İcra Hukuku
İcra avukatı; alacaklının alacağını cebren tahsil etmesini sağlamak amacıyla icra takibini başlatan, borçlu ise haksız ya da usulsüz icra işlemlerine karşı itiraz ve şikâyet yollarını kullanan avukattır. İcra ve iflas hukuku; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde yürütülür. İlamsız icra, ilamlı icra, kambiyo senedine dayalı takip ve iflas yolları bu alanın başlıca konularını oluşturur.
İstanbul icra avukatı olarak Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; alacaklı adına icra takibinin başlatılması ve alacağın tahsili, borçlu adına ise haksız icra takiplerine itiraz ve hacizlerin kaldırılması konularında İstanbul Fatih'ten hukuki destek sunmaktadır. İcra süreçleri hem alacaklı hem borçlu açısından kritik süreler ve usul kuralları içermektedir.
İcra Avukatı Ne İş Yapar?
İstanbul icra avukatı; alacaklı veya borçlu taraf adına icra sürecinin her aşamasında hukuki destek sağlar. Takibin başlatılmasından hacizin kaldırılmasına, itirazın iptalinden iflas davalarına kadar geniş bir alanda görev üstlenir.
İcra Takibi Başlatma
Alacaklı adına ilamsız, ilamlı veya kambiyo senetlerine dayalı icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılması ve takibin yürütülmesi.
Haciz İşlemleri
Borçlunun taşınır, taşınmaz ve üçüncü kişilerdeki alacakları üzerine haciz konulması; hacizli malların satışının sağlanması.
İtirazın İptali ve Kaldırılması
Borçlunun haksız itirazına karşı mahkemede itirazın iptali davası açılması ya da itirazın icra mahkemesinde kaldırılması talebi.
Borçlu Savunması
Haksız veya usulsüz başlatılan icra takiplerine itiraz, şikâyet ve menfi tespit / istirdat davaları yoluyla borçlunun haklarının korunması.
İflas Davaları
İflas yoluyla takip başlatılması, iflasın ertelenmesi, iflas masasına alacak kaydı ve konkordato süreçleri.
İstihkak ve Şikâyet
Haczedilen mallar üzerinde üçüncü kişilerin hak iddiası (istihkak), usul aykırılıklarına karşı icra mahkemesine şikâyet başvurusu.
İcra Takip Türleri
Alacaklının hangi takip yolunu seçeceği; elindeki belgenin niteliğine, alacağın türüne ve borçlunun durumuna göre belirlenir. Doğru takip türünün seçilmesi sürecin hızı ve başarısı açısından kritik önem taşır.
| Takip Türü | Dayanak Belge | İtiraz Süresi | İtiraz Sonucu |
|---|---|---|---|
| İlamsız İcra (Genel) | Herhangi bir belge (senet zorunlu değil) | 7 gün | Takip durur; itirazın iptali veya kaldırılması gerekir |
| Kambiyo Senetlerine Dayalı Takip | Çek, bono, poliçe | 5 gün (şikâyet) | İcra mahkemesine şikâyet; itiraz takyitlidir |
| İlamlı İcra | Mahkeme kararı, noter senedi vb. ilam | İtiraz hakkı yok (icranın geri bırakılması mümkün) | Doğrudan haciz aşamasına geçilir |
| Rehnin Paraya Çevrilmesi | İpotek veya rehin belgesi | 7 gün (ilamsız) / itiraz yok (ilamlı) | Rehninli malın satışı yoluyla alacak tahsili |
| İflas Yoluyla Takip | Herhangi bir alacak belgesi (ticari borç) | 7 gün (ödeme emrine itiraz) | İflas davası açılır; borçlu iflas eder |
İlamsız İcra Süreci: Adım Adım
-
İcra Takibinin Başlatılması Alacaklı, yetkili icra müdürlüğüne başvurarak takip talebinde bulunur. Borçluya ödeme emri gönderilir; ödeme emrinde borcun miktarı, faiz ve alacağın dayanağı belirtilir.
-
Borçlunun İtirazı veya Ödeme Borçlu ödeme emrini tebliğ aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde icra müdürlüğüne itiraz edebilir ya da borcunu ödeyebilir. İtiraz edilmezse takip kesinleşir.
-
İtirazın İptali veya Kaldırılması Borçlunun haksız itirazı hâlinde alacaklı; itirazın iptali davası (asliye hukuk mahkemesi) ya da itirazın kaldırılması (icra mahkemesi) yoluna başvurabilir. İtirazın kaldırılması daha hızlı bir yoldur; ancak itiraz kötüniyetliyse yüzde yirmi icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.
-
Haciz Aşaması Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talep edebilir. İcra müdürlüğü; borçlunun taşınır ve taşınmaz malları, banka hesapları, araçları ve üçüncü kişilerdeki alacakları üzerine haciz uygular.
-
Satış ve Tahsilat Haczedilen mallar açık artırmayla satılır; elde edilen bedelden alacak, faiz ve icra masrafları karşılanır. Bakiye varsa borçluya iade edilir.
Haczedilemez Mal ve Gelirler
İcra ve İflas Kanunu; borçlunun temel yaşam standardını korumak amacıyla belirli mal ve gelirlerin haczedilmesini yasaklamaktadır. Bu korumalar borçlunun talep etmesi hâlinde uygulanır.
| Kategori | Haczedilemeyen Kalem | Açıklama |
|---|---|---|
| Maaş ve Ücret | Net maaşın dörtte biri | Geri kalan dörtte üç kısmı haczedilemez; nafaka alacakları için bu koruma uygulanmaz |
| Konut | Aile konutu (belirli koşullarda) | Borçlu ve ailesinin oturduğu konut, aile konutu şerhi varsa ek güvence altındadır |
| Ev Eşyaları | Temel yaşam için zorunlu eşyalar | Yatak, mutfak eşyası gibi temel ihtiyaç malzemeleri haczedilemez |
| Çalışma Araçları | Geçim için zorunlu mesleki alet ve araçlar | Esnaf ve zanaatkâr için mesleğini icra etmesine zorunlu aletler |
| Emeklilik ve SGK Ödemeleri | Emekli aylığı (kısmen) | Net maaşın dörtte biri aşılmamak koşuluyla haczedilebilir; nafaka alacaklarında istisna geçerli değildir |
| Tarım Araçları | Geçimlik tarım arazisi ve aletleri | Borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu tarımsal varlıklar |
Önemli: Haczedilmezlik korumaları kendiliğinden uygulanmaz; borçlunun haciz sırasında veya sonrasında icra müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunması gerekir. Süre kaçırılırsa bu haktan yararlanılamayabilir.
Alacağınızın tahsili veya haksız icra takibine itiraz için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz.
Borçlu Olarak Haklarınız: İtiraz ve Şikâyet Yolları
Haksız veya usulsüz başlatılan bir icra takibine karşı borçlunun kullanabileceği birden fazla hukuki yol mevcuttur. Her yolun farklı süreleri ve sonuçları olduğundan doğru stratejinin belirlenmesi büyük önem taşır.
İlamsız takiplerde tebliğden itibaren 7 gün, kambiyo senetlerine dayalı takiplerde 5 gün içinde icra müdürlüğüne yazılı itiraz yapılabilir. İtiraz takibi durdurur.
Usul aykırılıkları, haczedilmezlik ihlalleri ve yetkisiz takip gibi hâllerde icra mahkemesine 7 gün içinde şikâyet yoluna başvurulabilir.
Borçlu olmadığını ileri süren kişi, icra takibi kesinleşmeden mahkemede menfi tespit davası açarak borçsuzluğunun tespitini talep edebilir.
Haksız biçimde ödenen bedelin geri alınması için icra takibinin kesinleşmesinden sonra istirdat davası açılabilir. Süre ödeme tarihinden itibaren 1 yıldır.
İlamlı icra takiplerinde borcun ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını belgelendiren borçlu, icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını talep edebilir.
Haczedilen mal borçluya değil üçüncü bir kişiye aitse bu kişi istihkak iddiasında bulunarak malın serbest bırakılmasını talep edebilir.
Kambiyo Senetlerine Dayalı İcra Takibi
Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetleri; alacaklıya daha hızlı ve güçlü bir takip imkânı tanır. Bu tür takiplerde borçlunun itiraz hakkı oldukça sınırlıdır.
Alacaklı Açısından Avantajlar
Takip başlar başlamaz borçlunun maaş ve hesaplarına ihtiyati haciz konulabilir. Borçlunun itiraz gerekçeleri oldukça kısıtlıdır; yalnızca senedin sahteliği, borcun ödendiği veya zamanaşımı gibi sınırlı itirazlar kabul edilir.
Borçlu Açısından Dikkat Noktaları
Kambiyo takibine itiraz süresi yalnızca 5 gündür. Bu süre içinde icra mahkemesine imza inkârı veya diğer itirazlar için şikâyet yoluna başvurulmalıdır. Süre kesinlikle kaçırılmamalıdır.
İflas ve Konkordato
Borcunu ödeyemeyen ticaret şirketleri ve tacirler; iflas ya da konkordato yoluyla borçlarını yeniden yapılandırabilir veya tasfiye edebilir. Her iki yolun da farklı hukuki sonuçları ve koşulları bulunmaktadır.
| Kriter | İflas | Konkordato |
|---|---|---|
| Amaç | Tüm varlıkların tasfiyesiyle alacakların karşılanması | Borçların yeniden yapılandırılarak işletmenin kurtarılması |
| Kimler Başvurabilir | Alacaklı veya borçlu tacir | Borçlu (tacir ya da değil) |
| Süreç | Asliye Ticaret Mahkemesi; iflas masası kurulur | Asliye Ticaret Mahkemesi; geçici mühlet verilir |
| Sonuç | Tüm varlıklar satılır; borçlar mümkün olduğunca ödenir | Alacaklıların çoğunluğunun kabulüyle borçlar taksitlendirilir |
| İcra Takiplerine Etkisi | İflas kararıyla tüm takipler durur | Geçici mühletle icra takipleri askıya alınır |
Sıkça Sorulan Sorular
İcra takibine kaç günde itiraz edebilirim?
İlamsız genel icra takiplerinde ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün, kambiyo senetlerine dayalı takiplerde ise 5 gün içinde itiraz edilmesi gerekir. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması hâlinde takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Süre hesabında tebliğ günü sayılmaz; son günün hafta sonu veya resmi tatile denk gelmesi hâlinde süre bir sonraki iş günü uzar.
Maaşımın tamamı haczedilebilir mi?
Hayır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre net maaşın yalnızca dörtte biri haczedilebilir; kalan dörtte üçü haczedilemez. Ancak nafaka alacakları için bu koruma uygulanmaz; nafaka alacaklarında maaşın tamamına kadar haciz konulabilir. Haczedilmezlik korumasından yararlanmak için icra müdürlüğüne yazılı başvuru yapılması gerekir.
İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması arasındaki fark nedir?
Her ikisi de borçlunun haksız itirazını ortadan kaldırmaya yönelik yollardır. İtirazın kaldırılması; icra mahkemesinde daha hızlı sonuçlanan ama sınırlı inceleme yapılan bir yoldur. Yalnızca alacağın açık belgeye dayandığı hâllerde kullanılabilir. İtirazın iptali ise asliye hukuk mahkemesinde açılan bir dava olup daha kapsamlı yargılama yapılır; alacaklı bunun yanı sıra icra inkâr tazminatı da talep edebilir.
Borcum yokken aleyhime icra takibi başlatıldı, ne yapabilirim?
Önce 7 günlük süre içinde icra müdürlüğüne itiraz etmeniz gerekir. Alacaklının itirazın kaldırılması veya iptali talebinde bulunması hâlinde mahkemede borcun bulunmadığını savunabilirsiniz. Bunun yanı sıra menfi tespit davası açarak borçlu olmadığınızın tespitini talep edebilirsiniz. Haksız icra takibi başlatıldığının tespit edilmesi hâlinde alacaklıdan tazminat talep edilmesi de mümkündür.
Hacizli mallarım satılmadan önce ne yapabilirim?
Haczedilen malların satışından önce borcun tamamını ya da icra müdürlüğünce kabul edilecek bir kısmını ödeyerek haczi kaldırabilirsiniz. Satış ilanı yapıldıktan sonra dahi satış tarihinden önce ödeme yapılması hâlinde satış durdurulabilir. Haczedilmezlik koruması kapsamındaki mallar için ayrıca şikâyet yoluna başvurulabilir.
Çek ya da bono nedeniyle icra takibi başlatıldı, ne yapmalıyım?
Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde itiraz süresi yalnızca 5 gündür. Bu süre içinde imza inkârı, senedin sahteliği, borcun ödendiği veya zamanaşımı gerekçesiyle icra mahkemesine şikâyet başvurusunda bulunabilirsiniz. Süreci kaçırmanız hâlinde takip kesinleşir ve doğrudan haciz uygulanır. Bu nedenle tebligatı aldığınız anda avukata danışmanız önerilir.
İcra dosyasındaki borcumu taksitle ödeyebilir miyim?
Alacaklının onayı olması hâlinde taksitle ödeme anlaşması yapılabilir. Bu anlaşmanın icra dosyasına işlenmesi ve yazılı belgeye bağlanması önerilir. Alacaklının onay vermemesi durumunda borcun tamamının ödenmesi ya da mahkeme kanalıyla tecil veya taksitlendirme talep edilmesi gündeme gelebilir; ancak bu hak yalnızca belirli koşullarda tanınmaktadır.
İcra takibinde zamanaşımı var mı?
Evet. Alacak hakkı zamanaşımına uğramışsa borçlu bunu icra mahkemesine ya da itiraz yoluyla ileri sürebilir. Genel zamanaşımı süresi Türk Borçlar Kanunu'nda 10 yıl olarak belirlenmiştir; ancak bu süre alacağın türüne göre değişiklik gösterir. Zamanaşımına uğramış bir alacak için başlatılan icra takibine itiraz edilmesi büyük önem taşır.
İcra ve iflas süreçlerinize ilişkin hukuki değerlendirme için Av. Fatma Betül Türkanoğlu ile iletişime geçebilirsiniz. Büromuz İstanbul Fatih'te hizmet vermektedir.
Büromuzun icra ve iflas hukuku alanındaki tüm hizmetleri için İcra Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İcra Hukuku SayfasıDiğer Hizmet Alanlarımız
Türkanoğlu Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; icra ve iflas hukukunun yanı sıra aile hukuku alanında da hizmet vermektedir. Boşanma, velayet ve nafaka süreçleri için İstanbul boşanma avukatı olarak müvekkillerine hukuki destek sunmaktadır.
Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma ve aile hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda İstanbul boşanma avukatı hizmetleri için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme için avukata danışmanız önerilir.