Blog
Boşanmada Nafaka Talebi | Türleri, Şartları, Miktarı ve Hesaplama 2026
Boşanmada nafaka talebi; boşanma davası sürecinde veya sonrasında ekonomik olarak zor duruma düşecek eş ve çocuklar için talep edilen maddi destektir. Davanın türüne (anlaşmalı veya çekişmeli) ve kimin talep ettiğine göre şartlar ile süreçler değişiklik gösterir. (TMK m. 169, 175, 182)
Boşanmada nafaka talebi; hem dava süresince ekonomik güvenceyi sağlamak hem de boşanma sonrasında yaşam standardının korunmasını amaçlamaktadır. İstanbul boşanma avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; bu rehberde nafaka türlerini, her birinin şartlarını, miktarının nasıl belirlendiğini, artırım ve iptal koşullarını ve nafaka ödenmezse uygulanacak yaptırımları 2026 güncel mevzuat çerçevesinde aktarmaktadır.
İçindekiler
- Nafaka Türleri
- Nafaka Talebinde Bulunma Şartları
- Nafaka Nasıl Talep Edilir?
- Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Nafaka
- Nafaka Miktarı Nasıl Hesaplanır?
- 50.000 TL Maaş Alan Ne Kadar Nafaka Verir?
- Evliyken Nafaka Davası
- Nafaka Kaç Yıl Ödenir?
- Nafaka Artırımı ve Kesilmesi
- Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
- Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka Türleri
Türk Medeni Kanunu; boşanma sürecinde ve sonrasında dört farklı nafaka türü düzenlemiştir. Her tür; farklı koşullar, farklı süre ve farklı talep aşamalarına tabidir.
Boşanma davası devam ederken geçim sıkıntısı çeken eş ve çocuklar için bağlanan geçici nafakadır. Kusur şartı aranmaz; gelir dengesizliği yeterlidir.
- Dava açıldığı anda talep edilebilir; hâkim kısa sürede karar verir.
- Boşanma kararının kesinleşmesiyle kendiliğinden sona erer.
- Eş için tedbir nafakası yoksulluk nafakasına, çocuk için iştirak nafakasına dönüşür.
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan, kusursuz ya da daha az kusurlu eşin, kusurlu eşten talep ettiği nafakadır. Boşanmanın doğrudan sonucu olarak bağlanır.
- Talep eden eşin boşanmadan önceki yaşam standardını sürdüremeyecek olması gerekir.
- Ağır kusurlu eş yoksulluk nafakası talep edemez.
- Süre sınırı yoktur; haklı gerekçe oluştuğunda kaldırılabilir.
Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılım amacıyla aylık ödediği nafakadır.
- Çocuğun 18 yaşını tamamlamasına kadar ödenir; öğrenim devam ediyorsa yardım nafakasına dönüşebilir.
- Kusur şartı aranmaz; çocuğun ihtiyaçları ve ödeyenin mali gücü esastır.
- Her yıl TÜFE oranında artırılabilir; protokolde yazılmaması hâlinde ayrı dava açılır.
Evlilik dışında, kan hısımları arasında bağlanan nafaka türüdür. 18 yaşını tamamlayıp eğitimine devam eden çocuklar; ebeveynden yardım nafakası talep edebilir. Ayrıca yoksulluk içindeki ana-baba ve kardeşler de bu kapsamda nafaka talep edebilir.
- İştirak nafakası sona erdikten sonra yardım nafakasına dönüşme talep edilebilir.
- Eğitim sona erince otomatik kesilmez; hâkim koşulları değerlendirir.
| Nafaka Türü | Lehine Olan | Kusur Şartı | Süre | Talep Zamanı |
|---|---|---|---|---|
| Tedbir Nafakası | Eş + Çocuk | Aranmaz | Dava süresince | Dava açılışında |
| Yoksulluk Nafakası | Eş | Daha az kusurlu veya kusursuz | Süresiz (koşul değişene dek) | Davada veya 1 yıl içinde |
| İştirak Nafakası | Çocuk | Aranmaz | 18 yaşa kadar | Davada veya sonrasında |
| Yardım Nafakası | Kan hısımları / 18+ çocuk | Aranmaz | İhtiyaç devam ettiğince | İhtiyaç doğduğunda |
Nafaka Talebinde Bulunma Şartları
Nafaka Talebinde Bulunma Şartları
Nafaka türüne göre şartlar farklılaşmakla birlikte; tüm nafaka türlerinde ortak olan üç temel değerlendirme ölçütü mevcuttur.
-
Kusur DurumuYoksulluk nafakası talep eden eşin boşanmaya neden olan olaylarda ağır ya da tam kusurlu olmaması şarttır. Tedbir ve iştirak nafakasında kusur şartı aranmaz.
-
Maddi YetersizlikNafaka alacak tarafın, diğer tarafın mali gücüne muhtaç olduğunun ya da boşanma nedeniyle yoksulluğa düşeceğinin ortaya konması gerekir. Bu yeterlilik; mutlak sefalet değil, yaşam standardı kıyaslamasıdır.
-
Gelir DüzeyiNafaka ödeyecek tarafın bunu karşılayabilecek mali gücünün bulunması zorunludur. Hâkim; her iki tarafın sosyal ve ekonomik durumunu araştırır. Mali güç yoksa nafaka miktarı sembolik düzeyde belirlenebilir ya da ertelenebilir.
Nafaka Nasıl Talep Edilir?
Dava Dilekçesinde
Boşanma davası açarken aynı dilekçede nafaka talebi belirtilmelidir. Tedbir nafakası için “ivedilikle karar verilmesi” ibaresi eklenerek mahkemeden acil karar istenebilir.
Sonradan Talep
Boşanma davası devam ederken mahkemeye dilekçe verilerek nafaka istenebilir. Özellikle geçim güçlüğü davadan sonra ortaya çıktıysa bu yol kullanılır.
Boşanma Sonrasında
Boşanma davasında hiç talep edilmemişse boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir nafaka davası açılabilir. Bu süre hak düşürücüdür.
Nafaka Talebi Dilekçesi: Nafaka talebi dilekçesinde; talebin türü (tedbir/yoksulluk/iştirak), tarafların gelir durumu, çocukların yaşı ve giderleri, talep edilen miktar ve yıllık artış oranı açıkça belirtilmelidir. Muğlak taleplerde hâkimin hükmedebileceği miktar daralabilir.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Nafaka
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka
- Taraflar nafaka olup olmayacağını ve miktarını boşanma protokolünde kendileri belirler.
- Nafaka almaktan feragat edilebilir; ancak bu feragatin serbest iradeyle yapıldığı protokolde açıkça yazılmalıdır.
- İştirak nafakasına yıllık artış oranı eklenmezse ileride ayrı artırım davası açılması gerekir.
- Hâkim çocuğun menfaatine aykırı gördüğü düşük iştirak nafakasını onaylamayabilir.
Çekişmeli Boşanmada Nafaka
- Nafakaya ve miktarına hâkim, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını araştırarak karar verir.
- Hâkim nafaka konusunda resen de karar verebilir; talep olmadan tedbir nafakasına hükmedemez.
- Sosyal Ekonomik Durum (SED) araştırması; nafaka miktarının belirlenmesinde temel veri kaynağıdır.
- Kararın kesinleşmesine kadar bağlanan tedbir nafakası; ardından yoksulluk/iştirak nafakasına dönüşür.
Nafaka talebi ve miktarı konusunda hukuki değerlendirme için İstanbul boşanma avukatı Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Nafaka Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Nafaka Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Nafaka miktarı; belirli bir formülle değil, hâkimin takdir yetkisiyle belirlenir. Ancak mahkemeler bu takdiri kullanırken aşağıdaki kriterleri esas alır.
| Kriter | İştirak Nafakasına Etkisi | Yoksulluk Nafakasına Etkisi |
|---|---|---|
| Ödeyenin Net Geliri | Temel belirleyici; net gelirin %20–30’u | Ödeme kapasitesini belirler |
| Alanın Geliri | Çok düşükse miktarı artırır | Sıfır ya da çok düşükse nafaka yüksek bağlanır |
| Çocuğun Giderleri | Okul, sağlık, yaşam giderleri | — |
| Yaşam Standardı | Evlilik dönemindeki standart esas | Evlilik dönemindeki standart esas |
| Enflasyon / TÜFE | Yıllık artış için referans | Yıllık artış için referans |
50.000 TL Maaş Alan Ne Kadar Nafaka Verir?
Bu soru sık sorulan sorular arasında yer almaktadır; ancak kesin rakam vermek mümkün değildir. Nafaka miktarı; gelirin yanı sıra tarafların yaşam standardı, çocuk sayısı, çocukların giderleri ve karşı tarafın geliri gibi birçok faktöre bağlıdır. Bununla birlikte pratikte sıkça kullanılan yaklaşık oranlar aşağıdaki gibidir:
| Ödeyenin net maaşı | 50.000 TL |
| 1 çocuk iştirak nafakası (tahmini %20–25) | 10.000 – 12.500 TL/ay |
| 2 çocuk iştirak nafakası (tahmini %30–35) | 15.000 – 17.500 TL/ay |
| Yoksulluk nafakası (eşe — karşı taraf geliri yoksa) | 5.000 – 15.000 TL/ay (koşullara göre) |
| Tedbir nafakası (dava süresince) | Genellikle iştirak nafakası miktarına yakın |
Bu rakamlar emsal kararlardan elde edilen kaba tahminlerdir. Gerçek miktar; hâkimin takdir yetkisi, tarafların somut durumu ve sunulan delillere göre değişir. Kesin hesaplama için avukata danışılması zorunludur.
Çocuğu Olmayan Kadın Ne Kadar Nafaka Alır? Çocuğu olmayan ve çalışmayan ya da düşük gelirli kadın; boşanma sonucu yoksulluğa düşeceği hâllerde yoksulluk nafakası talep edebilir. Miktarın belirlenmesinde; evlilik süresi, tarafların gelir farkı ve boşanma öncesi yaşam standardı esas alınır. Eşit kusurda ya da ağır kusur hâlinde talep reddedilir.
Evliyken Nafaka Davası
Boşanma davası açılmadan önce de nafaka talebinde bulunmak mümkündür. Bu; özellikle ekonomik şiddet, ihmal veya ayrı yaşama durumlarında önemli bir koruma aracıdır.
- Ayrı yaşama hakkı (TMK m. 197): Evlilik birliğini temelden sarsan nedenlerle ortak konutu terk eden eş; ayrı yaşama süresince geçimi için tedbir nafakası talep edebilir.
- Bağımsız tedbir nafakası davası: Boşanma davası açmadan önce Aile Mahkemesi’ne başvurularak tedbir nafakası talep edilebilir. Bu dava nispi harca tabidir.
- Boşanma davası açılınca: Evliyken açılan nafaka davası hâlâ devam ediyorsa boşanma davasıyla birleştirilmesi talep edilebilir.
Boşanmada Nafaka Kaç Yıl Ödenir?
Yoksulluk Nafakasında Süre
Yoksulluk nafakasının süresi konusunda kanunda belirli bir yıl sınırı öngörülmemiştir. Nafaka; alan tarafın yeniden evlenmesi, süregelen bir ilişkiye girmesi, ekonomik durumunun iyileşmesi ya da mahkeme kararıyla kaldırılmasına kadar ödenir. Yargıtay; nafaka alacaklısının fiilen birlikte yaşadığı bir ilişkisi varsa nafakanın kesilebileceğini içtihat etmektedir.
İştirak Nafakasında Süre
İştirak nafakası; çocuğun 18 yaşını tamamlamasıyla sona erer. Ancak çocuğun öğrenim hayatını sürdürmesi hâlinde; 18 yaşından sonra yardım nafakasına dönüştürülmesi talep edilebilir. Çocuğun ölümü, evlat edinilmesi veya kendi gelir sahibi olması da nafakanın kesilmesine yol açabilir.
Nafaka Artırımı ve Kesilmesi
Nafaka Artırımı
- Protokolde yıllık artış oranı yazılmamışsa nafaka artırımı için ayrı dava açılması gerekir.
- Artırım talebi; enflasyona bağlı değer kaybı, çocuğun giderlerinin artması ya da ödeyenin gelirinin yükselmesi gerekçesiyle yapılabilir.
- Mahkeme; her iki tarafın güncel ekonomik durumunu araştırır ve hakkaniyete uygun artışa hükmeder.
- Protokolde TÜFE veya ÜFE artışı yazılmışsa bu oran esas alınır; dava açılmasına gerek kalmaz.
Nafakanın Kesilmesi veya Azaltılması
- Nafaka alanın yeniden evlenmesi; yoksulluk nafakasını kendiliğinden sona erdirir.
- Nafaka alanın fiilen bir kişiyle birlikte yaşadığının ispatlanması; nafakanın kaldırılması için mahkemeye başvuru gerektirir.
- Nafaka alanın ekonomik durumunun önemli ölçüde iyileşmesi; azaltma ya da kaldırma gerekçesi oluşturabilir.
- Nafaka ödeyenin mali durumunun kötüleşmesi; azaltma talebi için geçerli gerekçedir.
Boşanma davasının aşamaları ve nafaka süreci hakkında ayrıntılı bilgi için çekişmeli boşanma rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Mahkeme kararıyla hükmedilen nafaka; bir ilam hükmü niteliği taşır. Ödenmemesi hâlinde ilamlı icra yoluna başvurulabilir.
İcra Takibi
Avukat aracılığıyla ya da bizzat icra dairesine başvurularak ilamlı icra takibi başlatılır. Nafaka alacaklarında zamanaşımı 10 yıl, her bir aylık taksit kendi vadesi itibarıyla ayrıca takip edilebilir.
Maaş Haczi
Nafaka alacaklarında maaşın tamamına kadar haciz konulabilir. Genel alacaklardan farklı olarak nafakada maaşın dörtte bir sınırı uygulanmaz; bu nafaka alacaklısına önemli bir ayrıcalık tanır.
Taşınır ve Taşınmaz Haczi
Borçlunun banka hesapları, araçları ve gayrimenkulleri üzerine haciz uygulanabilir. İcra takibi tüm varlıkları kapsayabilir.
Nafaka Borcunu Ödememek Suç
İcra İflas Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca; nafaka borcunu ödeme imkânı olduğu hâlde kasıtlı olarak ödemeyen borçlu hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı verilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşandıktan sonra nafaka talep edilir mi?
Evet. Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir dava açılarak yoksulluk nafakası talep edilebilir. Bu 1 yıllık süre hak düşürücüdür; geçirilmesi hâlinde dava hakkı ortadan kalkar. İştirak nafakası için ise boşanma sonrasında herhangi bir süre sınırı olmaksızın her zaman dava açılabilir.
Anlaşmalı boşanmada nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Anlaşmalı boşanmada nafaka miktarı taraflarca serbestçe belirlenir ve protokolde yer alır. Hâkim bu miktarı, özellikle çocuğun menfaatine aykırı bulduğu durumlarda onaylamayabilir. Yoksulluk nafakasından tamamen feragat edilebilir; ancak bu feragatin protokolde açıkça yazılması ve serbest iradeyle yapıldığının belirtilmesi gerekir. İştirak nafakasına yıllık artış oranı (TÜFE/ÜFE) eklenmesi; ileriki artırım davası riskini ortadan kaldırır.
Boşanmada çocuğa nafaka ne kadar verilir?
İştirak nafakası miktarı; ödeyenin net geliri, çocuğun yaşı ve giderleri ile yaşam standardı gözetilerek hâkim tarafından belirlenir. Uygulamada ödeyenin net gelirinin yaklaşık %20–30’u 1 çocuk için, %30–35’i 2 çocuk için kılavuz olarak kullanılmaktadır. Özel okul ücreti, sağlık ve kurs giderleri ayrıca düzenlenebilir. Kesin rakam; somut dosyanın koşullarına göre değişir.
Boşanma davası nafaka talebi dilekçesinde neler yazılmalı?
Nafaka talebi dilekçesinde şunlar yer almalıdır: talep edilen nafaka türü (tedbir/yoksulluk/iştirak); tarafların aylık geliri ve giderleri; varsa çocukların yaşı, okul ve sağlık giderleri; talep edilen aylık tutar; yıllık artış oranı talebi (TÜFE veya belirli yüzde); tedbir nafakası içinse acil karar gerektiğine dair açıklama. Muğlak ve belirsiz talepler hâkimin takdir alanını daraltır.
Nafaka kaç yıl ödenir, süresiz mi devam eder?
Yoksulluk nafakasının süresi konusunda kanunda belirli bir yıl sınırı yoktur. Nafaka alan eşin yeniden evlenmesi, fiilen birliktelik yaşaması ya da ekonomik durumunun önemli ölçüde iyileşmesi hâlinde nafaka kaldırılabilir. İştirak nafakası ise çocuğun 18 yaşını tamamlamasıyla sona erer; öğrenim devam ediyorsa yardım nafakasına dönüşüm talep edilebilir.
Nafaka talebi, miktarı ve süreciniz için hukuki değerlendirme almak üzere Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.