Blog
Boşandıktan Sonra Eski Eşin Soyadını Kullanma (TMK 173)
Eski eşin soyadını kullanma izni, boşanan kadının boşandığı eşinin soyadını taşımaya devam edebilmesi için mahkemeden aldığı izindir (TMK m.173/2). Kural olarak boşanan kadın evlenmeden önceki soyadına kendiliğinden döner. İzin için kadının bu soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bunun eski eşe zarar vermeyeceğini ispatlaması gerekir. Talep boşanma davasında veya kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde açılacak ayrı davada ileri sürülür.
Son güncelleme: 9 Kasım 2026 | Hazırlayan: Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
Yıllarca aynı soyadıyla çalışan bir doktor, akademisyen veya iş insanı için boşanma, aynı zamanda mesleki kimliğin değişmesi anlamına gelebilir. Diploma, yayın, banka ve yurt dışı belgelerinin tamamı değişebilir.
Bu rehberde boşandıktan sonra eski eşin soyadını kullanma şartlarını, mahkemenin menfaati nasıl değerlendirdiğini, dava sürecini, iznin kaldırılmasını ve 16 Yargıtay kararını sade bir dille anlatıyoruz.
İçindekiler
- Boşanmada Kadının Soyadı: Genel Kural
- Eski Eşin Soyadını Kullanma Şartları
- Menfaat Sayılan ve Sayılmayan Durumlar
- Eski Eşin Soyadını Kullanma Davası Nasıl Açılır?
- Anlaşmalı Boşanmada Soyadı
- Soyadı İzninin Kaldırılması
- TMK 187 İptali ve Evli Kadının Soyadı
- Davada Kullanılacak Deliller
- Eski Eşin Soyadını Kullanma Yargıtay Kararları
- Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmada Kadının Soyadı: Genel Kural
Boşanan kadın evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur. Ancak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1). Bu dönüş için ayrı bir dava açılmasına gerek yoktur.
Boşanma kararı kesinleştikten sonra mahkeme kararı nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kayıt kendiliğinden düzeltilir. Kadın evlenmeden önce dul idiyse, önceki evliliğinden kalan soyadına döner.
Yasal dayanak: Boşanmada kadının soyadı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.173’te, dava süresi m.178’de düzenlenir. Madde üç fıkradan oluşur ve 2024’te yürürlüğe giren TMK 187 iptalinden etkilenmemiştir.
Eski Eşin Soyadını Kullanma Şartları
Menfaat
Kadının eski eşin soyadını kullanmakta korunmaya değer bir menfaati bulunmalıdır.
Zarar Vermeme
Soyadının kullanılması eski eşe somut bir zarar vermemelidir.
İspat Yükü
Her iki şartı da kadın ispat eder. Tanık, belge ve kayıtlarla desteklenmelidir.
Hâkim Kararı
Şartlar ispatlanırsa hâkim izin verir. Kanunda “izin verir” ifadesi kullanılmıştır.
Eski eşin rızası yetmez: Eski eş davada muvafakat etse bile, menfaat şartının varlığı mahkemece ayrıca incelenir. Bununla birlikte eski eşin açık rızası ve menfaatin varlığı birlikte ispatlanırsa talep kabul edilmelidir.
Menfaat Sayılan ve Sayılmayan Durumlar
| Menfaat Sayılan Durumlar | Tek Başına Menfaat Sayılmayan Durumlar |
|---|---|
| Uzun süren evlilik ve bu soyadıyla tanınma | Yalnızca çocuklarla aynı soyadını taşıma isteği |
| Diploma, tez, yayın ve mesleki belgelerde bu soyadı | Yalnızca belgeleri değiştirme zahmeti |
| Mesleki veya ticari tanınırlık | Soyut alışkanlık |
| Yurt dışındaki resmî belgelerin bu soyadıyla düzenlenmiş olması | Eski eşin ailesine yakınlık isteği |
| Dönülecek bir bekarlık soyadının bulunmaması | Gerekçesiz talep |
Yargıtay, soyadı izninin amacını kadının sosyal statüsünü ve toplumdaki tanınırlığını korumak olarak tanımlamaktadır. Bu nedenle menfaat, kadının hayatındaki somut etkilerle anlatılmalıdır.
Eski Eşin Soyadını Kullanma Davası Nasıl Açılır?
| Konu | Kural |
|---|---|
| Talebin zamanı | Boşanma dava veya cevap dilekçesinde ya da boşanma kesinleştikten sonra ayrı davayla |
| Süre | Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl (TMK m.178) |
| Sürenin niteliği | Zamanaşımı, davalı itiraz etmezse mahkeme kendiliğinden gözetmez |
| Görevli mahkeme | Aile mahkemesi, olmayan yerde asliye hukuk mahkemesi |
| Yetkili mahkeme | Ayrı davada davalının yerleşim yeri |
| Davalı | Eski eş |
| Harç | Maktu harç, talep boşanmanın eki sayılmaz |
-
Menfaati belgeleyin
Diploma, mesleki kayıt, yayın, banka ve yurt dışı belgelerinizi toplayın.
-
Talebi zamanında ileri sürün
Boşanma davasında dilekçeler aşamasında talep edin. Sonradan ıslahla eklenemez.
-
Ayrı dava seçeneği
Boşanma kesinleştikten sonra 1 yıl içinde eski eşe karşı ayrı dava açın.
-
Tanık bildirin
Sizi bu soyadıyla tanıyan iş ve sosyal çevreden tanıklar gösterin.
-
Karar ve nüfus işlemleri
Karar kesinleşince nüfus müdürlüğüne bildirilir ve kaydınız buna göre düzenlenir.
Boşanma davasının genel işleyişini boşanma davası nasıl açılır ve süresini boşanma davası ne kadar sürer yazılarımızda anlattık.
Eski eşin soyadını kullanma talebinin süresinde ve doğru delillerle ileri sürülmesi, iznin alınmasında belirleyicidir. Boşanma ve soyadı sürecini yönetecek bir avukat için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanmada Soyadı
Anlaşmalı boşanma protokolüne eski eşin soyadını kullanmaya ilişkin bir madde eklenebilir. Bu madde, eski eşin rızasını gösteren güçlü bir delildir.
Ancak hâkim protokolü onaylarken TMK m.173/2’deki şartları da gözetir. Bu nedenle protokolde soyadı kullanımının gerekçesi kısaca yazılmalıdır. Protokolün hazırlanmasını anlaşmalı boşanma protokolü yazımızda anlattık.
Soyadı İzninin Kaldırılması
Eski eş, koşulların değişmesi halinde iznin kaldırılmasını isteyebilir (TMK m.173/3). Anayasa Mahkemesi kararına göre kadın da bu izni kaldırmak ve bekarlık soyadına dönmek isteyebilir.
| Durum | Yargıtay’ın Yaklaşımı |
|---|---|
| Kadın başka biriyle birlikte yaşıyor ve ondan çocuk sahibi oldu | Menfaat sona erdi, izin kaldırılmalı |
| Eski eş yalnızca rahatsızlık duyuyor | Somut zarar ispatlanmadıkça izin kaldırılmaz |
| Kadın iş ve sosyal hayatta bu soyadıyla tanınıyor | Kaldırma talebi reddedilir |
| Koşul değişikliği ispatlanmadı | Kaldırma kararı bozulur |
İznin kaldırılması davası için kanunda bir süre öngörülmemiştir. Koşul değişikliği ve zarar ispat edilebildiği sürece dava açılabilir.
TMK 187 İptali ve Evli Kadının Soyadı
Anayasa Mahkemesi, evli kadının kocasının soyadını almasını düzenleyen TMK m.187’yi iptal etmiştir. İptal kararı 28 Ocak 2024’te yürürlüğe girmiştir.
Bu iptal, evlilik süresince kadının soyadına ilişkindir. Boşanma sonrası soyadını düzenleyen TMK m.173 ise değişmemiştir. Bu nedenle boşanan kadının eski eşin soyadını kullanabilmesi için bugün de mahkeme izni gerekir.
Yeni bir TMK 187 düzenlemesi yargı paketi taslaklarına girmiş ancak yasalaşmamıştır. Uygulamadaki bu belirsizlik, nüfus işlemlerinde farklı sonuçlar doğurabilmektedir.
Davada Kullanılacak Deliller
- Diploma, sertifika ve mesleki sicil kayıtları.
- Akademik yayınlar, tezler ve bilimsel çalışmalar.
- Banka, tapu, şirket ve ticaret sicili kayıtları.
- Yurt dışında düzenlenmiş pasaport, oturum izni ve çalışma belgeleri.
- Sizi bu soyadıyla tanıyan iş ve sosyal çevreden tanıklar.
- Evlilik süresini gösteren nüfus kayıtları.
Tanık delilinin etkisini boşanma davasında tanık beyanı yazımızda anlattık. Kişinin adının veya soyadının haklı sebeple değiştirilmesi ise farklı bir davadır. Bu konuyu isim ve soyisim değiştirme davası yazımızda ele aldık.
Eski Eşin Soyadını Kullanma Yargıtay Kararları
Yargıtay 2. HD, E.2007/19005, K.2009/5094, 19.03.2009.
26 yıllık evlilikte diploma, tez ve banka kayıtlarında bu soyadının kullanıldığı olayda menfaatin bulunduğu kabul edilerek ret kararı bozulmuştur.
Yargıtay 2. HD, E.2012/20089, K.2013/14380, 27.05.2013.
Soyadı izninin amacının kadının sosyal statüsünü korumak olduğu, bu soyadıyla tanınmanın menfaat sayılacağı belirtilmiştir.
Yargıtay 2. HD, E.2015/12024, K.2015/13284, 23.06.2015.
Yalnızca çocuklarla aynı soyadını taşıma isteğinin TMK m.173/2 anlamında yeterli menfaat olmadığı kabul edilerek kabul kararı bozulmuştur.
Yargıtay 2. HD, E.2016/1506, K.2016/5170, 17.03.2016.
Dönülecek bir bekarlık soyadının bulunmadığı ve uzun süreli kullanımın olduğu durumda talebin kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 2. HD, E.2006/12064, K.2006/18507, 27.12.2006.
Soyadı kullanma talebinin boşanmanın eki sayılmadığı, harç alınarak delillere göre karar verilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Yargıtay 2. HD, E.2004/5317, K.2004/5992, 10.05.2004.
Davalı süre itirazında bulunmadıysa mahkemenin esasa girerek karar vermesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay HGK, E.2017/2-1580, K.2018/446, 07.03.2018.
Soyadı izninin, boşanma davasında sonradan ileri sürülebilen eki talepler arasında olmadığı kabul edilmiştir.
Yargıtay 2. HD, E.2015/22792, K.2016/4009, 03.03.2016.
Boşanma kararı yargılama sırasında kesinleştiğinden ayrı olarak açılan soyadı davasının reddinin hatalı olduğu belirtilmiştir.
Yargıtay 2. HD, E.2013/6259, K.2013/26355, 14.11.2013.
Koşulların değiştiği ispatlanmadan verilen izin kaldırma kararı bozulmuştur.
Yargıtay 2. HD, E.2021/7518, K.2021/9872, 21.12.2021.
Velayetin annede olduğu ve eski eşin zararını ispat edemediği olayda iznin kaldırılması kararı bozulmuştur.
Yargıtay 2. HD, E.2022/8087, K.2022/7712, 04.10.2022.
Kadının başka biriyle birlikte yaşayıp ondan çocuk sahibi olması halinde menfaatin sona erdiği ve iznin kaldırılması gerektiği kabul edilmiştir.
Yargıtay 2. HD, E.2022/9963, K.2022/10127, 07.12.2022.
Kadının bu soyadıyla tanındığı ve tüm işlerini bu adla yürüttüğü olayda ret kararı bozulmuştur.
Yargıtay 2. HD, E.2023/7907, K.2023/5501, 22.11.2023.
Almanya ve Türkiye’deki resmî belgelerin bu soyadıyla düzenlendiği olayda menfaatin bulunduğu kabul edilerek ret kararı bozulmuştur.
Yargıtay 2. HD, E.2024/1729, K.2024/3032, 30.04.2024.
Belgeleri değiştirme zahmetinin tek başına menfaat sayılamayacağı belirtilmiştir.
Yargıtay 2. HD, E.2024/1835, K.2024/2123, 26.03.2024.
Kadının iş ve sosyal hayatta bu soyadıyla tanındığı gerekçesiyle izin kaldırma talebinin reddi onanmıştır.
Yargıtay 2. HD, E.2024/5079, K.2024/8092, 31.10.2024.
Eski eşin somut zararını ispat edemediği olayda kaldırma talebinin reddi onanmıştır.
Anlaşmalı boşanma süreci hakkında ayrıntılı bilgi için yazımızı inceleyebilirsiniz:
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanan kadın eski eşinin soyadını kullanabilir mi?
Eski eşin soyadını kullanmak için izin gerekir mi?
Çocuğumla aynı soyadını taşımak yeterli sebep mi?
Anlaşmalı boşanmada soyadı protokole yazılabilir mi?
Eski eş verdiği izni geri alabilir mi?
Soyadı davası kaç yıl içinde açılır?
Boşanınca kimlik ne zaman değişir?
Dul kadın boşanınca hangi soyadına döner?
Boşanmada soyadı, eski eşin soyadını kullanma izni ve iznin kaldırılması davaları için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile görüşebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih’te hizmet vermektedir. Ayrıntılar için İstanbul Aile Avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir. Yazıdaki bilgiler 9 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuata dayanır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik suç isnadı içermez.