halinde iznin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir (TMK m.173/3). Koşulların değiştiğini ve zarar gördüğünü eski eş ispat etmelidir. Soyut rahatsızlık yeterli değildir.
Soyadı davası kaç yıl içinde açılır?
Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır (TMK m.178). Yargıtay bu süreyi zamanaşımı olarak kabul eder. Davalı süre itirazında bulunmazsa mahkeme esasa girerek karar verir.
Boşanınca kimlik ne zaman değişir?
Boşanma kararı kesinleşip nüfus müdürlüğüne bildirildiğinde kadının soyadı kayıtlarda evlenmeden önceki soyadına döner. Kimlik kartının yenilenmesi için nüfus müdürlüğüne başvurulur.
Dul kadın boşanınca hangi soyadına döner?
Evlenmeden önce dul olan kadın, önceki evliliğinden kalan soyadına döner. Bekarlık soyadını kullanmak isterse hâkimden izin istemesi gerekir (TMK m.173/1).

Boşanmada soyadı, eski eşin soyadını kullanma izni ve iznin kaldırılması davaları için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 9 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.